Hoe goed is schrijver Mohsin Hamid? Heel erg goed

De week in boeken

Moshin Hamid opent het Winternachten Festival en zal vast over migratie spreken.

Schrijver Moshin Hamid. Foto HH

Hoe goed is Mohsin Hamid? Heel erg goed, moeten ze in Den Haag denken, want daar verzorgt deze Pakistaanse-schrijver-met-Brits-paspoort donderdag niet alleen de opening van het Winternachten Festival, maar treedt hij vervolgens tijdens het festival nóg vier keer op.

Heel erg goed, vind ik, want zijn laatste twee romans, Hoe word je stinkend rijk in het nieuwe Azië? (2013) en Exit West (2017) beoordeelde ik met vijf sterren in de Volkskrant. Ook De val van een fundamentalist (2007, in 2011 vertaald), dat verscheen in het serene pre-sterrentijdperk, vond ik goed.

'De val van een fundamentalist van de in Lahore geboren, in de VS opgeleide en in Londen woonachtige Mohsin Hamid, bestaat uit één lange maar fascinerende monoloog', luidde destijds mijn openingszin. Die is inmiddels op detail achterhaald - Hamid beschouwt thans Lahore als zijn thuis - maar de essentie van dat strooien met plaatsnamen is onveranderd. We hebben hier van doen met een global citizen - een man van de wereld, op wie plaats en tijd geen vat hebben.

Toen Hamid het schrijverschap omarmde, werd migratie zijn vanzelfsprekende thema. Zijn debuut Moth Smoke (2000) beperkte zich nog tot de tegenstelling tussen rijk en arm Lahore, maar de post 9/11-roman De val van een fundamentalist toonde een meer mondiale benadering.

Na de briljante, als zelfhulpboek opgezette satire over het opportunisme dat gepaard gaat met de economische opgang van Azië, Hoe word je stinkend rijk in het nieuwe Azië? publiceerde Hamid met Exit West zijn belangrijkste boek tot nu toe. De roman beschrijft het vluchtelingenprobleem via een geslaagde hybride van magische en realistische elementen, waarbij geheimzinnige deuren als een soort aardse wormgaten onbeperkt wereldwijd verkeer mogelijk maken.

Exit West beschrijft een wereld waarin het Westen zich niet langer tegen de instroom van migranten kan verzetten. Het is geen simplistische verkettering van de westerse schrikreactie en betoont zich niet blind voor de ontwrichtende effecten die deze migratie voor het Westen heeft. Het stelt impliciet de vraag hoe ver de empathie van de gelukkigen in deze wereld jegens de ongelukkigen moet gaan.

Dat zal zonder twijfel een van de thema's zijn waarover Hamid in Den Haag, uit eigen beweging en op instigatie van zijn gespreksgenoten, het woord zal voeren.