Analyse

Hoe #Gamergate Wikipedia blijft vervuilen

Wat begon als een online hetze tegen en over vrouwen in de gamewereld, evolueerde al snel tot een complete online oorlog, inclusief dreigementen, trolling en haatspuiterij, waarin waarheid nog moeilijk van fictie te onderscheiden valt. Dat is #Gamergate. Ook Wikipedia zit nu met de kwestie in zijn maag. Want wie heeft de waarheid in pacht op een online encyclopedie, waarin iedereen zijn zegje kan doen?

Beeld thinkstock

'#Gamergate' moet stilaan een gedroomd 21ste eeuws studieobject voor sociologen zijn. In het najaar van 2014 borrelde het fenomeen plots op uit de onderbuik van het internet: enkele vooraanstaande vrouwen in de game-industrie werden vreselijk hard aangepakt, gepest, bedreigd en voor schut gezet. De discussie waaierde in sneltempo uit naar feminisme versus misogynie in games en de objectiviteit van gamejournalistiek. Gamergate werd een hashtag voor 1.001 gamegerelateerde kwesties, maar met één constante: het debat raakte diep en grondig besmeurd door haatpraat over vrouwen en bijhorend pestgedrag.

Wikipedia zou geen online encyclopedie zijn als er niet al snel een lemma was over Gamergate. Eén probleem: de hetze werd gewoon verdergezet op de artikelpagina's van Wikipedia. Duizenden keren werden de gerelateerde artikels aangepast, vaak honderden keren op één dag, vaak in een strijd tussen vrouwenhaters en feministen.

Die 'edit-oorlog' ontging ook Wikipedia-bezieler Jimmy Wales niet. Al in september kaartte hij de zaak aan via Twitter aan en noemde hij het Wikipedia-artikel een 'slecht geschreven slagveld', hij stelde later voor dat de pro-Gamergaters een eigen voorstel zouden uitwerken voor een Wikipedia-artikel en sprak zich ook uit tegen de "boosaardige klootzakken" uit het pro-Gamergate-front die andere Wikipedia-editors bedreigden.

Rede versus vuilspuiterij

De controverse over het bewuste Wikipedia-artikel is intussen al maanden gaande en zaak is nu op het bord van het Arbitration Committee (ArbCom) van de online encyclopedie beland. Dat is een panel van Wikipedia-editors dat zich als een soort 'intern hooggerechtshof' moet uitspreken over grote controverses in de artikels op de site. ArbCom kan in het uiterste geval editors van Wikipedia-lemma's en zelfs van volledige onderwerpen verbannen.

Blogger Mark Bernstein, een topman bij technologiebedrijf Eastgate Systems, volgt het beslissingstraject van het ArbCom over #Gamergate met argusogen en merkte vorige week de eerste kladversie van het 'vonnis' op, waarin elke handeling van elke betrokken editor onder de loep wordt genomen. Berstein, die expliciet in het anti-Gamergate kamp strijdt, geloofde niet wat hij las. "Zowat alle feministische editors" zouden door ArbCom uitgesloten worden van Gamergate-onderwerpen én "van elk onderwerp dat van ver of van dichtbij te maken heeft met gender of seksualiteit", klonk het. Uit het misogyne kamp werd er volgens hem niemand aangepakt.

Bernstein schreeuwt het in zijn blog van de daken en noemt de beslissing "erger dan misdaad" en "een blunder die het internet dreigt ten schande te maken". Volgens hem deden de 'feministen' in het Wikipedia-artikel niets anders dan laster corrigeren. "Als een volwassen en goed gefinancierde site als Wikipedia het onderscheid niet kan maken tussen rede en perfide vuilspuiterij, als die vrijwilligers straft die het eigen (Wikipedia-)beleid afdwingen om smaad tegen te gaan, wie zal er dan nog publicaties vertrouwen die niet de merknaam van ABC/Disney, Reuters, of Al-Jazeera dragen?"

Beeld epa

Waan en waas

Dat Wikipedia echt alle feministen aan het verbannen is van alle gendergerelateerde onderwerpen is, lijkt alvast een brug te ver. Intussen is de voorlopige versie van de ArbCom-beslissing aangepast. Het lijkt het er nu op dat ook de editors van het andere kamp stevig worden aangepakt. In een Reddit-discussie verdedigen enkele internauten het beslissingstraject van het Wikipedia-panel. Elke foutieve aanpassing of bronvermelding van de betrokken Wikipedia-editors wordt door ArbCom gebruikt als bewijsmateriaal. "Als iemand bronnen misbruikt, misbruikt hij bronnen", luidt het. Als het bewijsmateriaal zwak zou zijn of wat eenzijdig verzameld is, "corrigeert dat zichzelf, zoals het hoort."

Het blijft een feit dat het #Gamergate-verhaal Wikipedia voor de zoveelste keer in de problemen brengt. De encyclopedie is niet altijd even betrouwbaar, maar ze leeft van doorgaans goedbedoelende vrijwilligers die een bruikbaar en neutraal online instrument voor iedereen willen creëren en in ere houden. Als die goede bedoelingen massaal en aanhoudend overspoeld worden door de bagger van een troep internettrollen (van welk allooi dan ook), gaat een waardevol instrument verloren. Wikipedia probeert een leidraad te zijn doorheen de waas en waan van het web. Maar als de site het slagveld van ieders waarheid wordt, levert dat alleen maar meer waan en waas op. Zouden al die trollen dan gewoon liever een tweede Encyclopædia Britannica voorgeschoteld krijgen, met een lemma-keuze en -invulling waarin ze niks meer te zeggen hebben?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.