Interview Fredie Kuiper & Yorick van Norden

Hoe een zestienjarige Beatlefan binnen wist te komen in de ‘Bed-in’ hotelkamer van Yoko Ono en John Lennon

Yoko Ono en John Lennon tijdens de ‘Bed-in for peace’ in het Amsterdamse Hilton, maart 1969. Beeld Getty Images

Maandag 50 jaar geleden begon de ‘Bed-in for peace’ van John Lennon en Yoko Ono in het Amsterdamse Hilton. Fredie Kuiper, destijds 16 en Beatles-gek, kletste zich naar binnen. Het kostbare kaartje met hun handtekeningen gaf ze weg aan muzikant Yorick van Norden. Dit is hun verhaal.

De vrouw die John Lennon en Yoko Ono vijftig jaar geleden ontmoette in kamer 702 van het Hilton Hotel in Amsterdam, de plek waar het echtpaar van 25 maart tot 31 maart 1969 wereldwijd aandacht trok met een ‘Bed-in for peace’, kent de songtekst nog steeds uit haar hoofd. Lachend draagt Fredie Kuiper, 66 inmiddels, het derde couplet voor.

Drove from Paris to the Amsterdam Hilton

Talking in our beds for a week

The newspapers said

Say what’re you doing in bed

I said we’re only trying to get us some peace

The ballad of John and Yoko, 1969

Op tafel ligt een fotolijstje met daarin een kaartje met twee handtekeningen. De handtekening van John Lennon is het best leesbaar. Die van Yoko Ono is kleiner en priegeliger. Het blauw van de ballpoint is groen geworden. Bovenaan zit een vlek. Thee, denkt Fredie Kuiper.

Ten behoeve van de wereldvrede en tegen de oorlog in Vietnam doken de Beatle en zijn Japanse vrouw een halve eeuw geleden aan de Amsterdamse Apollolaan een hotelbed in, in witte pyjama’s. Bijna een week lang kwamen ze er amper uit.

Het fotolijstje met de handtekeningen van John Lennon en Yoko Ono. Beeld Pauline Niks

Hun boodschap werd luid verkondigd. In kamer 702, een forse suite (destijds nummer 902), was het een komen en gaan van journalisten en fotografen. Er mocht gerookt worden en geblowd en gedronken. Aan de muur en voor het raam aan de voorzijde van het hotel hingen uiteenlopende Engelse teksten: ‘Bed peace’, ‘Hair peace’, ‘I love Yoko’, ‘Grow your hair’, ‘Stay in bed’.

Op 20 maart waren ze getrouwd in Gibraltar. In Amsterdam waren ze op huwelijksreis. Hoe het echtpaar in een hotelbed precies de wereldvrede dacht te stimuleren, werd nooit helemaal duidelijk, maar de belangstelling voor de Bed-in was enorm – ook van Amsterdamse 16-jarige meisjes zoals Fredie Kuiper. Toen ze hoorde dat Lennon vanuit Parijs onderweg was naar Amsterdam, vlóóg ze naar het Hilton.

Samen met Marga Doodeman, een vriendin van de Sint Johannes ULO in Amsterdam, bracht ze vier dagen voor de hoofdingang van het hotel door. Ze hoefde niet ver te lopen. Ze woonde in Oud-Zuid, in de Van Hilligaertstraat.

‘Ik was een echte puber, ik kon me slecht concentreren. School vond ik niks. Het was een mooie aanleiding om in ons eindexamenjaar te spijbelen en voor de deur van het Hilton te gaan liggen. Ik wilde het hotel in, naar boven, hem aanraken en op school kunnen zeggen dat ik John Lennon had gezien.’ Dat lukte niet. Hotelpersoneel hield de meisjes steeds tegen.

Peace! In bed met John en Yoko.

Beatle-gek

Ze was fan, Beatle-gek zoals zovelen. Ze was vooral verliefd op Paul McCartney’, ‘die was knapper’. Lennon vond ze een beetje gek, ‘maar dat sprak me ook aan’.

Ze had gespaard voor platen, Rubber Soul, Revolver, Magical Mystery Tour. Het zoete And I Love Her was haar lievelingsnummer. Vijf jaar eerder had ze aan de hand van haar vader al eens geprobeerd een glimp op te vangen van The Beatles tijdens de rondvaart door de grachten. Dat was mislukt. ‘Ik hoorde gejuich en rukte me los.’ In het gedrang viel ze in het water.

In 1969 kreeg ze een nieuwe kans. Het was niet de mogelijke bijdrage aan de wereldvrede die haar naar het Hilton dreef. ‘Ik had wel zo’n ‘ban de bom’-ketting om mijn nek. Natuurlijk wilden wij vrede. Wie wilde dat nou niet? Maar er zat geen politieke gedachte achter. We waren pas 16. En ik kom uit een arbeidersmilieu, zoiets had ik van mijn ouders niet meegekregen.’

Toen ze op de vierde dag wéér de hotellobby betraden en wéér een Beatles-liedje begonnen te zingen, om de aandacht te trekken, kregen ze hun zin. ‘De mensen van het hotel hadden er genoeg van. Ze werden knettergek van ons. Een man kwam naar ons toe. Als we beloofden dat we daarna weg zouden gaan, mochten we mee naar boven.’

Fredie Kuiper weet het na vijftig jaar nog precies. De lift. De grote hotelkamer, vol met mensen – mannen in pakken vooral. De teksten en tekeningen op de muren en op het raam en vooral die twee mensen in bed, in hun witte pyjama’s.

‘De man duwde ons in de richting van het bed. We mochten niet te dicht bij ze komen. Hij gaf het stukje papier  aan John Lennon, met de vraag of hij een handtekening wilde zetten. Dat deed hij, zonder naar ons te kijken. Hij gaf het kaartje door aan Yoko. Zij zette ook een handtekening. En voor we het wisten, stonden we weer op straat. Ik heb hem niet gedag kunnen zeggen, niet kunnen voelen, niet kunnen ruiken. Niks.’

Desondanks werd ze getroffen door een gelukzalig gevoel. ‘Euforie! Het was ons gelukt. Eindelijk.’

Mooi, mooi, zegt zanger en muzikant Yorick van Norden. Hij heeft het papiertje met de handtekeningen meegenomen naar de Haarlemse koffiezaak waar het interview plaatsvindt. Kuiper schonk hem het kroonjuweel een paar jaar geleden. Ze kennen elkaar uit Haarlem, uit de lokale muziekscene. Kuiper componeert en zingt, naast haar werk in de kinderpsychiatrie.  

Liefde

Van Norden (32) is een navolger van The Beatles en een kenner (en bewonderaar) van hun werk en hun levens; een Beatles-historicus. Sinds zijn negende hebben The Beatles hem niet meer losgelaten. Hij werkt aan een Engelstalig boek, een naslagwerk, waarin hij de honderden liedjes bespreekt die McCartney de afgelopen vijftig jaar maakte als soloartiest. ‘Ik heb al zo’n vijfhonderd pagina’s geschreven. Het is mijn postzegelverzameling. Het voelt niet als werk. Het is liefde.’

De Bed-in had een hoog symbolisch gehalte, zegt hij. ‘John Lennon kwam los van Paul McCartney en de andere Beatles. De Bed-in onderstreepte zijn individualisering. Misschien maakte het ook wel deel uit van zijn volwassenwording. Hij koos voor John en Yoko; voor een ander leven.’

Over de rol van Yoko Ono is altijd veel te doen geweest, in kringen van fans. Kuiper, een tikje bitter: ‘Ik vind nog steeds dat Yoko hem van de Beatles heeft losgescheurd.’

Van Norden: ‘Lennon zou zich niet met Yoko hebben ingelaten en in dat bed zijn gaan liggen als hij daar niet volledig achter stond. Maar vatbaar was hij wel; eenzaam ook en verward misschien. Het was ook een rare periode, met veel verdovende middelen.’

Dat laatste blijft onderbelicht, volgens Van Norden. Ook in de recente aflevering van Andere Tijden over de Bed-in ging het niet over drugs.

‘Er werd gezegd dat het nogal stonk in die hotelkamer. John en Yoko waren in die tijd twee junkies. Dat verklaart misschien ook waarom ze zichzelf niet verzorgden en zo suf in dat bed lagen. Sinds de Get Back-sessies in januari zaten ze aan de heroïne. Over het afkicken schreef Lennon het nummer Cold Turkey, dat uitkwam in oktober 1969. Maar het afkicken lukte pas de volgende zomer.’

In 1970 zouden The Beatles uiteenvallen. De tijd was veranderd. De leden gingen hun eigen weg, en John Lennon vooral. ‘Yoko inspireerde hem op een manier die zijn vrouw niet meer deed. Cynthia (Powell), zijn eerste vrouw, was zijn jeugdliefde, hun huwelijk was een moetje. Bij Yoko Ono vond hij nieuwe inspiratie, haar invloed op hem was groot.’

Dát ziet hij vooral als hij naar foto’s en beelden kijkt van de suite in het Hilton, vijftig jaar geleden: vernieuwing.

‘Ze zaten in een stroomversnelling. Het ego van Lennon werd constant gevoed, de wereld lag aan zijn voeten en hij durfde alles. Samen volgden ze hun impulsen, het kon niet gek genoeg zijn. Ze maakten deel uit van de voorhoede van de tijdgeest; swinging London.’

Meewarig doet hij niet over de Bed-in. ‘Cynisme dringt zich natuurlijk op wanneer een popster voor de wereldvrede in een hotelbed gaat liggen. Maar er was ook idealisme. En idealisme is altijd te prefereren boven cynisme. Ze hebben veel invloed gehad met die actie. Hun boodschap sloeg aan en is wereldwijd uitgedragen.’

Pennenstreek met grote zeggingskracht

De handtekeningen van John en Yoko doorstonden talloze verhuizingen. Fredie Kuiper had er geen aandacht meer voor, tot een paar jaar geleden. ‘Ik was het papiertje kwijt. In een laatje vond ik het terug, enigszins gevouwen en met een theevlek en vergeeld. Toch heel bijzonder, dacht ik toen.’

Ze besloot het weg te geven. ‘Ik heb geen kinderen. Het moest bij iemand terechtkomen die er belangstelling voor heeft, die er echt plezier aan beleeft.’ Ze dacht meteen aan de jonge muzikant die ze geregeld in Haarlem had zien optreden. ‘Hij oogt als een Beatle en hij klinkt als een Beatle. De handtekening moest naar hem.’

Van Norden: ‘Ik wil je iets geven, zei je na een concert. Bizar.’

Fredie Kuiper en Yorick van Norden. Beeld Pauline Niks

Kuiper: ‘Hij was er helemaal van in de war. Ik heb eerst aan mijn vriendin Beppie gevraagd of ze het wilde inlijsten. Zonder lijst is het een lullig kaartje.’

Van Norden: ‘Het is een pennenstreek met een grote zeggingskracht. Het is bijzonder omdat er een persoonlijk verhaal aan is verbonden; een stuk Nederlandse geschiedenis en popgeschiedenis. Dit is echt gebeurd. Jij was erbij en hij heeft je dit gegeven. Naarmate je ouder wordt, groei je over de fanverering heen die je als tiener hebt; die periode dat een idool geen kwaad kan doen. Je begint de kunst los te koppelen van de persoon. Maar dit blijft leuk, op een tienerachtige manier.’

De waarde van het stukje papier wordt geschat op zo’n 1.000 euro. Kuiper kreeg haar beloning vijftig jaar geleden al, een paar maanden na haar bezoek aan kamer 702. Haar mondelinge eindexamen Engels werd een groot succes.

‘Mijn Engels was beroerd, je hoorde mijn Amsterdamse accent er altijd doorheen. Voor mijn examen had ik dat lied uit mijn hoofd geleerd. Ik mocht zelf een thema verzinnen. Dat werd dus John Lennon. Ik citeerde steeds een stuk uit The ballad of John and Yoko en ik kreeg een 8, voor het eerst van mijn leven. Dankzij John Lennon en Yoko Ono heb ik mijn examen gehaald.’

50 jaar Bed-in

Samen met onder anderen Maaike Ouboter, Marike Jager, Bertolf en Roel van Velzen treedt Yorick van Norden op 3 april op tijdens Remember love – 50 jaar na John en Yoko’s Bed-in for peace. In het Concertgebouw in Amsterdam brengen de artiesten een muzikale ode, met liedjes als Come together, Imagine, The ballad of John and Yoko en Give peace a chance. Fredie Kuiper wordt geïnterviewd, evenals de Engelse Beatles-kenner Mark Lewisohn, Gijs Groenteman is de presentator. De viering van het jubileum is vrijdag al begonnen, met de opening van een fototentoonstelling in het Amsterdam Hilton.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden