Hoe een pianist zijn eigen mini-concertzaal creëert

De documentaire Bach & Beton van Haukje Heuff geeft inzicht in de zoektocht naar onafhankelijkheid van pianist Ivo Janssen, die resulteert in de bouw van zijn eigen concertzaal in zijn woonboot.

Pianist Ivo Janssen in zijn woonboot.Beeld Irene O'callaghan

Ivo Janssen is een man die alles in eigen hand wil houden. Hij wil niet afhankelijk zijn van de muziekindustrie en hij wil zelf bepalen hoe zijn agenda eruitziet. Voor een concertpianist is dat knap lastig. Maar Janssen is een ondernemend type. Toen geen enkele platenmaatschappij voelde voor zijn plan alle klavierstukken van Bach op te nemen - 17 cd's in totaal - begon hij gewoon een nieuw muzieklabel. Om concerten te geven zoals hij het wilde, bouwde hij een eigen concertzaal.

(Tekst gaat verder onder video).

Met hulp van zijn zoons transformeerde Ivo Janssen (52) een oude munitieboot met betonnen romp, tot een zaaltje waarin zeventig mensen en een concertvleugel passen. Sinds 2014 geeft hij concerten op de boot aan de Amsterdamse Wittenburgergracht. 'Janssenbeton - muziek vooronder', vermeldt een bord aan de straat. 'Ik hoef hier aan niemand verantwoording af te leggen', zegt hij in de nieuwe film Bach & Beton van Haukje Heuff, Janssens partner.

We zien Ivo Janssen aan het werk als pianist en bouwvakker. Ingetogen pianospel wordt afgewisseld door grof werk met de slopershamer. Daar komen ongelukken van, denk je als kijker onwillekeurig, en dat is ook zo. Tijdens het slopen breekt Janssen een botje in zijn pols. Dat dit uitgerekend het scheepsbotje of schippersbotje heet, is een ironische speling van het lot. Maar Janssen zou Janssen niet zijn als hij zich hierdoor uit het veld liet slaan. Met anderhalve hand - de vingers steken uit het gips om zijn rechterpols - blijft hij pianospelen.

Bach & Beton volgt niet alleen het bouwproces van de boot, maar de film schetst ook een portret van een eigenzinnig mens. Aan het woord komen onder anderen zijn ouders, zijn voormalige pianopedagoog Jan Wijn en Anna Enquist, de schrijver en dichter met wie hij sinds 2001 geregeld optreedt. Ze onderstrepen behalve zijn talent als musicus en ontwerper, boven alles zijn zoektocht naar onafhankelijkheid.

Halverwege de film komt een onafwendbare hindernis in beeld. Janssen blijkt de ziekte van Dupuytren te ontwikkelen, een verdikking van het bindweefsel in de hand, waardoor de vingers niet meer volledig gestrekt kunnen worden. Dat kan einde oefening betekenen voor een pianist.

Janssen vecht verder, vastberaden en gelijkmoedig. Hij vertelt voor de camera openlijk over zijn ziekte. Een opmerkelijk trekje voor iemand die zijn eigen wereld creëert en de buitenwereld het liefst buiten de deur houdt. Haukje Heuff, die als editor meewerkte aan talrijke films en tv-producties, is dan ook niet zo maar een documentairemaker. Ze is de partner van de hoofdpersoon.

Bach & Beton is haar eerste film.

Bach & Beton met concert op de boot t/m 10/2. janssenbeton.nl

Ivo Janssen.Beeld Irene O'callaghan.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden