Blad Het Historisch Nieuwsblad

Hoe een Amerikaanse citruspers de Russen beledigde

Wat is lezenswaardig deze week? Het Historisch Nieuwsblad (sedert 1991) is de oermoeder van het genre. 

Het Historisch Nieuwsblad

Kees Vellekoop – aan hem hadden we jaren niet gedacht. Vellekoop is de beroemdste dienstweigeraar uit de geschiedenis, een ‘totaalweigeraar’ zoals dat destijds, in 1973 en 1974, werd genoemd. Hij had natuurlijk lang haar, een baard en een bril. Zijn naoorlogse verzet werd legendarisch.

Het Historisch Nieuwsblad frist het geheugen op en brengt hem voor het voetlicht in een productie over dienstweigeraars. Delftenaar Vellekoop, een student geschiedenis, werd na een veroordeling tot gevangenisstraf het gezicht van het antimilitarisme en pacifisme in Nederland.

Het (progressieve) kabinet-Den Uyl wist zich geen raad met hem. ‘Er gaat geen dag voorbij of ik denk aan Kees Vellekoop’, zei minister Vredeling van Defensie. Vellekoop zette, zo blijkt, zijn werk onder meer voort in de gemeenteraad van Gouda, als raadslid voor de fractie van CPN en PSP. In 2013 overleed hij.

De kiosk puilt uit van de tijdschriften die oude tijden tot leven wekken. Leve vroeger. Het Historisch Nieuwsblad (sedert 1991) is de oermoeder. Nederlandstalige navolgers zijn onder meer Geschiedenis, Fascinerende geschiedenis, Geschiedenis magazine en Archeologie magazine, plus Historia van National Geographic. In het schap troffen we ook nog een historisch blad van de BBC aan en dan hebben we het nog niet eens over de vele specials over oorlogen, de Tweede Wereldoorlog vooral.

De missie van het Historisch Nieuwsblad is geschiedenis naar een breed publiek brengen, ‘vanuit de rotsvaste overtuiging dat kennis van het verleden onmisbaar is om het heden te begrijpen’. De brug naar het heden wordt omzichtig geslagen. In een stuk over de Romeinse senator Cicero en diens verzet tegen Julius Caesar gaat het over sociale onrust, populisme en de roep om sterke mannen, maar wordt geen link gelegd met het heden – althans niet openlijk.

In het voorwoord gaat redacteur Bas Kromhout een stap verder. Het stuk over Cicero wordt ‘tot bezinning stemmend’ genoemd. Over een citaat uit een verhaal over de Navo, ‘De Europese regeringsleiders willen ons naaien en wij hen’, schrijft hij: ‘Het lijkt een uitspraak van Donald Trump, maar in werkelijkheid was het Richard Nixon die dit zei.’

Het pronkstuk in het HN is een heerlijk verhaal over een curieuze gebeurtenis die in 1959 de inwoners van Moskou in een grote mate van opwinding bracht: de Amerikaanse Nationale Tentoonstelling. Televisies, vaatwassers, Pepsi Cola, auto’s, barbecuedemonstraties en kapsalons dienden om de Amerikaanse superioriteit te benadrukken en de jaloezie van de Russen op te wekken.

De Russische leider Chroesjtsjov was niet onder de indruk. Bij het zien van een elektrische citruspers: ‘Deze onzin is een belediging voor onze intelligentie.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden