Hoe de verslaafde buurman van fotograaf Rob Hornstra zijn onderwerp werd

Beeldvormers onderzoekt hoe een foto ons wereldbeeld bepaalt

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: Het korte leven van Kid, uit Ondiep.

Kid gekleed in een blauw pak dat hij van de politie had gekregen. Beeld Rob Hornstra

Soms vindt een fotograaf zijn onderwerp naast de deur, letterlijk, bij de buurman. Maar zo begon het niet.

Fotograaf Rob Hornstra kwam in 2004, nadat hij was afgestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU), in de Utrechtse arbeiderswijk Ondiep terecht. Het was praktisch (goedkoop), maar het was misschien ook een manier om een wijk die op het punt stond om op de schop te gaan, vanuit het perspectief van de bewoners te volgen. In 2011 verhuisde hij weer, maar hij heeft nog altijd zijn atelier in de oude woning.

Kid

Buurman Kid was 'redelijk intimiderend', zegt Hornstra, een man die met iedereen in zijn leven ruzie maakte, een snel toenemend drugs- en alcoholprobleem had en af en toe een levende rat aan zijn huispython voerde. Hij had een goede relatie met Kid, al was het maar omdat hij zijn telefoon uitleende ('hij had nooit beltegoed') en soms foto's van hem maakte, aanvankelijk vooral om nieuwe camera's of flitsers te testen. Kid had moeite met lezen en had hulp nodig met de post; op zijn beurt hield hij een oogje in het zeil als Hornstra op een van zijn buitenlandse reizen was

'Hij gleed snel af', zegt Hornstra. Vrouw en kind waren na eindeloze ruzies al bij hem weg; hij mocht niet bij zijn moeder in de buurt komen en was een bekende van de politie door een hele trits overtredingen. En hij was zichzelf regelmatig kwijt. In 2008 werd hij in zijn ondergoed en op blote voeten op anderhalve kilometer van zijn huis door de politie van straat gepikt. Hij had grote blaren en had geen idee hoe hij in deze situatie was terechtgekomen; dat hij regelmatig epileptische aanvallen had, hielp ook niet.

Hornstra nam een foto vlak nadat Kid is thuisgekomen, gekleed in een blauw pak dat hij van de politie had gekregen. Hij zit in zijn vervallen appartement en kijkt naar zijn voeten. 'Hij kon dagen niet lopen', zegt Hornstra.

Buurman Kid. Beeld Rob Hornstra

The Sochi Project

Vanaf 2009 stak de fotograaf steeds meer tijd in een grote fotografische onderneming die vijf jaar in beslag zou nemen: The Sochi Project, een journalistiek project over een turbulente regio, op weg naar de megalomane winterspelen van 2014. Als hij thuiskwam, was Kid daar, behalve als hij in de gevangenis zat. Of als zijn huis was overgenomen door dealers.

In 2013 werd Kids levenloze lichaam gevonden naast een van de woonboten aan de Nieuwe Kade. Kid was 42 geworden. Hornstra kreeg een rouwkaart van de familie toegestuurd. Hij herkende het portret op de kaart: het was een foto die hij zelf had gemaakt, door de familie uit het huis meegenomen.

De fotograaf bezocht de crematie in de verwachting daar wellicht een handjevol mensen aan te treffen. 'Er zaten zo'n tachtig man. Ik had ze nooit gezien; allemaal mensen die eerder uit zijn leven waren verdwenen.' Ze kwamen hem nu toch de laatste eer bewijzen, inclusief zijn zoon Appie.

De huispython van Kid. Beeld Rob Hornstra

Man next door

Kid staat nu centraal in het project Man next door, een expositie in het Utrechtse Centraal Museum en een gelijknamig boek. Hornstra combineert de foto's die hij van zijn buurman maakte met gevonden privéfoto's die hij via de familie kreeg. Gelukkiger tijden zou je kunnen zeggen, zonder dat je weet welk onheil daar al onder de oppervlakte schuil gaat.

De foto's worden gecombineerd met citaten uit politierapporten - ook met toestemming van de familie - waarin het onrustige leven langskomt in neutraal getoonzette verslagen van vechtpartijen, overlast en het regelmatig overtreden van gebiedsverboden. Wie kende hem eigenlijk nog? Wie keek er naar hem om?

We leven langs elkaar heen, zeker in de stad, zou je ook zonder het verhaal van buurman Kid kunnen zeggen. Maar Hornstra wenst zich daar niet bij neer te leggen.

Man next door, t/m 4 maart in Centraal Museum Utrecht. Gelijknamig boek, 38,50 euro, via robhornstra.com.

Een van de gevonden privéfoto's die Rob Hornstra via de familie kreeg.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.