Reportage Bonje om Buienradar

Hoe de Buienradar-broers de weermarkt op zijn kop zetten (en vervolgens ruzie kregen)

Een broer bedacht het, de andere twee werkten eraan mee: Buienradar.nl. De site werd een succes, de miljoenen stroomden binnen en toen verschenen er donkere wolken.

Foto Paul Faassen

‘Ik wil geen mooi weer spelen’, zegt Edwin Rijkaart van Cappellen (47) om met de deur in huis te vallen. ‘Er is een hoop ruzie sinds we Buienradar hebben verkocht. Ik spreek mijn twee broers amper. Buienradar heeft ons veel gebracht, maar uiteindelijk een hoop ellende.’

‘Om te beginnen: de bedenker, dat ben ik. Stefan werkte eerst bij Robeco, en Wijnand zat voor Deloitte in Amerika. Inmiddels zijn er een stuk of zeven mensen die zich de oprichter of bedenker van Buienradar noemen. Hoe vaak ik mensen tegenkom die me zeggen: ‘Wij hadden ook zoiets voor ogen’. Echt onzin, ik was de eerste.’

Op wat achteraf de drukste dag uit de twaalfjarige geschiedenis van Buienradar zal blijken te zijn, dendert een horde onheilspellende blauwe vlekken met rode spikkels vanuit Duitsland naar het nu nog zonovergoten en broeierige vaderland. Op het grote scherm op de werkvloer van Buienradar valt te vernemen op deze dinsdag 29 mei om 14.45 uur dat 160 duizend ‘unieke bezoekers’ gelijktijdig willen weten hoe het ervoor staat met de komst van het extreme weer in de warmste meimaand sinds 1701.

Opschalen

‘Het gaat nu druk worden’, weet Niels de Kind, manager weer en verkeer van RTL en Buienradar, wijzend op het scherm. ‘Gaan we opschalen?’, is de vraag die hij aan de vijf werknemers stelt. Hij bedoelt: is het nodig om extra servercapaciteit in te kopen vanwege de drukte? Gelukkig is daar de cloud, waar het digitale vermogen wordt geregeld. ‘In de cloud is bijgekocht’, zegt meteoroloog Max Verhagen geruststellend. Boven zijn hoofd hangt, net als bij de andere werknemers, een omgekeerde paraplu.

‘Er moet ook een extra weermens bij’, meent weervrouw Jennifer Faber gehaast. ‘Daar moeten we achteraan. Weten we iemand?’

Op de derde etage in de rechtervleugel van het RTL-gebouw op het Mediapark in Hilversum zit Buienradar, samen met RTL Weer op één afdeling. Er staan vier bureaublokken en om de hoek, waar de weermannen en -vrouwen zitten, nog eens drie. Bij de bar, tevens prijzenkast, hangt het bordje ‘Buienrabar’, bij de dartruimte: ‘Buienradart’.

Op een stoel zit een grote aangeklede beer. Net als bij deze huisknuffel is er amper sprake van acute opwinding op de burelen van Buienradar. Het spel is op de wagen en iedereen weet dat dit zo’n dag is, van zeer zonnig naar heftige buien naar reusachtig onweer. Een weerkundige rollercoaster – en gedurende zulke etmalen lijkt Nederland nog meer dan anders aan het informatieve infuus van Buienradar te zitten.

Je kunt het zingzeggen met Bob Dylan in Subterranean Homesick Blues (1965): You don’t need a weather man /To know which way the wind blows. Maar die vlieger gaat in Nederland niet op, we willen hier alles weten over het weer. ‘Op Buienradar kijken’ is een breed gedragen ritueel in het dagelijks bestaan van de Nederlander. Een buitenactiviteit wordt digitaal afgestemd. Het weer mag dan onberekenbaarder dan ooit zijn, op deze manier lijkt er altijd een droge uitweg te zijn, uit de wind, voor ons als controlfreaks.

Eenvoud

Wat je ziet op Buienradar, is zoals het is. De eenvoud van de radarbeelden – dus: zonder het omzichtig gehannes van een weermens in zijn zondagse outfit met uitweidingen over hoge en lage druk – heeft het succes bepaald. En na Buienradar volgden Zonradar, Onweerradar, Panoramaradar, Pollenradar en Muggenradar volgens hetzelfde procedé.

Een ploeg van RTL Nieuws komt de werkvloer op om RTL-weerman Dennis Wilt te interviewen. Hij zegt het nog maar eens: er staat extreem veel te gebeuren, inclusief hagelstenen, het komt eraan. Je kunt het zien op het scherm van Buienradar, de blauwe brigades met rode spikkels zijn Zuid-Limburg binnengetrokken en er zijn weer dertigduizend bezoekers bijgekomen. Code oranje, door het KNMI afgegeven in overleg met meteorologen van verschillende weerfirma’s waaronder Buienradar, geeft een resoluut opkontje.

‘We hebben geen extra mensen verder nodig’, zegt Niels. ‘We houden het ook daar in de gaten’, zegt Max, en wijst naar buiten. Want al komt het weer van Buienradar van het KNMI aan de hand van radarstations in Herwijnen en Den Helder, 35 weerstations aan de grond en nog eens diverse radarstations in de ons omringende landen, je moet gewoon je meteorologenverstand gebruiken en naar het weer buiten kijken. Als buiten de zon schijnt, dan moet ook bij Buienradar, locatie Hilversum, de zon schijnen.

‘Weer tienduizenden bezoekers erbij. De radar begint steeds voller te lopen’, zegt Max.

Veenendaal: 40 mm regen

Bergen op Zoom: 70 mm.

‘De mensen checken of ze vóór de bui thuis kunnen zijn’, zegt Niels. ‘Niemand wil nat worden.’

The Meteo Company

Stefan Rijkaart van Cappellen (44) stapt uit zijn grijze Volvo en begroet op het parkeerterrein van restaurant Pleisterplaats in Moordrecht zijn broer Wijnand (49). De mogelijkheid om een uitsmijter op het terras te eten wordt getorpedeerd, onderbouwd door zijn in de lucht gehouden smartphone. Wijnand toont daarop het naderend buienbeeld: nog even en in Moordrecht en omgeving breekt de pleuris uit.

Als vanzelf is het niet Buienradar dat de oudste Rijkaart van Cappellen checkt, maar Weerslag.nl. Na verkoop van Buienradar in 2011 aan RTL gingen de drie broers verder met The Meteo Company, een meer internationaal georiënteerd weerbedrijf. Op de Nederlandse markt brachten zij in 2014 Weerslag.nl, een op Buienradar lijkende weersite.

Edwin, de middelste broer, is niet bij het gesprek. Toen hij hoorde van deze op handen zijnde ontmoeting, zocht hij contact om zijn zegje te doen. ‘We zouden geen interviews doen over Buienradar en zij zeker niet’, zegt Edwin. ‘Maar als zij per se hun verhaal willen vertellen, moet je eerst dat van mij horen. Dan moet je alles weten.’

Foto Paul Faassen

Want het meteorologisch sprookje van de drie broers, die, bijgestaan door vader Wim en moeder Marjan, de succesvolste weersite van Europa bouwden en voor vele miljoenen euro’s van de hand deden, heeft ‘een zure nasmaak’ gekregen.

Edwin: ‘Er wordt altijd zo’n romantisch beeld geschetst van familiebedrijven. Maar de helft daarvan valt na slaande ruzie uiteen. Privé en zakelijk worden gemengd, je kunt elkaar nauwelijks ontlopen. De reden dat we in zwaar weer terecht kwamen, is dat we drie kapiteins op één schip waren. Nee, familie is geen recept voor succes.’

De oerknal van Buienradar

Edwin reed met zijn gezin in een camper door Amerika, in de zomer van 2005 – laten we deze trip markeren als de oerknal van Buienradar. Wat hem opviel, cruisend van New Orleans op weg naar Chicago, is dat bij elke parkeerplaats in de openbare toiletten radarbeelden van het weer te zien waren. Handig voor onderweg, dacht Edwin, en vooral: zoiets zou in Nederland eveneens van pas komen. Hij rook een kans, als internet-entrepreneur.

Met zulke ouders – vader was in te huren als interim-manager en moeder zat in de glas- en kristalhandel – lag het voor de hand dat alle drie de broers Rijkaart van Cappellen ondernemers zouden worden. Maar Stefan en Wijnand vonden dat ze eerst ervaring moesten opdoen in het bedrijfsleven voor ze definitief voor zichzelf zouden beginnen. Wijnand werkte als fiscaal jurist voor Deloitte in Chicago, en Stefan bij de beleggingswebsite van Robeco. Wel ontwikkelde hij in zijn vrije tijd met zijn vader een virtuele golfvereniging, gvn.nl.

Wat er ook werd bedacht door een lid van de clan van Rijkaart van Cappellen – overigens geen adellijk bloed – viel onder de familievennootschap, European Management Services. Met vier aandeelhouders: de drie broers en hun ouders. Dat idee om alles samen te doen kwam voort uit een lastige zakelijke periode van vader Wim en een ernstig ongeluk van Edwin. Als aankomend piloot raakte in 1995 zijn arm tijdens een controle de propeller, hij lag een week in coma en zijn arm kon ternauwernood worden gered.

Stefan: ‘We proberen elkaar altijd te helpen, wat we ook doen.’

Wijnand: ‘Je moet je skills delen met je familie, als team ben je sterker.’

Edwin had geen zin om eerst voor een bedrijf te werken. Hij wilde innoveren, geheel zelfstandig. In 1999 had hij Beurs.nl opgezet, een site waarop het mogelijk was de slotkoersen van de aandelenbeurs te checken. Om naar Amerikaans voorbeeld in real time weerbeelden gratis uit te zenden, ontdekte Edwin dat die ook in Nederland beschikbaar waren: bij het KNMI, voor 50.000 euro per jaar. Dat bedrag moest terug te verdienen zijn, dacht hij, via advertenties. Bij Beurs.nl was dat ook gelukt. Samen met Stefan ging hij aan de slag. De term ‘buienradar’ werd gevonden op Google, een door weermensen veel gebruikte term. De domeinnaam Buienradar.nl bleek vrij te zijn. Op Koninginnedag 2006 – een barre dag vol hagel, sneeuw en onweer – werd Buienradar.nl gelanceerd. Dat er zo’n website bestond waarop je gratis het wisselvallige weerbeeld in de gaten kon houden, was nieuws voor Nu.nl en De Telegraaf. Ook op Radio 538 werd het luidruchtig gemeld.

Weeramateurs in het land konden hun ogen niet geloven en deelden de beelden op grote schaal. De eerste week keken er al een miljoen mensen. Het succes werd groter na de toepassing om het weer visueel vooruit te draaien. Met behulp van computermodellen kon je in detail zien wat de buien de komende twee uur zouden doen. Nog een fikse stimulans: in twee grote reclamecampagnes, van KPN en van Vodafone, werd Buienradar opgevoerd als de site die je niet kunt missen, waar je ook bent, met je gloednieuwe smartphone.

Stefan: ‘Toen braken de tropenjaren aan.’

Edwin: ‘Het was een zeer intensieve tijd, we hadden echt iets in handen.’

Grootste weerwebsite

Binnen een half jaar was Buienradar de grootste weerwebsite van Nederland, de tweede website van Nederland. De twee ‘internetcowboys’ en hun in 2007 aangeschoven broer hadden zonder enige weerkundige bagage een hit van jewelste en de grote weerfirma’s hadden het nakijken. ‘Het was niet in hen opgekomen om de beelden gratis te verzorgen’, zegt Edwin. ‘De weerbedrijven lieten hun klanten voor de info betalen en moesten zich nu aanpassen, ze hadden daar de pest over in. Maar het weer is van iedereen.’

Op een winterse dag, 31 januari 1854, richtte professor C.H.D. Buys Ballot het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) op. Deze Zeeuwse domineeszoon ontdekte het wetmatig verband tussen wind en luchtdruk – de weersverwachting uit standplaats De Bilt was geboren. Als een van de eerste instituten in de wereld verspreidde KNMI weerkaarten en stormwaarschuwingen.

Het idee dat je met het weer ook geld kunt verdienen, schoot wortel in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Kernfysicus Harry Otten, tevens kopstuk in de damsport, begon in 1986 Meteo Consult, inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste weerbedrijven van Europa. Later kwamen daar MeteoVista en Infoplaza bij. De weerindustrie in Nederland groeit nog steeds, het weer op maat leverend aan bedrijven en consumenten. Geschat wordt dat in deze branche jaarlijks 40 miljoen euro wordt omgezet. De weerfirma’s baseren hun handelswaar onder meer op de informatie die ze inmiddels gratis aftappen van het KNMI, een instituut gevuld met 25 miljoen euro belastinggeld.

Met elkaar

In die weermarkt kreeg de Buienradar van de broers Rijkaart van Cappellen uit het niets een toonaangevende rol. In de tussentijd verkochten ze Beurs.nl voor 4 miljoen euro aan Reed Elsevier, net voor de bankencrisis van 2008. Wat ze vooral niet wilden, was een groot bedrijf met veel personeel, in zo’n glimmend kantoor op een bedrijventerrein en allemaal een dure leasebak. Dat was niet hun cup of tea. Ze wilden het als familie doen, met elkaar, met ieder zijn eigen kwaliteiten, passend bij zijn karakter.

Edwin geldt als de ongeduldige van het drietal, de wispelturige ideeënman, en was het gezicht van Buienradar. Stefan kun je de bedachtzame bouwer noemen, conservatief, goed op de winkel passend, als operations-manager. Wijnand heet de positivo te zijn van de drie, als het nu niet lukt, lukt het morgen wel; hij deed bij Buienradar de administratie en de sales.

Buiten restaurant Pleisterplaats teistert inmiddels een ongekende stortregen het terras. Wijnand en Stefan hebben binnen aan een ronde tafel het mes gezet in hun uitsmijter. Natuurlijk waren ze trots op wat ze als broers in korte tijd voor elkaar hadden gekregen. Maar ze voelden zich ook opgejaagd, als the party to beat. Hoe moesten ze de concurrentie vóór blijven? Innoveren, vooruitgaan, presteren...

Het weer staat altijd aan en zo ook de Buienradar-broers.

Er leek geen ontkomen aan, vertelt Stefan. Op vakantie durfde hij met zijn gezin en de caravan niet verder dan Zuid-Limburg. Stel je toch voor dat het extreem weer zou worden en Buienradar de drukte niet aan zou kunnen. En die ene keer dat hij zich probeerde los te maken van zijn dagelijkse stress en met zijn gezin op weg was naar Schiphol voor een vakantie op de Canarische Eilanden, ging het toch nog mis. Werd hij gebeld in de auto, vanwege een computervirus. Hij zette zijn gezin af en keerde om.

Oververmoeid

‘Sommigen mensen kunnen goed met druk omgaan’, vertelt Stefan. ‘Maar wij, en vooral Edwin en ik, niet. Het werd ons echt te veel.’ Edwin stopte dan ook van de ene op de andere dag, in 2010, oververmoeid. ‘Ik kon mezelf niet meer bijbenen’, zegt hij. ‘Iedereen wilde ons. Ik trok het niet meer. Ik had het al rustiger aan willen doen na de verkoop van Beurs.nl.’ Dit kon niet zo verder, daarover waren ze het snel eens. Óf ze gingen een professionele organisatie opzetten, met hulp van buiten, om de excessieve groei in banen te leiden, óf ze gingen de zaak verkopen. ‘We waren er snel uit’, zegt Wijnand. ‘We moesten er van af.’ Al snel bleek eind 2010 RTL de meeste serieuze kandidaat, op 1 april 2011 was het officieel. Een pak van hun hart. ‘Mijn vrouw zei laatst’, aldus Stefan, ‘dat ik na de verkoop van Buienradar een leukere vent ben geworden.’

Foto Paul Faassen

Check! Op het grote scherm op de Buienradar-burelen: cumulonimbuswolken, donderwolken met onweer en lokale regen. Check! Cumuluswolken, flinke stapelwolken. Tussen 17.00 en 17.35 uur op dinsdag 29 mei 2018 loopt het bezoekersaantal naar 290 duizend unieke gebruikers per seconde. Terwijl ze ook bij Buienradar weten dat juist op dit soort dagen de meteorologische schijnzekerheid huismeester is. ‘We zitten er ook weleens naast’, erkent Niels de Kind. ‘Vandaag ontstaat het onweer in een fractie van een seconde, net als de heftige regenbuien. Wat de neerslagradar waarneemt, is niet gelijk op Buienradar te zien. In de tussentijd kan er dan van alles gebeuren.’

Totaal zullen deze dinsdag uiteindelijk 6,1 miljoen mensen Buienradar (via de site en app) raadplegen – een bekrachtiging van de ongekende populariteit van deze weersite. Daarmee is het record van 28 juni 2011, van 5,5 miljoen kijkers op één dag, knalhard teniet gedaan.

Toen was RTL net drie maanden in de lucht als eigenaar van Buienradar. Het was een bevestiging bij de Luxemburgse firma dat ze er goed aan hadden gedaan de site van de gebroeders Rijkaart van Cappellen over te nemen. Het bedrag dat de drie broers en de ouders door vieren moesten delen werd niet bekendgemaakt. Maar de jaarrekening van de familievennootschap European Management Services maakte in 2011 opeens een sprong van omstreeks 14 miljoen euro.

Eerste Kerstdag 2017

Aan een grote, stemmig gedekte tafel in het ouderlijk huis in Capelle aan den IJssel zaten ze bij elkaar, op Eerste Kerstdag 2017. Wijnand, Edwin en Stefan samen met hun gezinnen, en vader Wim en moeder Marjan in het midden. Spruitjes stonden op tafel, gestoofde peertjes, aardappelpuree en friet voor de kinderen, in mooie schalen geserveerd. Wijnand mocht als oudste de ham aansnijden.

Er leek niets aan de hand, over problemen in de zakelijke sfeer werd niet gesproken. Het was Kerst, en niemand voelde de aandrang om de sfeer te verpesten, zeker niet in het bijzijn van opa en oma en de acht kleinkinderen. Het was al moeilijk genoeg voor hun ouders, die het verschrikkelijk vinden dat het zakelijk geschil tussen de broers zo uit de hand is gelopen.

In een zaaltje van de Pax Christikerk in Den Haag was in het najaar van 2016 de broederlijke twist geëscaleerd. Daar zaten ze bij elkaar, tijdens een aandeelhoudersvergadering van The Meteo Company (TMC). Naast de drie broers waren er nog twee aandeelhouders aanwezig, twee ict-ontwikkelaars uit Den Haag, en de vrouw van Edwin, Desiree.

Na de verkoop van Buienradar kon Edwin zich maar met moeite richten op het nieuwe weerbedrijf. Hij had het idee naar ‘de ouwe meuk’ van Buienradar te kijken, en daar kon hij als vernieuwer niks mee. Hij coachte daarnaast andere ondernemers, onder meer in de modebranche.

Dat Edwin amper actief was binnen het nieuwe weerbedrijf deed het ongenoegen aanzwellen. Met name de twee Haagse ict-ontwikkelaars vroegen zich af wat hij nou eigenlijk deed en waarom hij nog steeds volledig werd betaald als medewerker. Gek werd Edwin van dat aanhoudende gezeur, zegt hij. ‘Ik ben nou eenmaal geen man die uren schrijft. Zo werk ik niet. Ik wil innoveren.’ Toen zijn broers Stefan en Wijnand zich ook tegen hem keerden, werd de sfeer steeds grimmiger. ‘Ik vond dat Edwin geen focus meer had’, zegt Stefan. ‘Hij deed niks, en daar spraken we hem op aan.’

Gekissebis

Na gekissebis over zijn rol in het bedrijf werd hij van de loonlijst gehaald, maar hij bleef wel aandeelhouder. En zo zat hij daar ook in het zaaltje in Den Haag, de ambiance was gespannen. Edwin wilde weten was er was gebeurd sinds hij weg was. Want hoe kon het dat het bedrijf opeens verlies leed, maar dat de vergoeding voor de directie flink hoger was uitgevallen? En waarom werd dochteronderneming Solvec verkocht voor een appel en een ei aan de twee Haagse ict-ontwikkelaars, zonder dat hij ervan wist?

Binnen een half uur liep het hoog op tussen de drie broers, en niemand liet elkaar meer uitpraten. Edwins opmerkingen over de managementfee werden genegeerd, en de verkoop van Solvec ging door. Hij werd weggestemd. Woedend was hij. Met slaande deuren verliet Edwin het kerkzaaltje, samen met zijn Desiree. ‘Dit was de druppel die de emmer deed overlopen’, zegt hij. ‘Dit voelde voor mij als de dealbreaker; nu was het genoeg. Schandalig.’

Uiteindelijk werden een half jaar later, op 1 april 2017, alle zakelijke banden tussen de broers verbroken. Edwin deed afstand van zijn aandelen en kreeg de domeinen 360.org en drukte.com ervoor terug.

‘Wat had ik voor keus?’, zegt hij. ‘Ik wilde zo snel mogelijk uit The Meteo Company. Elke euro die binnenkwam, ging naar salarissen van de heren. Daarnaast verkochten ze zonder overleg de dochteronderneming. Ik stap naar de rechter, dat was wat ik als eerste dacht. Maar ja, dan moest ik mijn broers voor de rechter dagen. Dat doe je je eigen familie niet aan. Dan maar opstappen. Mijn beste beslissing ooit.’

Aan tafel in restaurant Pleisterplaats is het even stilgevallen. Wijnand laat foto’s zien van het afgelopen kerstdiner, de familie bij elkaar. ‘Niks bijzonders hoor, het eten was zoals altijd’, zegt hij. ‘Ook na de verkoop van Buienradar zijn we als familie geen uitbundige dingen gaan doen. Zo zitten we niet in elkaar. Maar ik weet niet of we de komende Kerst weer bij elkaar zitten.’

Het was zo mooi

En het was zo mooi wat ze hadden met elkaar, als ondernemende broers, dat weten ze echt wel. ‘Dan kan Edwin telkens wel zeggen dat hij de bedenker van Buienradar is’, zegt Stefan. ‘Maar we hebben het echt samen gedaan, vanaf het begin.’

‘Met Buienradar hadden we een fenomeen in handen, iets wat je maar één keer in je leven lukt’, weet Wijnand. ‘En daar zit misschien ook de frustratie van Edwin’, vermoedt Stefan. ‘Dat hij na Beurs.nl en Buienradar maar geen nieuwe hit kon scoren. Daar kon hij zich moeilijk bij neerleggen. Vervolgens zocht hij met ons het conflict.’

Maar ooit komt het weer goed, stelt Wijnand hoopvol. ‘We zijn altijd hecht geweest. Soms is het goed om even zonder elkaar te zijn, in een frisse nieuwe omgeving. Dan kan er daarna weer een nieuwe samenwerking uitrollen. The sky is the limit.’

Stefan: ‘Want ik mis ’m echt. We waren echt goed samen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.