Column Floortje Smit

Hoe belandde een nummer van een veroordeelde pedofiel in Joker? 

Floortje Smit, filmrecensent, werpt haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.

Na-na-na-na-na-hey!-na-na-na-na. Hou je voet maar eens stil als Arthur Fleck in Joker voor het eerst in vol Joker-ornaat van een trap af danst. Na-na-na-na-na-hey!-na-na-na-na. Wat kán acteur Joaquin Phoenix van zoiets kleins toch iets opwindends maken. Lekker nummertje trouwens. Tikje fout, een rare, opzwepende tune bij de Jokers ongemakkelijke verrijzenis. Na-na-na-na-na-hey!-na-na-na-na.

Maar wat wás het ook al weer?

Deze week kwam ik erachter: Rock and Roll Part 2 van Gary Glitter. Glitter, de Britse glamrocker die in 1999 in de gevangenis belandde vanwege het downloaden van kinderporno. Die na zijn vrijlating in Vietnam ging wonen, waar hij in 2006 opnieuw werd opgepakt en veroordeeld, vanwege het misbruiken van twee meisjes van 10 en 11. Die na díé straf terugkeerde naar Engeland en daar in 2014 opnieuw werd beschuldigd van het verkrachten en misbruiken van minderjarige meisjes, aan het eind van de jaren zeventig. Hij werd in 2015 veroordeeld tot zestien jaar.

We hebben het hier, kortom, niet over een muzikant in een ietwat moreel schimmige schemerzone. Nee, Glitter is een voor misbruik veroordeelde pedofiel. Een die dankzij de royalty’s van blockbuster Joker in zijn cel snorrend van plezier de cijfertjes op zijn bankrekening kan zien oplopen, schuimbekten veel Britten na het zien van de film.

Hoeveel Glitter verdient aan Joker, is onduidelijk – de schattingen van deskundigen lopen uiteen van honderdduizenden ponden (tabloid The Sun) tot misschien hooguit 500 pond (Yahoo!). Het gebruik van het nummer werpt hoe dan ook ‘een ethische en financiële vraag’ op schreef Tristram Fane Saunders in de Britse krant The Telegraph: ‘Als je niets anders kúnt dan een pedofiel betalen uit artistieke overwegingen, hoeveel kan je hem dan betalen zonder schuldgevoel?’

Kom er maar in, producenten en regisseur Todd Phillips. Die hebben zich er vooralsnog niet over uitgelaten. Verstandig, want elk antwoord komt dom over. Misschien vond Phillips het inderdaad gewoon het meest geschikte nummer en doet hij niet aan schuldgevoel. Misschien, zo speculeren sommigen, is het juist een welbewuste provocatie om in een film over een moreel dubieuze man een moreel dubieus nummer te gebruiken. Het zóú kunnen – Phillips speelt in Joker wel vaker onhandig met ethisch explosief materiaal.

Maar er is een waarschijnlijkere optie. In Amerika zijn ze zich een stuk minder bewust van Glitter dan in Engeland. Hetzelfde nummer, dat jarenlang bij sportwedstrijden werd gedraaid en zo in het collectieve geheugen belandde, werd ook nog gebruikt in Boyhood (2014) en in een commercial voor Silver Linings Playbook (2012).

Dit is natuurlijk óók niet fraai om toe te moeten geven, zeker niet als je een film pretendeert te maken over morele mijnenvelden, maar ik acht de kans het grootst dat het gewoon zo ging: ‘Lekker nummertje. Zet er maar onder. Maar van wie wás het ook al weer?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden