Hitmachine met vervangbare onderdelen

Twee Spaanse dj's zouden verantwoordelijk zijn voor de succesvolle meestampers van de Vengaboys. Maar eind vorig jaar bleek dat ietsje anders te liggen....

ZE HETEN KIM, Roy, Robin en Denice. Achternamen hebben ze niet en niemand weet waar ze vandaan komen. Interviews geven ze niet. Ze maken niet eens zelf muziek. En toch veroveren ze deze zomer de wereld met hun liedjes over dampende one-night stands en strandfeestjes op Ibiza.

Niet alleen Nederland is met driehonderdduizend verkochte albums en een half miljoen singles massaal gevallen voor de Vengaboys, ook het buitenland is in de ban van de aanstekelijke groep uit. . . tja, waar vandaan eigenlijk?

Opeens waren ze er, vanuit het niets, de twee Spaanse dj's Danski & Delmundo. Ze reden met een oude schoolbus door hun land en gaven illegale strandfeestjes. In 1997 streken ze in Nederland neer, en scoorden meteen een dikke hit met Up & Down, hun eerste, instrumentale plaatje. Er was alleen één probleem: Danski en Delmundo kunnen niet zingen en dansen en zijn foeilelijk. Dus werden Kim, Denise, Roy en Robin op een beachparty van de dansvloer gehaald en aangewezen als het gezicht van de Vengaboys: een mooie combinatie van exotische schoonheden en stoere macho's.

De groep wordt door platenmaatschappij Zomba en het management Violent Music zorgvuldig afgeschermd. Antwoord op alle vragen geeft de 'Vengagrafie' op de Official Vengaboys Site. Aha, hier staat dat Kim op 1 april 1976 in Salvador, Brazilië is geboren. De in matrozenpak gestoken Robin - 'verslaafd aan bungyjumpen' - werkte ooit in Caracas, Venzuela als gigolo. De stoere cowboy Roy is geboren op het Caribische eiland Trinidad. En de wieg van de twintigjarige Prodigy-fan Denice stond in Budapest. En oh ja, ze zijn allemaal verzot op chocola en uitgaan.

Het bespelen van de media is een beproefd marketing-instrument bij de Vengaboys. Vorig jaar werd het idee geopperd om vijftigduizend dollar in het publiek te gooien tijdens een Nederlands optreden. Natuurlijk ging geen enkele stad met zo'n concert akkoord. Maar de Vengaboys stonden mooi in alle kranten zonder dat het één cent had gekost.

Nadat zo'n concert in Spanje in chaos was geëindigd, waren de Vengaboys voor de Guardia Civil helemaal naar Nederland gevlucht (via Brazilië, waar ze te gast waren bij ex-treinrover Ronnie Biggs). Zo werden ze gestraft voor hun gulheid!

Het nieuws dat achter het pseudoniem Danski & Delmundo niemand minder dan radio-dj Wessel van Diepen schuilgaat, sloeg eind vorig jaar in als een bom. Naar verluidt doen Kim en haar drie collega's hun boodschappen gewoon bij de supermarkt in Vlaardingen. Wie had dat gedacht: de Vengaboys net zo Nederlands als André Hazes. Of toch niet?

De populariteit van de groep heeft niet geleden onder de onthullingen. 'Nog steeds weet niemand wat wel of niet waar is', zegt Florent Luyckx, als marketing-manager bij platenmaatschappij Zomba verantwoordelijk voor de Vengaboys in de Benelux. 'Wij zijn ook heel selectief met het naar buiten brengen van nieuws. De magie is juist die ongrijpbaarheid.'

Zo ongrijpbaar als de groepsleden zijn, zo herkenbaar is de muziek. De pakkende deuntjes over een pompende housebeat borduren voort op de succesformule van 2 Unlimited. Net zoals een requiem is ook de Venga-sound aan vaste regels onderhevig. De kindvriendelijke melodie nestelt zich na een keer luisteren in het geheugen en laat zich eenvoudig meezingen met simpele teksten. De boodschap is simpel maar doeltreffend: elke dag is fiësta.

Het succes begon op de dansvloeren van provinciale discotheken. Via de dance charts - graadmeter voor de tipparade - belandde de eerste single in de hitparade. De Vengaboys kwamen in de toptien zonder clip, tegenwoordig een opzienbarende prestatie.

Maar op gezichtsloze producersmuziek is het publiek snel uitgekeken, wist ook Wessel van Diepen die het concept bedacht. Die les had hij geleerd met James Brown is dead, de hit die hij begin jaren negentig scoorde onder het pseudoniem LA Style - een toevalstreffer. Dus lanceerde hij voor de Vengaboys vier typetjes met de diepgang van een stripfiguur en herkenbaar van IJsland tot Japan.

Een gouden formule, zegt Jaap Eggermont, die begin jaren tachtig aan de weg timmerde met Stars On 45 en de Star Sisters. 'Tegenwoordig moet je compleet en herkenbaar audio-entertainment bieden. Wessel brengt zo'n happy go lucky-sfeertje en verzint er een bandje bij. En de mensen kunnen er geen genoeg van krijgen. Prachtig toch?'

'Die Van Diepen kent zijn klassiekers', aldus Eggermont, nu producer van reclamemuziek. Als voorbeeld noemt hij Village People. 'Dat was ook gewoon in de studio gemaakt. Pas toen die poppetjes erbij kwamen werd het wat. Wat dat betreft is er niks veranderd.'

Het lijkt zo simpel. 'Maar dat is het niet', zegt Florent Luyckx. 'Niets is moeilijker dan muziek maken die miljoenen mensen aantrekt. Dan moet je zo verschrikkelijk goed op de hoogte zijn van dertig jaar hitparade-geschiedenis.'

Van Diepen (die - vanzelfsprekend - niet beschikbaar is voor interviews) bevindt zich als radio- en tv-presentator al dertien jaar in het epicentrum van de popmuziek. Op z'n achttiende begon hij bij de Vara. Al snel werd zijn talent opgemerkt door Veronica-baas Lex Harding. Bij de hitgevoelige omroep groeide Van Diepen als Countdown-presentator uit tot één van de sterren van de stal. Later zou hij Harding volgen naar Radio 538 en televisiezender TMF.

'Ah, de Vengaboys van Wessel, de eerste Nederlandse act die in één keer binnenkomt in Engeland', is het eerste wat collega-dj Erik de Zwart zegt. Scoren is belangrijk in het Hilversumse wereldje van radio-dj's. 'Wessel kent de popwereld van binnen en buiten. Zo'n hitje komt niet op als poepen.' Dat zich nu de merkwaardige situatie voordoet dat Van Diepen zijn eigen hits aankondigt, vindt De Zwart geen probleem. 'Wessel heeft nooit gevraagd of zijn producties gedraaid kunnen worden. Een andere dj deed dat wel. Kijk, en díe werkt hier niet meer.'

Het is inderdaad geen nieuw fenomeen. 'Mister Veronica' Rob Out had twintig jaar geleden als Egbert Douwe al een hit met Kom uit de bedstee mijn liefste (op het platenlabel van collega-dj Joost den Draaijer). Van Diepen is een typisch voorbeeld van de jongere generatie Veronica-dj's met een klein imperium; ook in zakelijk opzicht weet hij wat hij doet. Al snel begon hij met zijn eigen platenmaatschappij Violent Records. Inmiddels heeft zich daaromheen een wirwar van bv's - voornamelijk gerund door vrienden en familie - gevormd, waaronder Zapruderfilms (videoclips), Violent Music (management), Break In Records (het platenlabel) en Violent Publishers (muziekrechten).

Terwijl de meeste radio-dj's voor de gein of het geld een plaatje maken, neemt Van Diepen zijn muziekcarrière serieus. Begin jaren negentig bracht hij onder diverse pseudoniemen al clubhouse uit op Outland Records, toen een vooraanstaand label. De Amsterdamse producer Peran van Dijk werkte in die tijd met hem samen onder de naam Licks.

'Wessel is een vat vol ideëen. Ons eerste singletje was gewoon een probeersel. Ik zag er niet zoveel in, maar Wessel zei meteen: dit veranderen en dat veranderen en dan wordt het onze eerste hit. Het grappige is dat hij toen al zei dat hij een groepje wilde.'

Van Diepen ging verder met producer Dennis van den Driesschen, met wie hij als Nakatomi een succesje had met Children of the night. Van Diepen en Van den Driesschen werken nog steeds samen, voor de Vengaboys. Volgens Peran van Dijk vormen de twee een perfect koppel. 'Dennis is technisch begaafd. Hij geeft de muziek die drive. Wessel maakt er echte popliedjes van.' Inmiddels staat aan de basis van de Venga-sound een collectief van producers. Maar de supervisie is in handen van Van Diepen en Van den Driesschen. Opmerkelijk genoeg geldt de pretentieloze eurodance in landen als Australië en de Verenigde Staten wel als vernieuwend en muzikaal interessant. Daarom verschijnt het genre hier op kleine, respectabele dance-labels. Bij die labels krijgt de groep ook de hoogste prioriteit: bij grote maatschappijen staan nog twintig acts te dringen. Om het imago van credible dance act verder op te vijzelen wordt de muziek geremixt door bekende producers als de Klubbheads en Jason Nevins (die twee jaar geleden Rum DMC aan de vergetelheid onttrok).

Het einde van de internationale zegetocht lijkt voorlopig nog niet in zicht. De designpop van de Vengaboys kan elk moment aangepast. Is het publiek toe aan een romantisch deuntje? Geen probleem. Dan wordt de nieuwe single toch gewoon een ballad. En als de gevoelige aanpak niet aanslaat, kan het imago gewoon weer worden opgeruwd met nieuwe verzinsels. Vechtpartijtjes, strafbladen, naaktfoto's - de mogelijkheden zijn legio.

Zelfs als Kim, Roy, Robin of Denice het bijltje erbij neergooit, hoeft dat nog niet het einde van de Vengaboys te betekenen. Dan kan er zonder probleem een nieuw typetje uit de bureaula worden getrokken - die óók van chocolade houdt. 2 Unlimited hield op te bestaan toen Ray en Anita niet langer wilden, maar de Vengaboys zijn een hitmachine met vervangbare onderdelen.

Zo stomen de Vengaboys de popwereld klaar voor het virtuele tijdperk. En dat is misschien wel een grotere prestatie dan het verkopen van miljoenen plaatjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.