Historie van eenpietepeuterigebadmeester

‘Ik zou een dagboek kunnen samenstellen dat uitsluitend uit fragmenten uit andere dagboeken bestaat’, zegt schrijver, globetrotter, polyglot en veellezer Alberto Manguel ergens in zijn Dagboek van een lezer....

Bij Manguel genereert dat vele lezen ook nieuwe boeken: naast zijn grotere studies over het lezen, een schitterend memoriaal over de blinde Jorge Luis Borges bij wie hij thuis in Buenos Aires boeken voorlas, een kleine biografie van Rudyard Kipling en een petit roman over Robert Louis Stevenson.

In zijn nieuwste novelle, die alleen nog in het Frans is verschenen, Un amant très vétilleux, ‘een zeer pietepeuterige minnaar’, vertelt hij de tragische geschiedenis van Anatole Vasanpeine, de badmeester van de Bains-Douches in het Franse Poitiers. Die obscure ‘badambtenaar’, aldus Jean-Luc Terradillos in Le cas Vasanpeine, een tijdschriftartikel dat Manguel op het spoor bracht van die onverkwikkelijke geschiedenis, hield zich afzijdig, was weliswaar elegant maar ook verlegen, had alleen oog voor pietluttige details en bleef vrijgezel.

Terwijl hij zijn cliëntèle zeep uit Marseille en handdoeken gaf, bespiedde hij vanuit het kleine loket hun vingers. Hij zag, noteerde Vasanpeine in het dagboek dat hij sinds jonge leeftijd bijhield, ‘een parade van fijne, verschrompelde, opgezwollen of dieproze vingers’. Allang had hij vooral aandacht voor details; hij verzamelde stukjes leer, schors, karton, kant, koordjes en vachten, maar nu kreeg hij vooral belangstelling voor lichaamsdelen.

Door de kieren en gaatjes van de vermolmde houten tussenschotten in het badhuis zag hij armen en benen, vage lichaamsdelen, onduidelijke plooien in oksels, dijen en ook onder aan de buik; later ging hij die fotograferen, een kunst die hij bij zijn Japanse vriend, mijnheer Kusakabe, had geleerd.

Elke avond ontwikkelde hij zijn foto’s, legde ze op zijn bed, kleedde zich uit en ging erop liggen, op zoek naar de tintelende suspense van het genot, maar er gebeurde niets.

Op een dag zag hij vanuit het raam van een café een vrouw, werd verliefd, volgde haar, klom op het balkon en fotografeerde haar bij het uitkleden. Vasanpeine kwam echter ten val, sleepte zich naar huis, ontwikkelde de foto’s en ging ermee slapen. Ook nu gebeurde er weer niets. Hij verbrandde daarop zijn verzameling, werd door de rook bedwelmd en kwam in de vlammen om.

Manguel verhaspelt fictie en feiten. De novelle is geschreven als een essay met voetnoten; hij speelt met anekdotes, voegt er citaten aan toe uit zijn boeken en schrijft intussen over fotografie en over erotiek.

Het is allemaal sober maar ook prachtig opgeschreven, het verhaal lijkt wel een godsgeschenk voor wie op zoek is naar een goed filmscript. Un amant très vétilleux moet, net als de andere miniaturen van Manguel, maar snel in het Nederlands worden vertaald.

Paul Depondt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden