Blad Vrij Nederland

Historici zijn malloten, aldus historicus Van Rossem

Wat is lezenswaardig deze week? Het interview met Maarten van Rossem in de geschiedenisspecial van Vrij Nederland leest als een trein.

Vrij Nederland

‘Geschiedenis heeft de toekomst’, is de montere titel van een geschiedenisspecial van Vrij Nederland die deze week is verschenen. Minder vrolijk zullen historici worden van een uitspraak die ook op de cover staat afgedrukt: ‘De meeste historici zijn volstrekte malloten.’

Ja hoor, daar – iedereen heeft het natuurlijk meteen geraden – is Maarten van Rossem, ’s lands bekendste historicus. Met een foto van deze BN’er op de cover en die pittige uitspraak, probeert de redactie in de kiosk de aandacht te trekken.

Gáán we weer, denk je dan al gauw, maar het interview (van Sander Donkers) leest als een trein en Van Rossem schetst een helder en hier en daar geestig beeld van zichzelf, volstrekte malloot of niet. Anders dan zijn imago van mopperkont suggereert, is zijn boodschap tamelijk optimistisch. ‘Het gaat met de wereld een stuk beter dan vijftig jaar geleden. Toch zoemt er een wonderlijk soort pessimisme rond.’

Maar een zwartkijker is hij ook. De oorzaak volgens Van Rossem: ‘Ik ben geplaagd in mijn jeugd, waardoor ik indertijd de indruk heb dat de mensheid op zijn minst niet deugt.’

VN-redacteur Jeroen Vullings, zelf ‘gemankeerd historicus’, stelde de special samen. Geschiedenis lééft, schrijft hij in het voorwoord. De lokroep van de (historische) fictie klinkt luid en is onweerstaanbaar.

‘Misschien is dat een van de redenen waarom de studie geschiedenis op de academie marginaal is, maar daarbuiten, in de samenleving, populairder dan ooit.’ Als bewijs worden in het laatste deel van de special flink wat historische boeken besproken.

Het aanbod is enorm. Volgens de hoofdredacteur van het Historisch Nieuwsblad, Annemarie Lavèn, verschijnen er de laatste jaren 350 tot 400 oorspronkelijk in het Nederlands geschreven historische boeken per jaar. Twee van de meest succesvolle auteurs, Frank Westerman (De graanrepubliek) en Suzanna Jansen (Het pauperparadijs), werden geïnterviewd door Mischa Cohen.

De man die aan de popularisering een forse bijdrage leverde, Frans Smits (1958-2017), wordt geëerd in een uitgebreid, schrijnend portret. De rebel die geschiedenis leuk maakte, wordt hij genoemd. Smits was mede-oprichter (en hoofdredacteur) van het Historisch Nieuwsblad en bedacht de Maand van de Geschiedenis, het Nationaal Historisch Museum, de Grote Geschiedenis Quiz en de Libris Geschiedenis Prijs.

Een kettingroker en een drankorgel was hij ook. Pijnlijk is vooral dat zijn eigen geschiedenis krampachtig verborgen bleef. ‘Dat is natuurlijk ironisch: de man die als geen andere historicus de geschiedschrijving voor een groot publiek ontsloot (…), hield zíjn geschiedenis liefst voor zich.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.