High-Rise, de indrukwekkende dystopie uit 1975 is weer actueel

Boek (fictie)

Indrukwekkende dystopie uit 1975 weer actueel.

Beeld Studio V.

'Later, toen hij op zijn balkon van de hond zat te eten, dacht dokter Robert Laing na over de uitzonderlijke gebeurtenissen die de afgelopen drie maanden in dit gigantische appartementencomplex hadden plaatsgevonden.'

Er zijn beroerdere openingszinnen dan die van High-Rise, de uit 1975 stammende roman van J.G.Ballard, nu in vertaling verschenen. 'Uitzonderlijke gebeurtenissen': het is een reusachtig eufemisme voor een opeenstapeling van surrealistisch geweld, waarvan dokter Laing de enige mannelijke overlever is. High-Rise speelt zich af in een veertig verdiepingen hoog, buitengewoon luxueus flatcomplex, dat zich bevindt op de plek waar thans de kantoorkolos van Canary Wharf staat. Ballards gebouw telt duizend appartementen en is voorzien van een supermarkt, een bank, restaurant, school, zwembad en fitnessruimte.

Het gebouw is zo ontworpen dat de bewoners het nauwelijks hoeven te verlaten. Veel mensen hebben hun appartement dan ook betrokken met die gedachte in hun achterhoofd. Zo ook hoofdpersoon Laing, die gebukt gaat onder zijn scheiding en zijn nieuwe woning ziet als een ideale manier om zich van de boze buitenwereld af te schermen.

High-Rise
J.G. Ballard (fictie)
Uit het Engels vertaald door Irving Pardoen. Lebowski; 208 pagina's; euro 19,90.

Stammenstrijd

Reeds op de eerste dag van zijn verblijf gebeurt er iets opmerkelijks: een fles mousserende wijn spat op zijn balkon uiteen, kennelijk vanaf een hoger geleden appartement, waar een feestje bezig is, naar beneden gegooid.

Het blijkt de eerste stap van een razendsnel proces van degeneratie. Elektriciteitsstoringen, problemen met de liften en andere onregelmatigheden leiden tot irritaties en ruzies. Al snel ontstaan er schermutselingen tussen rivaliserende verdiepingen.

Uiteindelijk mondt dit uit in een primitief soort stammenstrijd in een geïsoleerde omgeving, een beetje vergelijkbaar met William Goldings Lord of the Flies. Verkrachting, moord, marteling en kannibalisme vigeren.

Naar verluidt heeft Ballard zich bij het schrijven van deze indrukwekkende dystopie over de psychosociale gevolgen van mensvijandige hoogbouw laten inspireren door de toen 'visionaire', later veelgesmade ruwbetonnen Londense woontorens Balfron Tower (1967) en Trellick Tower (1972) van architect Ernö Goldfinger.

De uitgever noemt High-Rise 'een post-Brexitroman uit 1975'. Zekere parallellen met Ballards metafoor zijn inderdaad niet te ontkennen. We blijven de ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk met belangstelling volgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.