De week in boekenWaarheid

Het zou hypocriet zijn er níét over te schrijven; er wel over schrijven, is een mijnenveld

De sappige affaire in het boekennieuws van deze week betrof onze eigen boekenredactie.

Filosoof Alicja Gescinska schreef het essay van de Maand van de Filosofie.Beeld Thomas Van Haute

‘Een sluitende filosofische definitie van waarheid is een beetje de onvindbare heilige graal van de wijsbegeerte’, schrijft filosoof Alicja Gescinska (1981) in Kinderen van Apate, het essay van de Maand van de Filosofie, dat maandag verschijnt. Het thema van de maand is waarheid, een begrip dat Gescinska met net zoveel ontzag vervult als tijd: ‘Beide voelen aan als filosofisch drijfzand.’ Waar geleefd wordt, wordt gelogen. Maar wat is liegen? Kun je liegen en toch de waarheid spreken? Gescinska: ‘Wanneer mensen iets fout hebben gedaan, kan het gebeuren dat ze geen schuld bekennen of berouw tonen. Ze gaan psychisch in verweer tegen de erkenning van hun eigen gebrek, al blijkt paradoxaal genoeg juist uit dat verweer al de erkenning van wat ze willen ontkennen.’

In dit hoekje van de krant gaat het doorgaans over belangrijke gebeurtenissen of sappige affaires die het boekennieuws van de afgelopen week domineerden. Deze afgelopen week betrof die sappige affaire onze eigen boekenredactie. Het zou hypocriet zijn er níét over te schrijven; er wel over schrijven, is een mijnenveld. Maandag berichtte NRC Handelsblad dat mijn collega, literatuurcriticus Arjan Peters, door de hoofdredactie op non-actief is gesteld. Woensdag maakte ook deze krant daar melding van, zij het summier. De Volkskrantlezer moest het doen met de mededeling dat de beslissing is genomen na onderzoek naar Peters’ ‘benadering van vrouwelijke schrijvers’. 

Dat de krant niet méér kan zeggen, heeft te maken met ‘een arbeidsrechtelijk geschil’. Je kunt ook zeggen dat er verschillende visies bestaan op de gebeurtenissen. Alicja Gescinska: ‘Je kunt eerlijk naar anderen zijn, maar tegelijkertijd leven in een bubbel van zelfbegoocheling en zelfverloochening. Je kunt authentiek in jezelf staan, maar nog altijd een leugenachtige façade opzetten in de ontmoeting met de ander. Je kunt volledig van jezelf en daardoor ook van de ander vervreemd zijn.’

Op Facebook en Twitter ging het los. Er waren ook zinnige bijdragen, vooral van Lize Spit, die zorgvuldig uitlegde wat het voor een (vrouwelijke, beginnende) schrijver betekent als een (mannelijke, gezaghebbende) recensent grenzen overschrijdt: ‘Wie wordt benaderd kan alleen nog maar iets verliezen, al is het maar het verlies van het idee dat het werk ‘op zich kan staan’, en de waardigheid van dat werk.’ 

En nu barst het van de vragen. Het belangrijkste en tevens enige wat ik, wat wij op dit moment kunnen doen, is excuses aanbieden. Aan de schrijfsters die in verlegenheid zijn gebracht, zich geïntimideerd hebben gevoeld en  beoordelingen van hun werk met terugwerkende kracht in twijfel trekken. Aan de lezers, die willen weten wat er precies is gebeurd. De krant gaat het zo snel mogelijk vertellen. 

Lees intussen Gescinska’s mooie boek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden