INTERVIEW

'Het voelde alsof ik auditie deed voor Koolhoven'

Guy Pearce vertolkt het kwaad in Brimstone. De Volkskrant sprak de Australische steracteur over zijn rol als dominee in de Hollandse western, over regisseur Martin Koolhoven en over Carice van Houten, moeder van zijn pasgeboren zoon.

Guy Pearce als The Reverend en Carice van Houten als diens echtgenote in Brimstone.

'Martin is... zo gevoelig. Hij heeft een robuuste, ongrijpbare energie: zeer mannelijk, maar óók delicaat. Zoet. Alsof hij je wil zoenen, als je hem ziet. Prachtig vind ik dat: een man zonder angst voor zijn feminiene zijde... voor ál zijn zijdes. Hij is gefascineerd door heel de menselijke psychologie. Mannelijk of vrouwelijk, het maakt hem niet uit, begrijp je?'

Het was liefde op het eerste gezicht, tussen de Australische acteur Guy Pearce en de Nederlandse regisseur Martin Koolhoven. Althans: in elk geval wat hem betreft, zegt Pearce in een gesprek met de Volkskrant via Skype.

Pearce en Koolhoven (de regisseur van onder meer Het Schnitzelparadijs en Oorlogswinter), ontmoetten elkaar voor het eerst in Londen. 'Kerst 2014. Ik was een beetje nerveus, tijdens dat gesprek. Martin zegt wat hij vindt en is er niet op uit indruk op je te maken.'

Koolhoven kwam over uit Amsterdam, samen met producent en zakenpartner Els Vandevorst. 'Ik wist wel dat ze geïnteresseerd in me waren, maar dat hoeft niet altijd iets te betekenen. Soms zijn ze ook geïnteresseerd in tien andere acteurs. Ik weet nog dat ik Martin inprentte: ik wil dit écht doen, I fucking love this character. Maar toen hij vertrok dacht ik: hmm, geen idee of hij me gaat vragen. Het voelde alsof ik auditie deed, niet andersom.'

Nog voor in de openingsscène van Brimstone Pearce's dominee in beeld komt, wordt zijn boosaardige karakter al duidelijk: dreigende voetstappen, omineuze ademhaling.

Martin Koolhoven levert met Brimstone een kundig en precies vertelde horrorwestern af, vol grote gebaren in structuur en spel. Detail: het kwaad huist in een streng religieuze gemeenschap van Nederlandse immigranten. Lees de recensie over Brimstone hier.

Hoe doe je dat, de personificatie van het kwaad acteren?

'Je moet voorzichtig zijn. Het schiet makkelijk door. In de film heb ik al dat grote litteken in mijn gezicht. En dan moet je nog rekening houden met de kracht van montage, van een close-up, de lenzen, het geluid - dat valt allemaal samen bij film. Martin zei dat de dominee bijna mythisch moest lijken. Hij moest absoluut afgrijselijk zijn en schijnbaar onstuitbaar.'

De status van Guy Pearce (49) als acteur laat zich niet in één zin samenvatten. Hij speelde hoofdrollen in minstens twee moderne klassiekers: als stijve politiedetective in L.A. Confidential van Curtis Hanson (zijn doorbraak voor het grote publiek in 1997), en als overmatig getatoeëerde, koele wreker met amnesie in Memento (2000, Christopher Nolan).

Sindsdien geldt de Australiër als ster, maar ook als multi-inzetbaar karakteracteur met een rijke variatie aan speelstijlen, van extatisch tot ingetogen. Hij gedijt uitstekend in bepalende bijrollen: als onfortuinlijke bomontmantelaar in The Hurt Locker (Oscar beste film 2010) en als afvallige koning Edward VIII in The King's Speech (Oscar beste film 2011). Hij pikt incidenteel een blockbusterkolos mee, zoals Iron Man 3 of Prometheus.

In eigen land verwierf hij bekendheid met zijn optreden in de soap Neighbours en volgde de eerste serieuze waardering bij zijn glorieuze, alom geprezen filmrol als travestiet in de Australische culthit The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert (1994).

'Ik ben vrij egoïstisch in mijn keuzen voor bepaalde films', zegt de acteur. 'Ik doe iets omdat het mij persoonlijk aanspreekt. Ik geloof dat mijn agenten graag zouden zien dat ik meer commerciële dingen zou doen, maar als ik een script lees en denk: dit personage geloof ik niet, houdt het voor mij op.'

Voorafgaand aan de opnamen van Brimstone besprak Pearce met Koolhoven de geschiedenis van 19de-eeuwse Nederlandse, strengchristelijke migranten in Amerika. 'Religie is iets fascinerends: dat we uitzien naar iets hogers om ons te leiden, op zoek zijn naar antwoorden... het kan steun bieden of mensen inspireren om compassie te voelen, wat prachtig is. Het kan ook uitmonden in afschuwelijk geweld waarvoor mensen een zogenaamde rechtvaardiging vinden in religie, zoals bij IS. De dominee in Brimstone maakt uit de Bijbel op dat als zijn echtgenote hem niet geeft wat hij wil, het hem is toegestaan dit bij zijn kinderen te halen. Dat is iets... brrr.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Go Dutch

Met een budget van 12 miljoen euro is Brimstone de duurste Nederlandse speelfilm sinds Zwartboek (17,8 miljoen). De financiering, bijeengebracht door producent Els Vandevorst, komt uit Nederland, Duitsland, Zweden, België, Frankrijk, Hongarije, Engeland en Oostenrijk. Alle verantwoordelijke posities bij de totstandkoming van de film werden bekleed door Nederlanders: regisseur, scenarist, cameraman, editor, art director, producent, componist, kostuumontwerper.

Beeld uit Brimstone.

Die Amerikaanse dominee is Nederlands, van origine. Hij spreekt Engels met accent.

'Jullie accent is een van het moeilijkste in de wereld. Ik heb er flink mee geworsteld. Martin was heel nerveus voor we begonnen met draaien. Ik had wat oefeningen opgenomen en naar hem gestuurd. Hij zei: je hebt nog veel werk te doen. Ik heb liever dat jullie in Nederland er niet te veel op letten, al kun je er niet omheen.'

In een van de kerkscènes richt Pearce's 'Reverend', (hij blijft verder naamloos) zich tot twee leden van zijn Nederlandse gevolg: Arie en Agaath. 'Ik maakte er 'Agathe' van. En dan riep Martin: nee!'

Oefenend: 'Aggg... Agggaath. Moeilijk hoor. Uiteindelijk was Martin niet ontevreden. Ik zei tegen Carice (Van Houten,over wie later meer): misschien moet ik een grote advertentie in de Nederlandse kranten plaatsen, waarin ik mijn verontschuldigingen aanbiedt aan het Nederlandse volk voor mijn accent. Bij deze.'

Hij lacht. 'Ik heb het meegemaakt, als Amerikanen proberen een Australiër te spelen en wij in de bioscoop denken: come on, really? Dus ik stel me al die Nederlanders in de zaal voor...'

Pearce gaat over op behoorlijk getrouw klinkend Nederlands. 'Nee, nee, nee! God-ver!'

Guy Pearce in Brimstone.

Ik vond die dominee eigenlijk wel goed klinken. Misschien niet typisch Nederlands, maar eerder een tongval uit een oudere wereld. Alsof hij zijn spreekwijze ietwat cultiveert, voor zijn volgelingen.

'O, nou daar teken ik voor. Zolang het maar niet afleidt.'

Pearce (49) zit thuis, in Melbourne. Ontspannen achterover leunend, flesje water onder handbereik. Hij cirkelt zijn laptop even rond, de camera registreert de omgeving; zijn studio, met veel gitaren. 'Te veel gitaren', zegt de acteur, die in 2014 zijn eerste album uitbracht, Broken Bones, en als muzikant lof oogstte in de Australische en Britse pers. Hij kan niet aanwezig zijn bij de Nederlandse première van Brimstone; die valt samen met contractueel verplichte promotieactiviteiten in de Verenigde Staten voor een nieuwe tv-serie van (onder anderen) regisseur Gus Van Sant.

Ook de wereldpremière van Brimstone, afgelopen september in Venetië, moest Pearce afzeggen. Net als Carice van Houten, die een bijrol heeft als vrouw van de dominee. 'Omwille van persoonlijke redenen die het gevolg waren van deze film', grijnst Pearce. Monte, Pearce's en Van Houtens zoon, werd kort voor de Venetiaanse première geboren. 'Martin zei: ik ben heel blij dat jullie samen zijn, maar jezus wat een timing.'

Filmposter Brimstone.
Carice van Houten in Brimstone.

Hoe was dat, werken met Carice? Ze is de favoriete actrice van ons land.

Pearce gaat rechtop zitten. 'Dat was uiteraard verrukkelijk! Even los van het feit dat ik verliefd op haar werd, is ze innemend, grappig en amusant, ze zit vol zelfspot. En ze is uitzonderlijk mooi, zoals jullie ook allemaal weten. Ze is krachtig, als het moet, maar soms ook verlegen: een bijna elf-achtige verschijning.

'Op de set maakten we samen de gruwelijkste grappen over die dominee en z'n vrouw, over hoe hun dagelijkse leven moest zijn. Het klikte meteen tussen ons. Ik herinner me ons eerste gesprek op de set. We kwamen erachter dat we allebei als kind ooit klarinet speelden. Zoiets kleins: hé, nog iemand die de klarinet kent.

'Een ander aspect is dat ze eh... fucking goed is, als actrice. En zonder poeha.'

Pearce is voor het eerst in lange tijd weer even vrij. 'Ik was zeven maanden aaneen weg van huis, voor werk. Mijn leven is nu ingrijpend veranderd, maar ik heb ook nog een zus met een geestelijke handicap en een moeder met alzheimer, dus ik voelde me altijd al verantwoordelijk en schuldig als ik te lang weg ben.

'En ik mis Australië: gewoon even naar de winkel lopen op een warme dag, de buren groeten, wat afstand nemen van mijn werk. Als ik thuis ben, hoef ik niet na te denken over hoe ik praat of hoe ik loop. Mezelf zijn kost me geen energie.'

Pal voor de opnamen stapten hoofdrolspeler Mia Wasikowska en ook Robert Pattinson uit Brimstone.

'Ja. Verschrikkelijk.'

Ik sprak Martin en Els Vandevorst over dat onzekere moment: als u níét op het vliegtuig was gestapt voor de eerste draaidagen in Berlijn, dan waren ze failliet gegaan. U redde de film.

'Ik weet niet of ik 'm heb gered. Ik ken Mia's redenen niet, ik geloof dat het om iets persoonlijks ging. Maar er was een aantal goede mogelijke vervangers, en ik dacht: het lukt vast wel. Met Dakota (Fanning, die nu de hoofdrol speelt, red.), was ik natuurlijk blij. Het klinkt neerbuigend om te zeggen, maar wat een extreem getalenteerde vrouw.

'Toen ik aankwam in Duitsland voor de opnamen, sms'te ik Rob Pattinson: zie je snel. Hij antwoordde: I'm out, I'm done. Helaas was ik degene die dat nieuws moest doorgeven aan Martin en Els. Toen raakten ze in paniek. Je kunt ook niet zomaar even wat mensen vervangen, bij zo'n film. Er zijn genoeg geweldige acteurs beschikbaar, maar het moeten wel acteurs zijn met wie ook de financiers blij zijn. Het was vrijdag en we zouden maandag beginnen. Gelukkig was Kit Harington vrij.'

De steracteur uit Game of Thrones sprong terstond op het vliegtuig. 'Dus als iemand Brimstone redde, dan was het Kit. Niet ik.'

Dakota Fanning in Brimstone.

Emilia Jones en de Haribo-snoepjes

Heerlijk, aan je voeten door de modder worden gesleurd.

Dakota Fanning (22) en Emilia Jones (14) delen het veelgeplaagde hoofdpersonage Liz in Brimstone. V trof de actrices in Venetië.

Dakota Fanning (o.a. I Am Sam, War of the Worlds): 'Soms lees je scripts, ook scripts die je bevallen, waarin nog veel onduidelijk is. Maar bij Brimstone was alles al zo goed uitgedacht, zo gedetailleerd en zo complex. Ik wilde meteen heel graag de persoon ontmoetten die dit schreef. Er zijn ook niet zoveel van dit soort rollen voor vrouwen: een sterk personage, dat moet zien te overleven.'

Emilia Jones (o.a. Youth): 'Dakota en ik deelden nooit dezelfde scène. Soms passeerden we elkaar op de set. Ik keek tegen haar op, natuurlijk.'

Fanning: 'Ik denk dat Brimstone gaat over de ondermijnende werking van religie, wanneer je religie uit de context haalt of te ver doorvoert. Ik vond dat een interessant element in de film.'

Jones: 'Op de set wist Martin altijd precies wat hij wil. Maar ik vond hem nooit streng.'

Fanning: 'Nee, ik ga verder niets zeggen over dat afsnijden van een tong in Brimstone. Martin vindt dat vast niet goed. Hij is vrij strikt over wat ik wel en niet mag zeggen.'

Jones: 'Telkens als er 'cut' werd gezegd, omhelsden Guy en ik elkaar, gaf hij me Haribo-snoepjes enzo, en zei hij: het spijt me dat ik je dit moest aandoen. Als jullie de film zien, denk je: wat verschrikkelijk. Maar ik had een geweldige tijd. Ik vond heerlijk om door de modder te worden getrokken aan mijn voeten, dat was echt lollig. En Carice, o, we konden het zo goed vinden met elkaar. Ze bemoederde me, lette op me. Zo lief. Ze stuurt me nu nog steeds berichtjes.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden