Het virus van de wapperende broekspijpen

Dubstep, de Londense dancestroming met de lome beats en fysiek voelbare bassen, lijkt nu ook in Nederland echt voet aan de grond te krijgen....

Op de donkere dansvloer van de Melkweg bewegen sommigen nog wat onwennig op de langzame obscure ritmes die de dj’s hun voorschotelen op de dubstepavond van het 5daysoff-festival. Maar wanneer de zware subbassen uit de boxen komen rollen, heeft niemand een probleem met reageren op de juiste manier: euforisch steken zowel nieuwkomers als ervaren dubsteppers goedkeurend een arm in de lucht. Daarbij trekken ze automatisch een wat verwrongen gezicht – een bassface in dubsteptermen – dankbaar voor de lekkere diepe bassen die zo kenmerkend voor de stroming zijn.

Hoewel het dansen nog niet iedereen gemakkelijk afgaat, is dubstep niet fonkelnieuw meer. In 2006 kreeg het al het stempel van dé nieuwe dancestijl voor de komende jaren. Maar hoewel de stroming vanuit de geboortegrond Londen vrij snel voet aan de grond in Nederland kreeg, verspreidt het dubstepvirus zich sinds deze zomer pas écht goed en neemt het aantal feesten in de clubs enorm toe. Heeft dubstep daarmee dezelfde revolutionaire potentie als drum ’n’ bass in de jaren negentig? Danst iedereen straks op dubstep?

Vooralsnog laat een groeiend publiek zich door de lome beats en de subbassen verleiden. Dat valt ook de Nederlandse dj en dubsteppionier Osiris op, die in maart 2007 de website dubstep.nl begon met dj T-Mus. ‘Een jaar geleden hadden we misschien een feestje in het weekend, nu staan er op de site wel vier of vijf.’ De feestjes worden nog voornamelijk gehouden in de Randstad maar waaieren steeds meer uit, van Groningen tot Heerlen. Pioniers als feestorganisatoren Planet KL uit Utrecht en Subway uit Rotterdam draaiden dit jaar voor het eerst dubstep in Arnhem en Doornroosje in Nijmegen. Daar ziet ook danceprogrammeur Darko Esser de interesse groeien. ‘Net zoals minimal een aantal jaren geleden hip was, wordt dubstep dat nu.’

Met het aantal feesten neemt ook het aantal dj’s dat dubstep draait toe, zoals afgelopen juli bleek in Het Paard in Den Haag. Waar normaal de Britse dj’s domineren op de flyer van een dubstepfeest, draaiden onder de titel NL Dubsteppers die avond 21 Nederlandse dj’s. Niet alleen staat een hele nieuwe lichting op, maar ook de gevestigde orde als Gomes (a.k.a. G-Man), U Dub, Aardvarck en Cinnaman – van huis uit meer van de techno of hiphop – zijn overstag gegaan.

Het aanstekelijke enthousiasme van het publiek tijdens optredens van Britse dubsteptoppers als Mala (op het elektronische muziekfestival 5daysoff) en Benga (op Lowlands) heeft deze zomer zeker ook toevallige voorbijgangers aangestoken. Veel dubstepdebutanten vielen daar als een blok voor de sensatie van de fysiek voelbare subbassen en obscure ritmes. Maar vlak ook het belang niet uit van het succes van de Haagse producer 2562 die met zijn album Aerial – de eerste dubstepplaat in Nederland – veel lof oogstte en samen met zijn collega Martyn Nederland op de kaart heeft gezet als serieus te nemen dubstepland. Was er voor deze zomer nauwelijks een dj in Nederland die zelf dubstep maakte, de afgelopen tijd neemt dat aantal toe. Ook zijn er platenlabels in Nederland opgericht die zich exclusief op dubstep richten.

Inmiddels is Nederland na Groot-Brittannië het land met de grootste ‘dubstepdichtheid’, vertelt dj U Dub. De Amsterdammer is als maker van het internetradioprogramma Viral Radio en als programmeur van feesten als Sonic Warfare, Viral Radio en Beat Dimensions een van de hoofdrolspelers. Het enthousiasme voor dubstep komt volgens U Dub niet alleen door een gemeenschappelijke voorkeur voor harde muziek. ‘We zitten geografisch vlak naast Londen, dat maakt het relatief goedkoop om iemand hierheen te halen. En de dj’s komen graag: je kunt hier blowen en er zijn zalen met fantastisch geluid.’

Toch heeft het ruim zes jaar geduurd voordat de dubstep vanuit Londen naar Nederland overwaait. U Dub maakt bij toeval kennis met dubstep wanneer hij in 2006 per ongeluk op het eenjarige bestaan van de dubstepavond DMZ in Londen belandt; het jaar dat dubstep bovengronds komt. Het borrelt dan al vanaf 2000 in de Londense voorsteden Croydon en Brixton waar dubstep ontstaat uit stromingen als garage, jungle, drum ’n’ bass, grime en 2-step. Muziek die diep geworteld is in de underground en ook zo klinkt: onderaards, diep en duister. De jonge dj’s, vaak scholieren nog, opereren in een weinig professionele structuur. Tot 2005 draaien ze hun zelf geperste onuitgebrachte dubplates (enkelstuks persingen van een plaat) alleen op illegale feestjes voor de incrowd of op de Londense piratenzender Rinse FM en profileren ze zich niet actief op websites als Myspace – redenen waarom men in Nederland dan niet of nauwelijks weet heeft van dubstep .

Ook heeft het nieuwe geluid tijd nodig om zich kwalitatief te ontwikkelen van obscure garage-hybrides tot de spannende mix van dancestijlen die het nu is. In 2004 vindt het gerenommeerde label Rephlex de dubsteptracks van Plasticman, Kode 9, Loefah and Digital Mystikz goed genoeg voor twee compilatiealbums. Producers richten eigen labels op, als DMZ, Hyperdub, Tectonic en Punch Drunk, en brengen 12 inches uit. Platen die worden opgepikt door buitenstaanders zoals BBC-dj Mary Anne Hobbs. Zij haalt de jonge dubstepscene in 2006 uit de underground door die een platform te geven in haar radioprogramma Breezeblock. Dat jaar verschijnen ook de eerste volwaardige dubstepalbums van producers als Kode 9, Burial en Various en signaleert de serieuze pers dubstep als nieuwe stroming, ook in Nederland.

Tegen die tijd worden er al op kleine schaal dubstepfeesten gegeven door dj’s die dubstepplaten oppikken uit de bakken van platenwinkels en enthousiast raken van het nieuwe geluid. Hoe breng je een nieuwe muziekstijl waar je zelf helemaal gek van bent, maar waar nog nooit iemand van gehoord heeft aan de man? Van belang zijn internetradioprogramma’s als Viral Radio van U Dub en Cinnaman en Oi! Pirate Radio van Gomes waar voor het eerst dubstepplaten gedraaid worden. U Dub dicht grote waarde toe aan het forum dubstep.nl voor de groei van een Nederlandse scene: ‘Zonder die site kon ik geen feestjes organiseren.’ Die feesten, waar de grote Britse namen als Skream, Loefah, Kode 9, Benga en Kromestar draaien zijn dan nog voorbehouden aan de kleine zalen in de Randstad, zoals Paradiso in Amsterdam, Kikker in Utrecht en Het Paard in Den Haag. Tilburg is een uitzondering: daar is club Paradox er al vroeg bij.

Maar de trouwe harde kern komt vanuit het hele land merkt Gomes op zijn feest Oi! in Paradiso in Amsterdam. ‘Vanaf het begin namen bezoekers van buiten de Randstad de moeite voor een dubstepfeest helemaal naar Amsterdam te reizen en het slapen op het station voor lief nemen.’ Oi, ooit begonnen als een zij-programma in de kleine zaal van Paradiso, is daar inmiddels uitgegroeid tot een zelfstandige volwaardige clubavond.

De groeiende (internationale) populariteit van dubstep heeft ook zijn keerzijde: de prijzen voor de dj-top als Benga en Skream zijn ‘ver-zoveel-voudigd’. Kon Benga een jaar geleden nog voor 650 euro geboekt worden, inmiddels is dat makkelijk 1500 euro. De reden: de eredivisie heeft getekend bij ‘superboeker’ Mojo waardoor de tijden voorbij zijn dat feestorganisator Gomes ze kon boeken ‘voor weinig geld en een grote zak wiet’. Voor de komende editie van Oi! heeft hij voor de grote namen als Caspa en Rusko flink moeten onderhandelen met Mojo.

Ingmar Hugen, die buiten de Randstad zijn Dub Infusion-feesten organiseert, kijkt liever verder. ‘Ik heb de grote namen als Skream en Benga al gehad. Achter hen staat een hele nieuwe lichting te trappelen om hier te komen draaien. Ik vind het leuker om als eerste in Nederland die jonge jongens te boeken.’ Gomes moet erkennen dat wanneer een grote jongen als Mojo brood in dubstep ziet, dat betekent dat een stroming zich ontwikkelt tot een volwassen genre.

De adolescentie voorbij of niet, toch is dubstep hier nog lang niet zo gearriveerd als op dit moment in Engeland. Daar lopen elk weekend de grote zalen moeiteloos vol voor een avondje dubstep zoals destijds voor drum ’n’ bass, terwijl hier dezelfde topdj’s nog wel eens voor halfvolle zalen staan. De gang naar volwassen zalen is dan ook spannend. U Dub: ‘Wij gaan het nu met Sonic Warfare ook proberen in de grote zaal van de Melkweg, maar ik houd mijn hart vast voor de opkomst. Dubstep is nog volledig underground in Nederland, het is echt niet gearriveerd omdat we toevallig op grote locaties staan als Paradiso en Melkweg.’ Ook Gomes denkt dat dubstep de undergroundstatus houdt en verwacht niet dat heel Nederland op dubstep gaat dansen. ‘Ik denk we tevreden mogen zijn als we een vaste scene overhouden zoals drum ’n’ bass die nu heeft.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden