Tv-Recensie Rijk versus arm

Het verschil tussen rijkdom en armoede, daar zou het op televisie best meer over mogen gaan

Twee realityprogramma’s over arm en rijk leren dat financiële situatie vaak van generatie op generatie wordt doorgegeven.

Screenshot uit Steenrijk Straatarm SBS6. Foto SBS6

Sidney en Ton hebben 75 euro per week te besteden. Daarvan doen ze boodschappen voor zichzelf, hun zoontje en hun kat, het gezin gaat nooit uit eten. Bastiaan en zijn vriend Ramon leven wekelijks van 2.000 euro; het weekbudget van Sidney en Ton gaat bij hen al op aan een fles wijn met oesters, stellen ze wat geschrokken vast. In de eerste aflevering van een nieuw seizoen Steenrijk, Straatarm (dinsdag, SBS6) wisselen de twee gezinnen een week van huis en inkomen.

Vorige seizoenen van Steenrijk, Straatarm kregen veel lof en het is inderdaad een sympathiek programma. Sommige situaties zijn wat voorspelbaar: in een chic restaurant willen Ton en Sidney liever geen pekingeend maar ‘gewoon patat’, Sebastiaan en Roman noemen hun kleine woning ondertussen steeds weer ‘heel gezellig’. Ondertussen zien we wel hoe inventief je moet zijn om als gezin van 75 euro rond te komen. Sebastiaan en Ramon maken kennis met de weggeefwinkel en de wandelclub, gerund door vrijwilligers. Sidney en Ton doen eindelijk eens boodschappen zonder op de prijzen te letten. Geld maakt niet gelukkig, concludeert Ton echter: waar zou hij het aan moeten besteden? ‘Maar geld verandert je leven wel, toch?’, brengt zijn zoontje in: ­‘Eigenlijk maakt het wel een beetje gelukkiger’.

In Straatarm, Steenrijk staat positivisme voorop – dat moet wel, aangezien het programma eindigt waar het begon. Toch raken de deelnemers soms geëmotioneerd: Sebastiaan als hij hoort dat Sidney geen geld heeft om haar zus in Almere te bezoeken, Sidney wanneer ze voor het eerst in jaren nieuwe kleren koopt. Hun tranen lijken wel degelijk verdriet om ongelijkheid te verraden, al wordt dat niet uitgesproken. Boodschap is eerder dat armoede geen keuze is: financiële situaties worden vaak doorgegeven van generatie op generatie, leert Sebastiaan.

Nog meer confrontatie tussen arm en rijk in Snobs en Sloebers, maandag gestart op NPO3. Zes ‘arme’ jongeren en zes ‘rijke’ jongeren leven voor het BNNVara-programma samen in een luxe villa. Vooral de rijkere jongeren hebben hun financiële situatie aan hun ouders te danken, intrigerend dat juist zij aanvankelijk geloven dat rijkdom voor iedereen bereikbaar is. Snobs en Sloebers kent opdrachten en eliminatieronden, meer realitytelevisie dus dan ‘het sociaal experiment’ waarvan de omroep rept. Gelukkig ligt de nadruk niet op conflict, eerder op het overbruggen van verschillen en het leren begrijpen van elkaars situaties. Dat lukt heel goed wanneer de jongeren moeten samenwerken. Jan, zoon van rijke ouders, wordt gekoppeld aan Quinten, die geen geld heeft voor de tandarts. Lonneke, werkzaam op de Zuidas, kan het gauw goed vinden met  ­Ruben, die vijf jaar in de gevangenis zat. Al na de eerste dag horen we deelnemers hun wederzijdse vooroordelen bijstellen: Lonneke is toch eigenlijk best ‘een toffe meid’ en Quinten ‘best een scherpe vent’.

Wat beide programma’s over arm en rijk duidelijk maken: segregatie loopt vaak langs de lijnen van de ­financiële situatie. Daar zou het op televisie best wat ­vaker over mogen gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.