Film

Het vermengen van feit, fictie en fantasie toont de ambitie van regisseur Ramón Gieling ★★★☆☆

Ondanks de wat belegen vrijheidsdrift en het gebrek aan verfijning is Sisyphus at Work een werk om in de armen te sluiten.

Berend Jan Bockting
Sisyphus at Work. Beeld
Sisyphus at Work.

‘Een reis door het hoofd is ook een reis die heeft plaatsgevonden.’ Met die tekst wordt de toeschouwer van Sisyphus at Work op pad gestuurd. Ter illustratie kijken we in de fraaie eerste scène naar een droom van het hoofdpersonage, filmmaker Boy Talma, die tussen brandende autowrakstukken naakt en gebutst door een weiland sjokt. ‘Een vreemde droom’, verduidelijkt Talma op de voice-over. Onheilspellend, ook. Want Talma staat op het punt een nieuwe speelfilm te presenteren, een verkwikkende musical, gebaseerd op De mythe van Sisyphus van Albert Camus.

De geschreven opdracht, de voice-over: het zijn handvatten die voor de ene toeschouwer mogelijk nodig zijn, maar voor de ander wellicht als te veel worden ervaren. Alsof tijdens die wilde duik in het onderbewustzijn van een creatieve geest de wildheid en creativiteit nooit helemaal vrij mogen zijn.

Soit. Dit is tegelijk onlosmakelijk verbonden met de fascinerende ambitie die de productieve Nederlandse film- en documentairemaker Ramón Gieling (Johan Cruijff: En un momento dado, Tramontana, Erbarme dich) hier tentoonspreidt.

Boy Talma (Johan Heldenbergh) is een soort nakomertje van regisseur Guido Anselmi in Federico Fellini’s (1963), de ultieme film over film, waarin de existentiële angsten van de maker op betoverende wijze worden ontleed. Wanneer de dokter Talma vertelt dat hij nog ongeveer negen maanden heeft te leven (‘in feite een omgekeerde zwangerschap’, filosofeert de regisseur), neemt de filmmaker net als Anselmi een afslag richting de eigen verbeelding: feit, fictie, herinnering, droom en fantasie zijn vanaf nu niet uit elkaar te halen. Onderdeel van hetzelfde geheel.

De voorliefde voor het grote gebaar gaat hier en daar ten koste van de verfijning: zo’n scène met Talma in de MRI-scan schrééuwt ‘metafoor’. En het uitvoerige citeren van Jean-Luc Godard in zowel beeld (jump cuts) als tekst (‘film is de waarheid in 24 beelden per seconde’) maakt al die vrijheidsdrift een tikje belegen.

Toch is Sisyphus at Work ondanks zijn gebreken een werk om in de armen te sluiten. Daarbij doet een incidentele dosis absurde humor (iets met pratende koeien) de film meer dan goed. Gieling laat de Nederlandse filmwereld iets zien wat soms lijkt te worden vergeten: hij levert uitbundig bewijs dat je, ver van alle formules, kunt filmen alsof je aan een levend organisme werkt.

Sisyphus at Work

Drama

★★★☆☆

Regie Ramón Gieling.

Met Johan Heldenbergh, Thekla Reuten, Hannah Hoekstra, Valentijn Dhaenens, Marieke Heebink, Cécilia Vos.

123 min., in 15 zalen en op Picl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden