'Het verbroedert, het gevoel dat je samen in gevaar bent'

Regisseur Hany Abu-Assad wilde voor zijn eerste grote Hollywoodfilm The Mountain Between Us per se met steracteurs Kate Winslet en Idris Elba filmen op een bergtop met min 30. 'Ik huilde van geluk toen ik weer onder een hete douche stond.'

Eerst met een stoet auto's vijftig minuten door een dichtbegroeid bos. Dan met drie helikopters nog twintig minuten vliegen naar een besneeuwde bergtop. Voor The Mountain Between Us reisden 250 mensen dagelijks vanuit een klein Canadees dorp de wildernis in.

Een van hen, zo vertelt de Palestijns-Nederlandse regisseur Hany Abu-Assad, was speciaal aangenomen om de voetstappen in de sneeuw weg te vegen. Elke keer dat acteurs Kate Winslet en Idris Elba - of de assistent-cameraman, of de visagist, of Abu-Assad zelf - een stukje hadden gelopen op de set, kwam hij in actie.

'Kom. Hoe heet die functie ook al weer?' twijfelt Abu-Assad in een kamer in het Amsterdamse Conservatorium Hotel. 'Iets met cleaner, footprint, zoiets. Maar ik hielp hem vaak. Het was te veel. Stond ik daar weer met een bezem.'

Hij had het over zichzelf afgeroepen. Abu-Assad wilde mooie overzichtsshots in The Mountain Between Us en de sneeuw moest maagdelijk zijn. In de verfilming van het gelijknamige boek van Charles Martin storten een man en een vrouw die elkaar niet kennen neer met een klein vliegtuigje, ergens op een bergtop in the Rocky Mountains. Er is niets in de wijde omgeving. Samen moeten ze overleven, terwijl een van hen door de crash amper kan lopen, de sneeuw soms tot hun middel reikt en alles verraderlijk glad is. Bovendien weet niemand dat ze zijn neergestort, dus is er ook niemand naar ze op zoek. Door al die ontberingen groeien de twee steeds dichter naar elkaar toe.

Tegenslag na tegenslag incasseren, terecht komen in een hopeloze situatie: dat is ook de samenvatting van Abu-Assads carrière in Hollywood. Na de Oscarnominatie voor Paradise Now (2005), een controversiële film over twee jonge zelfmoordenaars, was Abu-Assad al eens afgereisd naar Amerika. Daar liep alles mis, hij regisseerde daar uiteindelijk slechts de rechtstreeks-naar-dvd-film The Courier (2012) en zat na een paar jaar weer in het vliegtuig naar Nederland. Voortaan alleen nog kleine films, zei hij destijds. Zoals de Palestijnse thriller Omar (2013), die hem weer een Oscarnominatie opleverde, of The Idol (2015), het bijzondere verhaal van de Palestijnse jongen die Arab Idol won.

U kwam gedesillusioneerd uit Hollywood terug. U ambieerde geen grote sets meer. U wilde niets meer verfilmen waarvoor u het script niet zelf had geschreven. Waarom zei u dan toch ja tegen The Mountain Between Us?

'Ik vond de combinatie van romantiek en overleven heel interessant. Wanneer zie je nou een film die die twee zaken serieus neemt en met elkaar verbindt? Alleen in The African Queen (1951), recentere films ken ik niet. En dat terwijl die twee thema's eigenlijk ontzettend goed bij elkaar passen: de reden dat we verliefd worden is immers dat we ons willen voorplanten, het is een vorm van overlevingsdrift.

'Daarbij: het is niet alleen een episch liefdesverhaal, maar een episch liefdesverhaal met een zwarte en een witte acteur, zonder dat hun verschil in huidskleur ertoe doet. Dat zie je nooit. Ik vind dat belangrijk, laten zien dat liefde kleurenblind is.

'Ik zag ook meteen mooie beelden voor me: die witte sneeuw vormt een leeg canvas, alleen de personages geven kleur aan het gebergte. En ik kreeg de kans om met twee grote acteurs te werken. Dus ik heb geen moment getwijfeld.'

Crashkunde

Hany Abu-Assad werkte voor zijn filmcarrière als vliegtuigbouwkundig ingenieur. Toch maakte dat de crash-scène niet veel realistischer, zegt hij. Wel wilde hij dat de kijker zo veel mogelijk ervaart hoe neerstorten voelt, door de scène in één shot op te nemen. 'Alsof de kijker een extra passagier is. Als je in een vliegtuig zit en de deur gaat dicht kun je geen kant meer op. De tijd loopt ononderbroken door. Dat gevoel wilde ik ook in die scène creëren.'

Had u bij zo'n grote, dure film net zo veel vrijheid als op een kleine set?

'Tijdens het ontwikkelen van het script heeft de studio zich met alles bemoeid. En in de montage ook. Maar toen we aan het draaien waren hebben ze me met rust gelaten. Ik mocht alles. Wilde ik een helikoptershot, dan kreeg ik een helikoptershot.'

Een van de dingen die u wilde, was op een bergtop filmen. Op 3.300 meter hoogte, waar het gemiddeld min 30 was. Werken in een studio, voor een green screen, en dan alles creëren met de computer lijkt een stuk overzichtelijker.

'Maar daar echt zijn levert volgens mij een eerlijker film op, omdat je dan ervaart hoe de situatie werkelijk is. De acteurs zouden daardoor beter presteren, en ik zou daardoor beter presteren, dacht ik. Je hoeft niet achteraf je fantasie te gebruiken om een beeld te maken.

'Het verbroedert ook, het gevoel dat je samen in gevaar bent - en het wás ook gevaarlijk. De bewoonde wereld is ver weg en als het bewolkt was, mochten de helikopters niet meer vliegen. Het kon dus zijn dat we drie, vier dagen in het kamp moesten blijven, met beperkt rantsoen. Als je in een studio filmt, vechten mensen voor hun individuele belangen. Hier niet.'

Je weet het nooit, of grote acteurs wel zin hebben in dat soort ontberingen. Was u niet bang dat ze zouden afhaken?

'Niet bij Idris en Kate. Echt goede acteurs zoeken dat soort uitdagingen. Kate wilde bijvoorbeeld zelf een scène doen waarin haar personage door het ijs zakt en onder water verdwijnt. Daar was de studio niet blij mee - het zou al een ramp zijn als ze ziek werd - maar ze stond erop het te doen.'

'We hebben met het draaien gewacht op een dag dat het relatief niet zo koud was, min 10 graden. Het water is een graad of 1, 2 en zo'n temperatuurverschil kan het lichaam nog net aan. Zodra je uit het water komt bevriest je haar, alles. Als de buitentemperatuur 10 graden onder nul is, heb je zo'n tien seconden voordat het lichaam weer opgewarmd moet worden. Dat was net genoeg.'

Deze vijf filmvliegrampen zijn volgens ons het meest intens, grappig en raar

V maakte een overzicht van de opvallendste crashes op het witte doek, lees het hier.

Valt het überhaupt wel van te voren in te schatten wat min 38 betekent en wat de hoogte met je doet?

'Dat viel wel tegen, ja. Zo hoog is er weinig zuurstof, dus na vijf meter lopen sta je te hijgen alsof je twee kilometer hebt gerend. Als je ogen gaan tranen, vriezen ze dicht. De haren in je neus bevriezen en worden een soort naalden, dus iedere keer dat je inademt heb je het gevoel dat je geprikt wordt. En je bent de hele dag verkrampt

- 's avonds heb je spierpijn alsof je aan een bokswedstrijd hebt meegedaan. Twee maanden lang heb ik het koud gehad.

'Na de eerste researchperiode in het gebied heb ik letterlijk gehuild van geluk toen ik weer onder een hete douche stond. Ik had me nooit gerealiseerd hoe belangrijk dat is, warmte. Ontroerend hoor. Er zit precies zo'n scène in de film: die heb ik tijdens het douchen bedacht.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden