Het veenmoeras van de Alde Feanen bevat vele schatten

Aflevering 81: het veenmoeras van Nationaal Park de Alde Feanen bevat vele schatten.

null Beeld
Beeld

Met Eddy Wymenga loop ik langs een vaart in een natuurgebiedje met de bijzondere naam Wikelslân en Reid om 'e Krite. Dat ligt bij Earnewâld, in Nationaal Park de Alde Feanen, de trots van landschapsorganisatie 't Fryske Gea. Wymenga, een op en top Friese ecoloog, wilde dit veenmoeras laten zien in het kader van mijn behoefte aan goed nieuws.

De voormalige landbouwgronden in deze polders konden sinds de jaren negentig bij de Alde Feanen worden getrokken. Aanvankelijk waren het nog gewoon watertjes met grasland met pitrus, maar nu is het een rietmoeras, met veel veenmos, er broeden baardmannetjes en bruine kiekendieven, zelfs de zeearend heeft hier dit jaar succesvol in de buurt gebroed.

En overal komt krabbenscheer terug, zoals in deze vaart. Krabbenscheer, magische soort voor liefhebbers van veenmoerassen, een drijvende plant die het alleen goed doet als het water schoon is en het waterpeil natuurlijk en dynamisch. Als de krabbenscheer het goed doet, komt de verlanding weer op gang en ontstaat er nieuw veen.

Bovendien: waar krabbenscheer bloeit, zijn vissen. En er komen zeldzame libellensoorten op af, zoals de groene glazenmaker.

Krabbenscheer was zo goed als verdwenen in de jaren negentig. Omdat de waterkwaliteit slecht was en omdat het waterpeil bijna overal in de polders onnatuurlijk is: in de winter laag, in de zomer hoog. Krabbenscheer en vooral andere waterplanten kunnen niet omgaan met die omgekeerde wereld. Oeverplanten willen uitlopen, zich voortplanten in de zomer, als het zonlicht in het laagstaande water schijnt. In de winter hebben ze juist hoog water nodig.

null Beeld
Beeld

Maar zowaar: de waterkwaliteit is verbeterd, onder meer door minder fosfaatuitloop, minder en slimmer kunstmestgebruik door boeren. En in dit soort gebieden kreeg het waterpeil een natuurlijke stand en dynamiek. Wymenga: 'En dan hoef je alleen nog maar geduld te hebben.'

We lopen een bruggetje over. Dit is de slechtste tijd van het jaar om in een veenmoeras vogels te zien, stellen we vast, maar dan ontwaren we boven in een dode boom de reusachtige gestalte van een zeearend. Hij droogt zijn vleugels, ze hangen als deuren uit hun sponningen langs het lichaam. De enige waarneming van vandaag, maar wel een om te onthouden.

Caspar Janssen loopt een jaar door Nederland

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland: 12 provincies in 12 maanden. ‘Soms stap ik uit een trein in een godvergeten oord en begin ik te lopen door eindeloze velden, akkers, en denk ik: waar ben ik in godsnaam aan begonnen?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden