Documentaire

Het Surinaamse legioen

Het gevoel altijd beter te moeten zijn

In 1954 vertrok Humphrey Mijnals vanuit Suriname naar het Utrechtse Elinkwijk. Hij zag er behoorlijk tegenop, maar maakte de overtocht toch, en werd de eerste Surinaamse voetballer in de Nederlandse eredivisie. Een paar jaar later speelden víer Surinamers bij Elinkwijk: Nederlands eerste kleurrijke elftal.

Mijnals kijkt er met gemengde gevoelens op terug. 'Je moest drie keer zo goed zijn als een Nederlandse voetballer om opgesteld te worden.' Discriminatie kwam regelmatig voor. Mijnals raakte in een rel verwikkeld toen hij een tegenspeler die hem voor aap uitmaakte met een klap het zwijgen oplegde.

Het gevoel beter te moeten zijn dan anderen loopt als een rode draad door Het Surinaamse legioen, de documentaire die Hans Heijnen maakte naar aanleiding van het boek van Humberto Tan.

Tan beschrijft daarin de geschiedenis van Surinaamse profvoetballers in Nederland vanaf die jaren vijftig, toen een donkere sporter nog een zeldzaamheid was. Heijnen pakt het onderwerp losser aan: hij mengt geschiedenis met reportage, en wisselt interviews met oudgedienden af met portretten van de nieuwste lichting 'Suriprofs'.

Heijnen mocht met de Suriprofs, een gelegenheidselftal profvoetballers van Surinaamse afkomst, mee op hun jaarlijkse trip naar Suriname, waar ze voor het goede doel een aantal wedstrijden spelen en hoffelijk worden onthaald door president Venetiaan. Het levert aardige portretjes op van de vaak jonge spelers, die ieder een andere band onderhouden met hun moederland.

Dat de Suriprofs laveren tussen twee culturen blijkt uit hun ontvangst in Suriname, waar het publiek hen niet bijster enthousiast aanmoedigt. 'We worden gezien als buitenlanders', zegt coach en begeleider Stanley Menzo.

Het materiaal van Heijnen is interessant, maar hij weet er geen coherent verhaal van te smeden. Zijn documentaire is een onderhoudende verzameling losse opmerkingen, invallen en observaties, die vooral heel veel vragen niet beantwoordt. Waar Tan in zijn boek bijvoorbeeld aandacht besteedde aan de met mysterie en conflicten omgeven 'kabel' - de band tussen Surinaamse spelers in het Nederlands elftal als Davids en Kluivert - maakt Heijnen aan de kwestie geen woorden vuil. Het geeft aan hoe hij zijn onderwerp benaderde: nieuwsgierig en welwillend, maar doodsbenauwd voor gevoeligheden.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden