TaalgebruikWoord van de week

Het straattaalwoord van de week: Nek die!

Dialect, jeukend jargon, straattaal of neologisme – elke week ontwaart de Volkskrant een opvallend woord. Zoals dit woord uit straattaal van de week: Nek die! 

Kunt u zonder aarzelen uw volledige naam achterstevoren opnoemen? Waarschijnlijk wel. Het omdraaien van letters of lettergrepen is namelijk een taalexperiment waaraan bijna iedereen zich weleens heeft gewaagd. Het is een makkelijke manier om een mysterieus klinkende geheimtaal te creëren, die als je hem hoort nog best moeilijk te ontcijferen is.

Omgekeerd praten is ideaal voor wie alleen wil worden begrepen door ingewijden. Zo hadden de zeelieden van IJmuiden ooit een taal met gehusselde lettergrepen, die gebruikt werd om niet te worden verstaan door concurrerende vissers. In Malang, op Java, heb je het ‘Boso Walikan’ (of ‘Osob Kiwalan’), dat waarschijnlijk is ontstaan onder vrijheidsstrijders die luistervinkende Nederlanders te slim af wilden zijn.

Omdat het in de straattaal belangrijk is creatief te zijn en de meute altijd voor te blijven, ligt achterstevoren praten ook hier voor de hand. In Frankrijk is er het Verlan (‘l’envers’), waarin een gemeen persoon niet méchant is, maar chanmé, een gek niet fou maar ouf. Ook in Nederland werd het, nu woorden als ‘sma’ (meisje) en ‘mattie’ (vriend) de Van Dale al bereikt hebben, tijd de boel eens om te draaien. En dus werd je sma je ams, een mattie een tammie, en zo is er nog een hele waslijst achteruitwoorden.

Mijn favoriet is ‘nekken’. Ooit betekende het in corporale kringen overgeven (en gebeurde het op dezelfde feestjes als het al net zo charmante ‘bekken’). Maar nu is het dus kennen. ‘Nek je die?’ betekent zoveel als: ken je dat? Gebeurt jou dat ook weleens? In plaats van ‘Die situatie herken ik’, kun je zeggen: ‘Nek die!’. Kort, krachtig en voor wie het niet weet totaal onbegrijpelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden