Tv-recensie Emma Curvers

Het sterke aan Lost Boys – 5 jaar later: de film zet een sluwe spanningsboog op naar een happy end

Misschien herkent u hem nog uit 2011: Jeansen ‘Demo’ Djaoen, toen nog lid van de Rotterdamse Bloods-bende. Hij probeerde in de documentaire Lost Boys als kersverse ex-gedetineerde een leven als brave, belastingbetalende burger van de grond te krijgen. Vertrouwen in de reclassering had hij niet, zij ook niet in hem trouwens, maar hij zou laten zien dat het kon: ergens komen ondanks ‘het systeem’.

De documentaire stemde niet hoopvol: de bendeleden waren verbitterd over hulpverlening en leken een lotsbestemming te zien in de Bloods. Dus als we Jeansen, helemaal boef af, maandagavond in Lost Boys - 5 jaar later terugzien als succesvolle FunX-verslaggever, lijkt dat heel even op een ongegeneerd feelgoodverhaal. Hard werken loont, als je het maar wilt, et cetera.

Ja, maar nee: Jeansen heeft sinds zijn celstraf schulden opgebouwd, die zijn opgelopen van 35 duizend euro naar 60 duizend euro. Alle instanties, vertelt hij, willen tegelijk betaald worden, en zo komen er boetes bij die inmiddels meer bedragen dan de oorspronkelijke schuld. Jeansen dreigt ten onder te gaan in een brievenlawine van schuldeisers en incassobureaus. Lachend laat hij de oplopende bedragen zien: 900 euro werd 2.300 euro, 700 werd 2.600. De betalingen zijn niet bij te benen, en dus lonkt het oude, lucratieve bendeleven weer.

‘Ik heb echt elke dag het gevoel dat ik morgen weer aan de slag moet. Ben ik dan dom? Als ik de straat op ga en shit ga verkopen?’, vraagt Jeansen in de film. Nou… Ruud van den Tillaar, adviseur bij schuldhulporganisaties, herinnerde er afgelopen vrijdag in een uitzending van Dit is de Dag aan dat mensen met schulden door de stress tijdelijk een lager IQ hebben. 14 punten maar liefst. 5 jaar later stelt de vraag of een mens alleen, met die beperking, zich daar wel uit kan redden. Het verhaal van Jeansen laat ook zien dat de weg terug naar criminaliteit makkelijker is: niets te verliezen, behalve de stress.

Regisseur Margit Balogh vertelt dat verhaal met dezelfde directe eenmansaanpak als haar eerste Lost Boys-film. Ze combineert beelden van Jeansens huidige leven met audio van wanhopig makende telefoongesprekken, van de keuzemenu’s van instanties, wachtmuziekjes en kastje-naar-de-muur. Die contrast-truc verveelt al snel: ruim voordat de zoveelste soundbite (schulden!) over beeld van Jeansens interview met burgemeester Aboutaleb (en toch ook succes!) wordt gesmeerd, heeft ook de achterste rij begrepen dat hij in een spagaat ligt tussen twee werelden.

Het sterke aan Lost Boys - 5 jaar later is dat de film een sluwe spanningsboog opzet naar een happy end: je zoekt al naar de uitknop van je tv om straks voldaan te gaan slapen, als Jeansen met hulp van een aardige maatschappelijk werker zijn schuldeisers weet onder te brengen bij één kredietbank. Daar is dan eindelijk de verlossing die Jeansen en de kijker als koek aan een touwtje is voorgehouden. O nee, toch niet. We blijken pas op driekwart te zijn. Balogh heeft de durf om, net als bij haar vorige film, tweestemmig te eindigen. Als het meezit, wordt ze over vijf jaar nog eens verrast.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.