Omslag

Het spleen van Baudelaire beleeft een Nederlandse rentree, met eigentijds omslag

Baudelaire krijgt een ontwerp anno nu.

Ontwerp Antoine François Cosyns. Uitgeverij À l’Enseigne du Pot Cassé, 1945. Beeld
Ontwerp Antoine François Cosyns. Uitgeverij À l’Enseigne du Pot Cassé, 1945.

Les Fleurs du mal uit 1857 van Charles Baudelaire hoort tot de toppen van de wereldpoëzie. Dat vinden Nederlandse lezers ook: de ooit zedenkwetsend geachte bundel is hier minstens zes keer vertaald, eerst onder de titel De bloemen van den boozen, tegenwoordig als De bloemen van het kwaad.

Nu het raadsel: Baudelaires schitterende prozagedichten Le Spleen de Paris (1869) bleven hier nogal in de schaduw, terwijl ze dezelfde thema’s hebben als Les Fleurs du mal: sensitieve bespiegelingen over erotische extase, vermengd met de knagingen van het spleen – de Franse vorm van Weltschmerz.

Ontwerp Pierre Cabanne. Uitgeverij Le Pantheon, 1945. Beeld
Ontwerp Pierre Cabanne. Uitgeverij Le Pantheon, 1945.

In Frankrijk bleef Le Spleen de Paris vrijwel onafgebroken in druk, met omslagen die niet altijd rijmen met de tekst (‘De verdoofde wereld zakt vadsig ineen en houdt zijn siësta’): uitzicht op de Notre Dame, of, zoals in de aquarel van Edith Follet – de geliefde van schrijver Louis-Ferdinand Céline – een vampierachtige flaneur.

Ontwerp Edith Follet. Uitgeverij Editions Nilsson, 1929. Beeld
Ontwerp Edith Follet. Uitgeverij Editions Nilsson, 1929.

Dichter Jacob Groot maakte in 1980 de eerste Nederlandse vertaling, Het spleen van Parijs, voor De Bezige Bij. Gepland voor dit najaar bij Querido is Hafid Bouazza’s Het Parijse spleen. En dit voorjaar, Baudelaires 200ste geboortejaar, beleeft Groots vertaling een luxe heruitgave bij Voetnoot, de uitgeverij van Anneke Pijnappel en Henrik Barends, met illustraties van Miro Svolík.

Ontwerp Nico Dresmé, foto Nadar. De Bezige Bij, 2de druk, 1986. Beeld
Ontwerp Nico Dresmé, foto Nadar. De Bezige Bij, 2de druk, 1986.
Ontwerp Marlene Dumas. Querido, verschijnt najaar 2021. Beeld
Ontwerp Marlene Dumas. Querido, verschijnt najaar 2021.

Schrijver en uitgever hebben oude banden: Voetnoot werd in 1986 opgericht om Baudelaires vertaalde kunstkritieken uit te geven. Sindsdien volgden Baudelaire-uitgaven als Wenken voor jonge letterkundigen en Mijn hart blootgelegd, beide vertaald door Rokus Hofstede. En niet voor niets is de Antwerpse fotogalerie van Voetnoot naar Baudelaire vernoemd.

‘Jaarlijks bezoeken we zijn graf in Montparnasse’, zegt Barends. ‘Daar laten we altijd onze Baudelaireboekjes achter, die dan snel verdwijnen.’ Omdat het geen 1869 meer is, kreeg Baudelaire een eigentijds ontwerp. De kleuren lagen volgens de ontwerper voor de hand: ‘Zwart voor de nacht en huidkleur voor de dames.’

Let ook op de kapitale A: ‘Al bestond de Eiffeltoren nog niet toen Le Spleen verscheen.’

Ontwerp Barends & Pijnappel. Voetnoot, 2021. Beeld
Ontwerp Barends & Pijnappel. Voetnoot, 2021.

Charles Baudelaire: Het spleen van Parijs. Ontwerp Barends & Pijnappel. Voetnoot; € 35.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden