Weblog

'Het spelen van computerspelletjes is de grootste vijand van de revolutie'

Ze koesteren allebei een pessimistisch mensbeeld, J.L. Heldring (94) en Arnon Grunberg (41). Maar Heldring gelooft dat Europa in een potentieel revolutionaire situatie verkeert, terwijl Grunberg juist optimistisch is. De Europeanen hebben geen zin meer in geweld en revolutie, denkt hij, hooguit duwen ze elkaar weg in de rij voor de iPhone 5.

Schrijver Arnon Grunberg (links) en columnist in ruste Jérôme Heldring in Heldrings flat.Beeld Joost van den Broek / de Volkskrant

De Volkskrant bracht Heldring en Grunberg bij elkaar voor een debat. Afgelopen zondag sprak ik ze, in de Haagse serviceflat waar Heldring tegenwoordig woont. Het was een genoeglijk gesprek, zei Grunberg achteraf. Ook Heldring beleefde er plezier aan. Hij is nu echt columnist in ruste en heeft gebroken met zijn levenslange gewoonte om elke dag de buitenlandse kranten te lezen. Zijn vingers jeuken niet meer, zei hij. 'Maar een gesprek over de actualiteit geeft me nog altijd een kick.'

De twee mannen troffen elkaar voor de eerste keer en vonden elkaar moeiteloos in hun gedeelde wantrouwen ten opzichte van idealisme en romantisch wensdenken. Maar over Europa bleven zij verschillend denken. Heldring ziet vooral het klassieke revolutiepatroon. Doorgaans komen mensen niet in opstand als zij het heel slecht hebben, maar juist als een einde komt aan een periode van grote welvaart. 'Vakanties in Spanje en Thailand, het wordt allemaal als een verworven recht gezien', zei hij. 'Als daar een einde aan komt, vind je dat onrechtvaardig'. In het verleden is dat ook gebeurd, bij de Franse Revolutie en de machtsgreep van Hitler.

Grunberg heeft veel sympathie voor Heldrings somberheid. Maar diens pessimistische analyse deelde hij geenszins. Europa is veranderd sinds de jaren dertig. Toen geloofden veel Europeanen dat geweld een betere wereld naderbij zou kunnen brengen. Nu worden ze vooral in beslag genomen door hun consumentisme. 'Het spelen van computerspelletjes is de grootste vijand van de revolutie', aldus Grunberg. Hij gelooft dat Europa de crisis zal overwinnen. Maar zelfs als dat niet gebeurt en de verpaupering toeslaat, ziet hij geen revolutie uitbreken. 'In Amerika zie je een verpaupering die erger is dan in Griekenland en Spanje. Toch zie ik niets dat op een revolutie wijst', aldus Grunberg.

Morgen in Vonk, het zaterdagse achtergrond- en opiniekatern van de Volkskrant, het hele gesprek.

Peter Giesen is redacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden