RecensieRotterdams Philharmonisch orkest

Het Rotterdams Philharmonisch scoort een 10 in Die Frau ohne Schatten ★★★★★

Dirigent Nézet-Séguin zorgt ervoor dat ook in de luidste en volste delen alle individuele partijen te volgen blijven – razendknap.

Stephen Gould in Die Frau ohne Schatten. Beeld Jan Hordijk

Wat kan het leven soms gruwelijk zijn. Lees je een recensie over een concert dat zo ongelooflijk goed was dat de recensent meldt dat-ie zeker weet dat hij het nooit zal vergeten, was jij er niet bij. Het leven is hard – behalve voor die pak ’m beet 1.700 zielen die zondagmiddag in de Grote Zaal van de Doelen in Rotterdam waren. Die zijn nog steeds in de wolken en blijven dat nog wel even.

Godallejezus, wat speelde het Rotterdams Philharmonisch goed, dat orkest dat maar blijft groeien. De Rotterdammers hadden Die Frau ohne Schatten (1917) van Richard Strauss al mogen oefenen in Parijs en Dortmund, gelukkig voor ons: werkelijk iedere sectie scoorde een 10. Wat een magistrale zang. Wat een rijke partituur, getoonzet op de mooiste Duitse zinnen van Hugo von Hofmannstahl. En o, o, o: Yannick Nézet-Séguin, de Québécois die als jongetje paus had willen worden, maar zich zondag als dirigent toch de meest waarschijnlijke plaatsvervanger van God op aarde toonde.

Slotapplaus bij Die Frau ohne Schatten.Beeld Jan Hordijk

Je zou kunnen beweren dat Die Frau ohne Schatten twee problemen heeft. De eerste is dat ook wie de synopsis en het volledige libretto heeft bestudeerd, nog moeite zal hebben de plot over de ‘vrouw zonder schaduw’ na te vertellen – het is Strauss’ Zauberflöte, een magische toestand, een donkere sprookjesopera over beproevingen, kinderloosheid en empathie. Het tweede probleem is dat het stuk lang is. Strauss strooide met climaxen en effecten. We zijn inclusief pauzes van 14.15 tot 18.20 uur zoet.

Toch krijg je in Rotterdam niet het idee dat er ook maar één mindere maat tussen zit, zo bezield, zuiver en vurig wordt er gemusiceerd en gezongen – zo had er nog best een akte bij gemogen. Er zitten tal van bombastische passages in, waardoor het contrast met de vele kamermuzikale momenten optimaal is (allermooist: het cellofestijn dat voortkomt uit de cellosolo, die weergaloos wordt gespeeld door Floris Mijnders). Maar Nézet-Séguin (chef-dirigent van het RPhO van 2008 tot 2018, nu leider van de Metropolitan Opera in New York) zorgt ervoor dat ook in de luidste en volste delen alle individuele partijen te volgen blijven – razendknap.

Lise Lindstrom in Die Frau ohne Schatten. Beeld Jan Hordijk

Wat Strauss uniek maakte als operacomponist, is dat orkest en zangers gelijkwaardig interessante partijen hebben. Nézet-Séguin verdeelt zijn aandacht goed tussen het frisse, jonge Rotterdam Symphony Chorus, het orkest en de solistencast, die weinig aansporingen nodig heeft. Sopraan Lise Lindstrom is angstaanjagend als Die Färberin, de Zuid-Afrikaanse Elza van den Heever is al even expressief. Stephen Gould (Der Kaiser) is de gedroomde heldentenor. Als bariton Michael Volle (Barak) zijn mond opent, lijkt de Grote Zaal even heel klein. Het woord ‘charisma’ is na zijn uithalen aan herijking toe.

Fijn dat Van den Heever terugkeert naar Nederland als De Nationale Opera zich vanaf 25 april over ‘FroSch’ ontfermt. Ook de voortreffelijke mezzo Michaela Schuster (Die Amme/Stimme von oben) is er dan weer bij. Maar het zal een ondankbare taak zijn om met deze collectieve herinnering te moeten concurreren.

Die Frau ohne Schatten

Opera

★★★★★

Van Richard Strauss, door het Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Yannick Nézet-Séguin

23/2, De Doelen, Rotterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden