Recensie Rotterdams Philharmonisch Orkest

Het Rotterdam Symphony Chorus zet een geweldige prestatie neer tijdens het Gergiev Festival

De Russische dirigent Valery Gergiev, oud-chef van het Rotterdams Philharmonisch, tijdens het slotconcert van ‘zijn’ festival. Beeld Guido Pijper

Er heerst een opvallend gespannen stilte vlak voor de opkomst van dirigent Valery Gergiev in de Grote Zaal van de Doelen. Gergiev verbreekt die zonder omhaal met de inzet van Ritual Opening, een wereldpremière, van de Franse componist en organist Thierry Escaich. Het is de opening van het 24ste Gergiev Festival dat drie dagen lang Rotterdam in zijn greep heeft.

Escaich verkent naar eigen zeggen het principe van de Boléro van Maurice Ravel (een groot crescendo) met de continue herhaling van een (ritmisch) motief. Hier geen terugkerende kleine trom maar de droge plofjes van tempelblok en bongo’s. Strijkers die met gedempte snaren en daaroverheen glijdende vingers vanuit oerklanken tot een massaal hoogtepunt komen. Bezwerend, sensueel en rauw.

De tijd die het duurt voordat de vleugel voor Igor Stravinsky’s Concert voor piano en blazers op het podium staat, vult Escaich op met een speelse én overdonderende improvisatie over Ravels Boléro op het imposante Doelenorgel. Met een onberispelijke timing begeleidt Escaich de vleugel die vanuit de kelder naar boven wordt gelift. Een majesteitelijk welkom voor instrument en maestro’s, oud en nieuw. Het is namelijk de huidige chef van het Rotterdams Philharmonisch Orkest, Lahav Shani, die soleert.

Sinds zijn aanstelling speelt dubbeltalent Shani geregeld zijn pianotroef uit. Deze keer had het extra cachet; voormalig en huidig chef, samen op het podium. Het was nu vooral de pianist die van Stravinsky’s smeltkroes van barok en jazz een dansend en energiek geheel maakte. De ‘echte’ Boléro, tot slot, werd een feest met sensuele solo’s van de blazers en stuwende strijkers. Dacht je voor aanvang nog ‘daar gaan we weer’ (overbekend), na afloop wist je weer hoe lekker dit stuk kan zijn.

Het slotconcert zaterdagavond omvatte de ‘concertopera’ La damnation de Faust van Hector Berlioz. Het nogal losjes uitgewerkte stuk (Faust verkoopt ziel aan Mefisto, raakt in de ban van Marguerite) bestaat vooral bij de gratie van het commentaar van het koor dat de ene keer een horde soldaten vertegenwoordigt, dan weer een leger boeren of groep studenten, gnomen en nimfen is.

In al die gedaantewisselingen zet het Rotterdam Symphony Chorus een geweldige prestatie neer: het koor leeft telkens mee met het hoofdpersonage en is krachtig, soms duivels. Ook het orkest raakt in al zijn kleuren en sferen – melancholiek, verlangend, lieflijk, heroïsch, kluchtig, wreed –, waar de overtuiging en het Frans van de Russische solisten wat te wensen over laat.

Gergiev leidt het grote apparaat met vertrouwen en laat zijn handen op karakteristieke wijze trillen om kleur aan te brengen. Maar hoe indrukwekkend ook, je verlaat de zaal toch een beetje murw.

Gergiev Festival

Klassiek

Openingsavond (★★★★☆)

La damnation de Faust (★★★☆☆)

Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Valery Gergiev

12 & 14/9, De Doelen, Rotterdam. Het openingsconcert is terug te luisteren op radio4.nl.

Gijs Groenteman gaat in onze illustere archiefkast in gesprek met mensen die hem hebben verwonderd. Rapper Pepijn Lanen, schrijver Paulien Cornelisse en kunsthandelaar Jan Six passeerden al de revue.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden