Het raadsel van de drummende kaketoe

Boek (non-fictie)

Lang heeft de mens gedacht dat vogels domme dieren zijn, reptielen met vleugels. Sinds enkele decennia lijkt onderzoek op het tegendeel te wijzen. Het brein van veel vogels is verhoudingsgewijs groter dan dat van de mens. Ze imiteren als de beste, gaan sociale contacten aan, spelen spelletjes en zijn in staat lastige puzzels op te lossen. Zo krijgen vogels steeds meer (boven)menselijke eigenschappen toegekend. Pas nog wereldnieuws: 'Zwarte kaketoes hebben drumtalent vergelijkbaar met dat van een mens'.

Er is de afgelopen jaren veel gepubliceerd en vertaald op het gebied van vogelwetenschap, ook over het raadselachtige vernuft van die pluizenbolletjes van 20 gram die soms de halve aardbol over vliegen. De Amerikaanse wetenschapspublicist Jennifer Ackerman zette de laatste inzichten op een rij in De genialiteit van vogels. Met gevoel voor variëteit put ze uit rijk bronnenmateriaal om te verhalen over de vele experimenten met en onderzoek naar vogels. De slimme wipsnavelkraai weet in gevangenschap ijzerdraad tot beugel om te buigen, om bij een emmertje eten te kunnen. De satijnblauwe prieelvogel is dol op blauw, maar alles wat rood is gooit-ie weg.Laat een mens in een tv-quiz een paar maal raden achter welke van drie deuren de hoofdprijs verstopt zit, en geef hem op het laatst de kans zijn keuze te wijzigen. Een duif is succesvoller in een soortgelijk experiment: 'De meeste mensen blijven achter hun eerste keuze staan, duiven daarentegen leren van hun ervaring en wisselen van deur.'

Stephan Sanders en Mirjam Sterk
Geloven: in de toekomst. Twee persoonlijke essay's
Uitgeverij Kok; 80 pagina's; €12,50

Na driehonderd pagina's ziet Ackerman een matkop (z'n brein weegt 0,6 gram); bij diens 'buitengewone genialiteit' beseft ze 'hoe weinig we nog altijd weten'. Hoe meer je weet, hoe beter we beseffen wat we niet weten.

Het moet haast aan de Nederlandse vertaling liggen, want de snel irriterende neiging tot woordspelingen (een valkuil voor elke vogelschrijver) kan moeilijk afkomstig zijn uit het Engels. Vogels 'spelen luistervink', een wedstrijdduif kan zich 'in vliegende vaart' naar huis spoeden, en 'inmiddels fluiten ook de vogels hun deuntje mee'. Kolibri's 'kraaien de victorie', en ja hoor: 'Soorten die in sociale groepen leven moeten hun sociale contacten ordenen, veren gladstrijken, ruzies vermijden.'

Zonde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.