postuumLouis van Dijk (1941 - 2020)

Het publiek was het belangrijkst voor Louis van Dijk, briljant pianist in alle genres

Voor de op Eerste Paasdag op 78-jarige leeftijd in het Larense Rosa Spierhuis overleden pianist Louis van Dijk was het publiek het belangrijkst. Als dat het maar naar zijn zin had. 

Louis van Dijk in 2017.Beeld Andreas Terlaak / Lumen

Genres of muzikale hokjes: daar deed hij niet aan. Hij speelde klassiek, jazz en populair repertoire en alles was hem even lief. Altijd was er die minzame lach op zijn gezicht alsof hij zelf nog het meest genoot van zijn weelderige pianospel.

Zijn discografie loopt van liedjes van The Beatles op kerkorgel via lichtvoetige exercities met zijn ‘Gevleugelde Vrienden’ Pim Jacobs en Pieter van Vollenhoven tot klassiek en briljant geïmpoviseerde jazz.

Het was jazz die hem in 1961 op de kaart zette toen hij in Loosdrecht met zijn trio (Cees Hamelink, bas en Harry ten Siethoff, drums) het Jazzconcours won. Hoewel hij op piano cum laude zou afstuderen aan het conservatorium, verpandde hij zijn hart in de jaren zestig aan de jazz waarin hij meer ruimte vond om te improviseren - wat hij het mooiste aspect aan muziekmaken vond.

In 1964 vormde hij met drummer John Engels en bassist  Jacques Schols het Trio Louis van Dijk. Daarmee kreeg hij de kans om in Hilversum voor de radio grote Amerikaanse jazznamen als Dizzy Gillespie en James Moody te begeleiden. Ook maakte het trio deel uit van het Shaffy Chantant met Ramses Shaffy en Liesbeth List.

Van Dijk arrangeerde onder meer Shaffy’s hit Sammy (1966) en lijkt in de (op YouTube makkelijk terug te vinden) tv-opnamen van de fameuze Shaffy Cantate zelfs harder en enthousiaster het refrein mee te brullen dan Shaffy zelf.

Louis van Dijk (achter de piano) en Marco Bakker in het muziekprogramma van de Tros in 1975.Beeld ANP Kippa

Overspannen

Het vele spelen en opnemen eist zijn tol, op zijn 29ste raakt Van Dijk overspannen. Na een rustperiode liet hij de jazzclubs, waar weinig te verdienen viel, even links liggen. Wel maakte hij in de jaren zeventig een reeks zeer populaire gemakkelijk te behappen crossover-platen vol jazz, klassiek en pop waarvan er negentien met goud en drie met platina werden bekroond.

Geliefd door een groot publiek werd hij net als zijn vriend Pim Jacobs steeds meer uitgekotst door de jazzfanaten uit de Amsterdamse jazzscene rondom het Bimhuis. Die moesten niets hebben van Van Dijks ‘Avrojazz’. Enkele critici beschouwden hen, tot verdriet van Van Dijk, zelfs als ‘vijanden van de jazz’.

Zo gepolariseerd waren de jaren zeventig, toen Van Dijk veelvuldig in Jacob’s tv-show Music All-In was te zien en als een van de ‘Gevleugelde Vrienden’ langs de grotere schouwburgen trok.

Van Dijk zelf is altijd gewoon alles blijven spelen wat op zijn pad kwam, met onder anderen zijn grote bewonderaar Cor Bakker. Hij legde zijn criticasters definitief het zwijgen op toen hij in 1988 in het Bimhuis, bij de uitreiking van de Boy Edgar Prijs aan John Engels, in de woorden van schrijver J. Bernlef de zaal plat speelde. ‘Binnen tien minuten zat het hele Bimhuis met zijn voet mee te tikken.’

Louis van Dijk meldt zich in 1967 aan de Van Heutsz-Kazerne, voor het vervullen van zijn militaire dienstplicht.Beeld ANP

Zeer veel indruk maakte Van Dijk in september 2018 in het programma Pauw waar de een jaar eerder met alzheimer gediagnosticeerde pianist zijn laatste tv-optreden gaf.

De in 2011 ook al door slokdarmkanker getroffen Van Dijk had een paar dagen eerder zijn laatste concert-gegeven, in hetzelfde Loosdrecht waar zijn carrière ooit begon. Zo wilde Louis van Dijk afscheid nemen van zijn publiek: omringd door muzikale vrienden zoals pianist Peter Beets en drummer Han Bennink. 

Een paar maanden later verhuisde hij naar het Rosa Spierhuis, waar hij vast nog gespeeld heeft. Want, zoals hij vertelt in de aan hem gewijde aflevering van de online te bekijken serie Jazzhelden: ‘Dat ding blijft altijd lokken, die witte en zwarte tanden... daar moet je naartoe.’

Lees ook dit interview waarin Pieter van Vollenhoven over de optredens met zijn vriend Louis van Dijk zegt: ‘Louis zat altijd lekker wijn te drinken en te knabbelen van tevoren. Nee, ik was altijd zenuwachtig. Het waren zalen van zevenhonderd tot tweeduizend man, dus we hadden een grote verantwoordelijkheid er wat van te maken. En dat van 1986 tot 2002! Maar het was een fantastische tijd.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden