Het publiek als een minnaar benaderd

Muziek..

Amsterdam Een bezoeker op de eerste rij maakte een beledigende opmerking over producer en veteraan van de Detroit techno Moodymann, en toen ging het mis. Zanger José James, de belofte uit Brooklyn die traditionele jazz de 21ste eeuw moet binnenloodsen, pikte zo’n laatdunkende opmerking over een van zijn samenwerkingspartners niet. En vanaf het podium van een uitverkochte Melkweg bediende hij de schreeuwlelijk van repliek: ‘Moodymann is een fucking genius. Wie ben jij?’ Dag magie. Hallo gefrustreerde sfeer.

Het was een schrijnend contrast met alles wat voor die opmerking was voorgevallen. Begenadigd jazzvocalist, met een stem die al uiterst treffend als bariton van melkchocolade is omschreven, en twee enthousiast onthaalde albums, The Dreamer (2008) en Black Magic (2010), weet ook live met een minimale bezetting zijn status waar te maken van golden boy of jazz.

In het openingsnummer Code meanderden piano en bas om elkaar heen, terwijl drummer Richard Spaven met virtuoze fills en breaks elke ritmische voorspelbaarheid wist te vermijden. James paste en mat zijn chants en frases daartussen, om in een opperste muzikale eensgezindheid – voelbaar in de zaal – muziek te maken.

Maar na het door Moodymann geproduceerde Detroit Loveletter raakte James dus zijn groove kwijt. Scats werden muzikaal watertrappelen, een spannende reis werd op-zoek-naar-iets-en-het-niet-kunnen-vinden en toen in verwijzing naar Coltrane de zanger steeds maar de frase A Love Supreme herhaalde, leek het meer op een bezwering om zijn eigen gemoed te bedaren dan een uitgangspunt voor een nieuwe jam.

James hernam zich – toepasselijk – met Black Magic. Driestemmig gezongen met zangeres Jordana de Lovely en toetsenist Grant Windsor brouwde hij een zware muzikale roes. Het pulserende nummer benaderde het publiek als een minnaar en toen de muziek wegviel en alleen de vocale harmonie overbleef, kon je niet anders dan je aan James zachte slaapkamermantra’s overgeven.

En of het nou het gejaagde Warrior betrof, een herbouwde track van Benga met staccato pianoakkoorden en breakbeats, of de soul van Save Your Love For Me, James bleek een meester in dosering. Een intelligent zanger die denkt en doet tegelijk. James laat los, eventjes maar, haalt terug en bindt in om dan weer spanning op te bouwen. Zijn technische kunnen gaf hij alleen bij vlagen prijs als hij al scattend schakelde tussen waanzinnige intervallen. Nergens werd virtuositeit uitgevent, nergens een gratuit soulschreeuw de zaal ingeslingerd. Eerder leek James, als zachte kracht van jazz, vanuit een soort muzikaal economisch principe te opereren. Elke druppel energie en inspanning werd in opperste concentratie en vrijheid aan het liedje gevoerd, nooit aan het ego. En dan verontschuldigde hij zich later ook nog voor zijn ‘heftige’ reactie op de zeurkous die Moodymann niet bliefde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden