Het poppodium wordt volwassen

Poppodium Tilburg

Het publiek dat popconcerten bezoekt, dijt uit. Er is nieuwe aanwas van de jeugd, maar de 'oudere jongeren' blijven komen. De nieuwe megazaal van 013 in Tilburg speelt daarop in.

De nieuwe grote zaal in het verbouwde Podium 013 in Tilburg. Beeld Koen Verheijden

'Het moet meer', leek jarenlang de slogan in de Nederlandse popzalensector. Maar nu zo'n beetje elke middelgrote gemeente een hypermodern en splinternieuw poppodium heeft, lijkt ineens het motto 'het moet groter' van toepassing. Vanavond opent in Tilburg het ingrijpend verbouwde 013, dat met een grote zaal voor 3.000 man en een kleine voor 700 man in één klap veruit de grootste popclub van Nederland is geworden.

Met zo'n megapopzaal overtroeft 013 bijvoorbeeld het Utrechtse Tivoli-Vredenburg, dat sinds vorig jaar met de nieuwe zaal Ronda een plek biedt aan 2.000 popliefhebbers, meer dan Amsterdamse podia als de Melkweg en Paradiso. Eerder dit jaar verdubbelde het Nijmeegse Doornroosje de capaciteit naar 1.100, met een nieuw opgetrokken complex aan het Stationsplein.

De schaalvergroting bij de voornaamste podia van Nederland heeft alle schijn van een concurrentiestrijd, een slag om de beste en grootste bandjes die steeds meer tickets kunnen verkopen, maar zo mogen de bouwactiviteiten volgens de betrokken partijen niet worden gezien. Veeleer is met de nieuwe en in alle opzichten indrukwekkende grote zaal in Tilburg een laatste gat in de markt gedicht, zegt directeur Frens Frijns van 013. 'Het ontbrak in het Nederlandse popcircuit aan een podium voor een band of artiest die het maximum van 2.000 man publiek is ontgroeid, maar nog niet klaar is voor grote zalen als de Heineken Music Hall en de Ziggo Dome (met een capaciteit van respectievelijk 5.000 en 17 duizend man publiek, red). De markt van de live-popmuziek is volop in beweging, daar moet je als sector op inspelen.'

(Tekst gaat verder onder infographic).

Lees ook: 'Stad krijgt veel terug voor kleine investering'

Directeur Frens Frijns: De zaal zal zich meer en meer gaan bewijzen als poppodium waar de grote nieuwe en hippe acts voorbijkomen.

Beeld de Volkskrant

Flink wat grote namen

Dat zegt ook Ron Euser, programmeur van organisator Mojo Concerts. 'Het publiek dat veel pop consumeert, wordt nog altijd groter. De 55-plussers van nu zijn fit en vitaal en willen nog steeds naar concerten, die groeien mee met hun favoriete bands. En daarnaast is er de aanwas van jong publiek. Er is dus heel veel ruimte om concerten te organiseren, en dat zie je de laatste tijd ook gebeuren bij zalen buiten het popcircuit. Het Concertgebouw in Amsterdam heeft echt werk gemaakt van de popprogrammering, net als De Doelen in Rotterdam en de Grote Zaal van het oude Vredenburg. Maar dat zijn ook zalen met een capaciteit van zo'n 2.000 man. Daarboven vond je als groeiend bandje in Nederland heel lang niets, en dan pas de Heineken Music Hall. Maar die sprong kan te groot zijn. 013 is nu de ideale tussenstap.'

Vanavond speelt de Limburgse band Rowwen Hèze in 013, in een zaal waar nog flink aan wordt gewerkt: de officiële opening is op 13 november. Een blik op de concertagenda leert dat 013 flink wat grote namen heeft weten te trekken. De geliefde Schotse band Belle and Sebastian staat binnenkort exclusief in Tilburg, en dus niet in Amsterdam of Utrecht. Frijns: 'Dat was in onze oude behuizing niet gelukt. Voor veel prominente bands, én voor het publiek, was de afstand naar Tilburg te groot.' Bij de beslissing om de zaal op de schop te nemen, speelde de opening van het nieuwe, reusachtige complex TivoliVredenburg mee. 'Wij zagen dat de beste bandjes niet langer vanzelfsprekend naar Paradiso gingen, wat jarenlang wel zo was. Het zou voor ons moeilijk worden van de Ronda te winnen met eenzelfde zaalbezetting; in onze oude zaal pasten ook 2.000 man. Maar nu doen we mee. Vergeleken met Paradiso kan een band in Utrecht 500 extra kaarten verkopen, en in Tilburg nu 1.500. Verdiensten uit optredens zijn voor bands tegenwoordig de belangrijkste inkomstenbron, dus tel uit je winst.'

Dynamiek

Toch voelt manager programma en marketing Margriet van Kraats van Tivoli nog geen hete adem uit Tilburg in de nek. 'Het is heel fijn dat we er in Nederland zo'n grote zaal bij krijgen. Maar bij het programmeren spelen veel meer zaken dan omvang een rol, zoals het type show. De Ronda is een vrij intieme zaal, daar kun je als band voor kiezen. 013 is altijd sterk geweest in het programmeren van metal, en daar is ook de nieuwe zaal heel geschikt voor. Vlak niet uit wat een band zelf graag wil. Daar moeten we gezamenlijk op inspelen.'

Ook volgens Ron Euser van Mojo is er in Nederland ruimte voor meerdere grote popzalen. 'Niemand had verwacht dat er zoveel aanbod zou zijn voor de Ziggo Dome; kijk eens hoe goed die zaal draait. En zie wat een dynamiek er is ontstaan in Utrecht. De artiesten van nu weten precies in wat voor zaal ze willen spelen. Neem zanger Antony Hegarty. Dat was altijd een beetje een grachtengordelfenomeen: hij speelde graag in het Concertgebouw. Maar zijn nieuwe plaat heeft hij gemaakt met een dance- en hiphopproducer. Het zou mij niet verbazen als hij een keer in een strakke zaal als 013 wil spelen, met wie weet een flinke afterparty. Als we het slim aanpakken, kunnen de grote poppodia in Nederland prima naast elkaar draaien.'

Een uitgebreid interview met directeur Frens Frijns van 013 staat op Volkskrant.nl. Vanavond wordt de verbouwde 013 in Tilburg ingewijd door Rowwen Hèze. (Zie inzet).

Live-pop in Nederland: onstuimige groeimarkt

De ontwikkelingen in de Nederlandse poppodiumsector zijn het afgelopen decennium bepaald stormachtig geweest. Sinds begin deze eeuw trok een nieuwbouwgolf door Nederland: van Purmerend tot Amstelveen werden splinternieuwe - en peperdure - podia gebouwd, vaak met een onduidelijk bedrijfsplan. Door uit de hand gelopen kosten bleef er nog maar weinig budget over om te programmeren, en zo bleven veel zalen angstvallig leeg en raakten veel nieuwe podia in financiële nood.

De laatste jaren zijn de poppodia vooral aan het verbouwen. De Melkweg in Amsterdam werd al vertimmerd, en nu opent in het Tilburgse 013 een megazaal. Terwijl de trend van de afgelopen jaren weer een heel ander live-perspectief biedt: poppodia als Paradiso programmeren in toenemende mate in ruimtes buiten de eigen behuizing, van kerken tot oude theaters. En dan zijn er de afgelopen jaren ook nog tientallen nieuwe pop-, dance- en hiphopfestivals bijgekomen. De markt lijkt nog lang niet verzadigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.