Het oude Rome voor vijf denarii per dag

Ga nooit 's nachts op pad zonder testament op zak

Er zullen niet veel mensen zijn die op reis gaan naar Rome met een Lonely Planet uit de tweede eeuw op zak. Toch kan dat een goed idee zijn.

Philip Matyszak schreef Het oude Rome voor vijf denarii per dag. Het is een naar de Lonely Planet gemodelleerde reisgids met het Latijnse logo 'Planeta solita', met hoofdstukken over hoe je in Rome komt, wat je er aantrekt voor een diner en waar je de beste levensmiddelen kunt kopen. Het uitgangspunt is steeds de stad in de tweede eeuw. De weetjes komen uit teksten van Juvenalis of Petronius.

Zo valt er te lezen dat het niet verstandig is 's nachts op pad te gaan zonder testament op zak. Voor het typisch Romeinse spektakel van de wagenrennen vind je de beste plek in het Circus Maximus in de buurt van de keizerlijke loge. Voor gladiatorengevechten moet je in het Colosseum zijn, waar je bovendien kans hebt de keizer zelf te zien. Maar, meldt Matyszak erbij, lang niet alle Romeinen vinden het amusant te zien hoe mensen exotische dieren of zelfs elkaar afslachten.

Uit het boekje komt een beeld naar voren van een bruisende miljoenenstad, geplaagd door 'moderne' problemen als geluidsoverlast en overbevissing, waar barbaarse gebruiken hand in hand gaan met verlichte opvattingen. Echtgenoten kunnen zonder verdere gevolgen scheiden. Geadopteerde kinderen krijgen dezelfde rechten als biologische.

Tegelijkertijd worden slaven verkocht en worden misdadigers publiekelijk geëxecuteerd alsof het een circusvoorstelling is.

Romeinen blijken statusliefhebbers te zijn, die leven voor machtsvertoon en spektakel, en de Romeinse samenleving hangt aan elkaar van wederzijdse diensten. Voor degenen die graag een passend citaat te berde brengen, is het handig te weten hoe je je vrouw op niveau kunt zeggen je drankje klaar te zetten: Mea mellilla, en adsum ('schat, ik ben thuis').

Lezers van deze gids beseffen met elke pagina meer dat de indrukwekkende ruïnes van nu achttienhonderd jaar geleden nog indrukwekkende, glanzende gebouwen waren, waarin mensen aten, boeken kochten en elkaar te lijf gingen. Niet vaak wordt zo mooi zichtbaar hoe een samenleving verandert en toch in veel opzichten hetzelfde blijft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden