Tv-recensie Julien Althuisius

Het ongemak spat van het scherm in Maar je achternaam is toch Marokkaans?

Julien Althuisius.

Aiman Hassani voelt zich Nederlander, geen Marokkaan. Tot frustratie van zijn ouders.

De meeste kinderen komen op een bepaald moment in hun leven in een loyaliteitsconflict met hun ouders. Doorgaans behelst dat conflict vrij triviale zaken. Je vader is voor Ajax, jij voelt meer bij PSV. Je ouders willen dat je de bakkerszaak overneemt, jij wilt naar de Toneelschool. Kapsel-, kleding- en partnerkeuze zijn vaak ook voer voor een conflict, of juist een uiting ervan. Ze hebben in meer of mindere mate te maken met identiteit en het doorgeven daarvan. En meestal komt het allemaal wel goed.

Maar voor Aiman Hassani, hoofdpersoon in de documentaire Maar je achternaam is toch Marokkaans? die zondagavond laat op NPO 3 werd uitgezonden, is dat een ander verhaal. Aiman, een 30-jarige regisseur, is Nederlands-Marokkaans. Tenminste, hij is Nederlands en heeft Marokkaanse ouders. Hij heeft wel een Nederlands, maar geen Marokkaans paspoort. Hij voelt zich ook Nederlander, geen Marokkaan. Tot frustratie van zijn ouders.

Vanaf de allereerste scène in de sobere, maar mooie documentaire spat het ongemak van het scherm. Aiman zit naast zijn moeder op een terrasje. Voor hen op tafel een doosje gebak en een flesje water. Zij gesluierd, hij met een petje achterstevoren waar zijn krullen onderuit steken. Ze zingt een verjaardagsliedje voor hem en praat over het gewaad dat ze hem had willen geven. Had hij toch over zijn kleren aan kunnen doen? Ze had het best voor hem willen strijken.

Maar je achternaam is toch Marokkaans?

Het gezin waar Aiman uit voortkomt, zo vertelt hij zelf, was redelijk progressief. ‘Ik ben best vrij opgevoed in een modern gezin in een witte straat in Vianen.’ Zijn moeder droeg nooit een hoofddoek toen hij klein was, ze vierden zowel Suikerfeest als Sinterklaas. Maar nu is alles anders. ‘Mijn ouders vinden me niet Marokkaans genoeg.’ Ze zien het liefst dat Aiman een Marokkaans paspoort neemt, zich laat bijschrijven in het familieboekje en een fatsoenlijke vrouw trouwt.

Aimans vader woont in Marokko. Als de twee met elkaar skypen en Aiman vertelt dat hij de noodzaak niet ziet een Marokkaanse identiteitskaart aan te vragen, schiet zijn vader uit zijn slof. ‘Waarom wil je dat niet? Wat is er mis mee? Voel je jezelf te hoog voor ons of zo? Voel je je beledigd dat wij mocro’s zijn? Fuck you man. En als je jezelf zo wilt ontkennen, wat zoek je dan nog bij ons?’

De situatie van Aiman zal veel jongeren van Marokkaanse komaf bekend voorkomen. Niet volledig kind van hun eigen ouders, noch dat van het land waar ze geboren zijn. Te Nederlands voor Marokko, te Marokkaans voor Nederland. ‘Mijn ouders zullen mij nooit voor de volle 100 procent accepteren’, zegt Aiman aan het eind van de documentaire. ‘En misschien moet ik me daarbij neerleggen. Misschien verwacht ik te veel van mijn ouders en ben ik net zo veeleisend voor hen als zij voor mij.’ Ja, misschien wel. Maar waarschijnlijk niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden