omslag

Het omslag-met-berg is niet meer weg te slaan van de boekentafel

Een berglandschap blijft intrigeren.

Bob Witman
Wereldbibliotheek, 2021. Beeld
Wereldbibliotheek, 2021.

Het is in deze rubriek al eerder gesignaleerd: in dit vlakke land werkt een berglandschap op boekcovers als een magneet op kopers. Het succes van de romans van deeltijdbergbewoner Paolo Cognetti (De acht bergen) vormde achteraf bezien in 2017 de start van een Nederlandse alpinistische beweging. De berg is niet meer weg te slaan van de boekentafel. De afgelopen tijd verschenen Leven als een mens van Charles Foster en Tussen twee werelden van Franco Faggiani met besneeuwde toppen voorop.

Signatuur, 2019. Beeld
Signatuur, 2019.
Signatuur, 2021. Beeld
Signatuur, 2021.
De Bezige Bij, 2017. Beeld
De Bezige Bij, 2017.

Maar opvallend zijn vooral de getekende bergen van Karin van der Meer, de illustrator die ook omslagen ontwierp voor de Napolitaanse romans van Elena Ferrante. Voor de Oostenrijkse schrijver Paulus Hochgatterer gebruikt ze graag bergen. Niet gek, aangezien deze romans zich in zijn thuisland afspelen. Zoals het pas verschenen Vlieg weg, vlieg weg, waarop een berglandschap zichtbaar is met een dorp aan het meer. De bergen zijn in verschillende tinten blauwgrijs geschetst, de lucht is dreigend donker met een smalle, optimistische streep licht net boven de bergspitsen.

Onheil, dat wilde Van der Meer uitdrukken, want in Hochgatterers verhaal vallen op geheimzinnige wijze veel slachtoffers. Dat onheil wordt niet gedragen door de donkere lucht of onherbergzame sneeuwtoppen, zoals bij Faggiani en Foster. ‘Ik koos voor opvliegende vogels, net als bij het Duitse origineel, waarop overigens geen bergen staan’, zegt Van der Meer. Het is de wolk van vogels die het omslag een omineus karakter geeft.

Wereldbibliotheek, 2018. Beeld
Wereldbibliotheek, 2018.

Een andere Hochgatterer (De dag dat mijn grootvader een held was) heeft een nog subtieler dreigingsniveau. Een eenzame boerderij op een alpenweide met een slingerweggetje ernaartoe. Alleen drie marcherende minipoppetjes verraden onraad. Ze dragen geweertjes. Ook in dit boek is het landschap minder onschuldig dan in de folder van het Oostenrijks verkeersbureau. In deze oorlogsroman verzet een dappere boer zich solistisch tegen de Duitse Wehrmacht.

Wat al deze omslagen verbindt, is dat de bergen zijn gepenseeld of getekend. De ontwerpers blijven weg van fotografie. ‘Dat tekenachtige laat meer ruimte voor eigen invulling door de koper. Je wilt als ontwerper toch dat ze even stil blijven staan en geïntrigeerd raken’, zegt Van der Meer. ‘Een foto kan al snel kitsch worden, een Alpenansichtkaart.’

Paulus Hochgatterer: Vlieg weg, vlieg weg

Ontwerp Karin van der Meer. Wereldbibliotheek; € 22,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden