Het nieuwe tv-seizoen: dit móet je zien en weten

Daar zijn Matthijs, Jeroen en Humberto weer. Dat kan maar één ding betekenen: het televisieseizoen is geopend. Waar kijken we naar uit?

Beeld Lars Deltrap

Misschien aardig als de televisiecoryfeeën aan de vooravond van het nieuwe seizoen ook een casual benen-op-tafelsessie zouden doen, à la Rutte II. Nog even, los van de druk van de deadlines en de kijkcijfers flaneren langs de branding in een driekwartsbroek (Matthijs), een geinige strooien hoed (Jeroen) of een onberispelijk linnen zomerpak (Humberto). En dan weer aan de slag, na maanden afwezigheid.

Vanavond opent het televisieseizoen, die Hilversumse uitvinding die nauwelijks parallel loopt met ons eigen seizoen, of zelfs maar met de zomer, waarbij sommige programmamakers op een kille voorjaarsdag hun kijkers al 'een prettige vakantie' toewensen. En ondertussen draait de wereld door, inderdaad. Achter de schermen is de slag om de eerste gasten, die het seizoen daverend moeten openen al tijden aan de gang natuurlijk.

Vanavond zien we de resultaten van dit duwen en trekken. En, net als bij de opening van het voetbalseizoen, als het gras nog onbetreden is en de liefde voor de sport nog niet in een zouteloze 0-0 is blijven hangen, zijn de verwachtingen hooggespannen. We hebben er zin in.

Waar gaan we voor thuisblijven, op de punt van de stoel of met het bord op schoot?

Mark Moorman

Transferseizoen

Het vertrek van Jack van Gelder naar Sport1 was wel de opzienbarendste omroeptransfer van de laatste tijd. Vooral toen niet veel later bleek dat Jack niet zijn pensioen achter een betaalmuur gaat slijten, maar dat Sport1 en Ziggo een nieuwe sportzender gaan lanceren, voor de vier miljoen klanten van Ziggo: Formule 1, golf, Spaans voetbal. Kortom: de wereld van Jack.

Beeld anp
Beeld Lars Deltrap

Waarom tien jaar niet oud is voor dwdd

De Wereld Draait Door bestaat tien jaar. Kan televisiecriticus Jean-Pierre Geelen al haarscheurtjes ontdekken? Nou nee. En wel hierom.

Kom er maar in, Jort, Prem, Joost, Halina, Marc-Marie en al die anderen die u soms vaker tegenkomt dan uw eigen levenspartner. Als tv-criticus ben je gespitst op de eerste haarscheurtjes, die erop wijzen dat een programma zijn langste tijd gehad heeft. Dat is het mooie van DWDD: als die scheurtjes er ooit al waren, zijn ze tijdig weggewerkt en gladgestreken met nieuw, glanzend stucwerk. DWDD is een op en top publiek programma, dat zelfs staatssecretaris Sander Dekker weet te bekoren. In zijn strijd tegen de Bananasplitisering van de publieke omroep is DWDD de ultieme illustratie van wat hij vorige week nog betoogde over de publieke programmering: 'De kunst zit hem erin om relevante programma's te maken en daar heel veel kijkers voor te vinden.'DWDD is zo'n programma.

Beeldende kunst, poëzie, jazz, wetenschap: geen programma dat er zo soepeltjes en vanzelfsprekend mee omspringt als DWDD. Wie de Matthäus Passion en de oerknal toegankelijk weet te maken voor een miljoenenpubliek, doet iets heel erg goed. Zichzelf vernieuwen, bijvoorbeeld. Want hoewel veel hetzelfde is gebleven, is er ook veel veranderd rond DWDD. De titel is een merk geworden, goed voor cd's, festivals, pop up-tentoonstellingen en tv-colleges over 'moeilijke' onderwerpen uit de wereld van de wetenschap. Alles is mogelijk, zolang er maar DWDD op de verpakking staat.

Zeker, er waren dipjes in tien jaar. Relletjes, beschamende momentjes, te lang uitgemolken rubrieken of ronduit mislukte onderdelen die vrijwel geruisloos weer verdwenen. Daartegenover staat een energie, creativiteit en souplesse die velen nog steeds nieuwsgierig maakt in de vroege vooravond. Het recept: een frisse blik, een gezonde belangstelling voor nieuwe ontwikkelingen en talenten, en een rappe, intelligente presentatie waarin live alles kan gebeuren.Op die snelle formule wordt weleens gemopperd, maar hij hoort tot het geheim van het succesrecept: wie een onderwerp niet interessant vindt, hoeft nooit lang te wachten op het volgende.

Tegelijk weet het programma in die paar minuten tijd vaak wel door te dringen tot de kern van het onderwerp.DWDD inspireert velen tot dagelijkse tirades op Twitter en elders. In weerwil van wat de klagers beogen, onderstreept hun geklaag de relevantie van de rubriek. Want wie het massale gemonkel (wéér een boekje te koop, wéér diezelfde gezichten, wéér die zwijgende tafeldame) en de razende rapper Matthijs ziet, zou verwachten dat er morgen geen kijker meer over is.

Het tegendeel blijkt het geval: sinds de verhuizing naar NPO 1 en 19.00 uur schurkt het programma tegen de anderhalf miljoen kijkers aan, die van geen wijken willen weten. Ook dat is de kracht van het programma: het koppelt het pure kijkplezier van de een aan het genoegen van andermans ergernis. DWDD is voor een deel der kijkers net als Zomergasten het programma 'you love to hate'. Daar kun je nog jaren mee vooruit.

Beeld anp

Wat pauw leerde van vorig seizoen

De latenightshow Pauw kreeg in de loop van vorig seizoen langzaam de wind in de rug. Wat ging er beter, eindredacteur Herman Meijer?

Achter de schermen was het in de periode tussen het einde van Pauw & Witteman en het begin van Pauw vorig jaar 'op een aangename manier bloedstollend spannend', wil eindredacteur (sinds 2006) Herman Meijer nu wel toegeven. 'We bouwden voort op iets bestaands en moesten tegelijk vernieuwen.'

En? Is dat volgens u gelukt?
'Ja. Het eerste seizoen van Pauw was gedenkwaardig. Er heeft veel werk ingezeten, het was aanvankelijk een fulltime zoektocht. De voornaamste vraag was: is één man in staat het op een andere manier net zo goed te doen als twee presentatoren?

Hoe zou Jeroen het in zijn eentje doen? We moesten een nieuwe chemie creëren. De grootste prestatie moest worden geleverd door Jeroen. Het is hem gelukt, hij bleek het programma te kunnen dragen. Langzaam maar zeker verdween daardoor de spanning.'

Gaandeweg het seizoen groeide de waardering. Het accent leek te verschuiven. Meer ernst, minder amusement.
'Dat was geen bewuste keuze. Zoiets gebeurt gewoon, het gaat in golfbewegingen. In de laatste weken van het seizoen was er juist weer veel vrolijkheid aan tafel.'

Wat is u in de voorbereiding op het nieuwe seizoen het meest opgevallen?
'De ongelooflijke gretigheid van Jeroen. Het is zijn tiende seizoen late night, maar hij wekt de indruk dat het zijn eerste is. Het is mijn doel als eindredacteur om maximaal gebruik te maken van die gretigheid.'

En inhoudelijk? Wat wil Pauw?
'Jeroen moet het gesprek van de dag voeren, over het onderwerp van de dag. Anders dan bij De Wereld Draait Door en RTL Late Night is dat onze core business. Daar moeten we goed in zijn, in het debat en in het signaleren.'

Is het moeilijker geworden om een latenightprogramma te maken waarin het nieuws van de dag centraal staat?
'Nee, dat niet. Dat omstandigheden zijn wel veranderd. In het begin van Pauw & Witteman hadden we het rijk alleen. Dat veranderde toen RTL Late Night begon. RTL gooide onze deur dicht voor hun eigen mensen, met als gevolg dat de strijd om de lichte gast verhevigde. Dat betekent dat er een groter beroep op onze creativiteit wordt gedaan dan voorheen.'

Paul Onkenhout

Pauw, vanaf vanavond elke maandag t/m vrijdag op NPO 1, 23.00 uur.

Beeld anp
Beeld Lars Deltrap

RTL Z wordt een hele zender

Nu ook 's avonds berichten uit de wereld van politiek en economie. Met invloed van sponsors?

Vanaf 7 september begint het vernieuwde RTL Z als eigen zender. Het nieuwsplatform dat tot dusver overdag op RTL 7 de laatste economische en politieke ontwikkelingen bracht, is dan te vinden op net 11 bij Ziggo en 12 bij KPN. RTL Z is online ook te zien en wil tevens evenementen organiseren. De verslaggeving overdag blijft grotendeels hetzelfde, 's avonds staat er een trits nieuwe programma's klaar: de nieuwsshow Z Today, een dagelijkse talkshow van Paul van Liempt (voorheen BNR), fragmenten van Ted Talks en elke avond om half elf een ander themaprogramma, waaronder Bright TV (over technologie), Money Talks en Toekomstmakers. Verder zijn er documentaires en enkele gesponsorde programma's te zien.

De nieuwe zender zal zich richten op 'de nieuwsgierige en ondernemende medemens', zegt zenderdirecteur Marco Louwerens, die ook de baas is en blijft bij RTL 7, het 'meer voor mannen'-kanaal. 'Er gebeurt erg veel in de wereld momenteel: de banken trillen op hun grondvesten terwijl twee straten verderop een start-up de wereld verovert. Dat willen wij allemaal laten zien.'

Dat zal vast niet de enige reden zijn om een nieuwe zender te beginnen.
'Nee, zo'n twee jaar geleden kwamen we erachter dat RTL een bepaalde doelgroep nog niet helemaal goed bedient: de wat hoger opgeleide, ondernemende mensen tussen de 20 en 49. Tegelijkertijd kregen we vanuit de adverteerderswereld de wens om die groep beter te kunnen bereiken. Neem bijvoorbeeld een bedrijf als Ernst & Young, een groot accountancykantoor. Tot nu toe was het voor hen lastig om een gerichte boodschap bij RTL kwijt te kunnen.'

Krijgen die sponsors veel invloed?
'Dat valt erg mee. We maken onderscheid tussen drie soorten programma's: volledig redactioneel, gebillboarde programma's met partners en gesponsord. De tweede categorie zijn de 'mede mogelijk gemaakt door'-programma's, bijvoorbeeld de techshow Bright TV zou hypothetisch door de Mediamarkt gesponsord kunnen worden, maar niet door Microsoft, want dan zou een positieve recensie van bijvoorbeeld de nieuwe Office 10 niet te vertrouwen zijn. In de gesponsorde categorie valt tot dusver alleen Z in Zaken op vrijdagavond. Ernst & Young is de sponsor. Voor alle programma's geldt dat ze vallen onder het redactiestatuut van RTL Nieuws. Presentators van RTL Nieuws kunnen dus geen gesponsorde programma's presenteren.'

Beeld anp

Ik begreep dat de zender drie jaar de tijd krijgt om zich te bewijzen.
'O, dat komt niet van mij. Ik hoop dat we voor die tijd al een stevige basis hebben. Het is de bedoeling dat wij op een gegeven moment 1procent markaandeel hebben in de kijkers tussen 20 en 49. Het wordt niet makkelijk, want er is al zo veel aanbod. Gelukkig hebben we een mooie plek bemachtigd. Met een zender achterin de 20 was het heel moeilijk geworden. Het is een goed teken dat de kabelaars vertrouwen in ons hebben.'

Wat gebeurt er met nieuws op RTL 4?
'RTL Nieuws blijft gewoon elke dag de nieuwsuitzendingen op RTL 4 verzorgen. Maar breaking news zal niet meer op RTL 4 te zien zijn. Als er echt groot nieuws is, hoeft de zender niet meer vrij gemaakt te worden. Op de RTL-netten zal dan verwezen worden naar RTL Z.'

Haro Kraak

Beeld Lars Deltrap

Komt er weer een nieuwe beste serie ooit?

Met de explosie aan prima televisieseries lijkt het wachten op het nieuwe grote meesterwerk alleen maar langer te duren. Waar moeten we Netflix' nieuwe paradepaardje Narcos inschalen?

In Concerto in de Amsterdamse Utrechtsestraat, een van de weinige overgebleven adressen voor de betere dvd's, geven ze de klant graag een advies. Mocht hij aarzelen dan levert een handgeschreven post-it een dringende aanwijzing. 'Beste serie ooit!!!' staat er bij The Sopranos. 'Een na beste serie ooit!!!' bij The Wire. Die briefjes zijn ook wel eens verwisseld, om aan te geven dat het debat over de beste serie aller tijden nog altijd niet is uitgeraasd.

The Wire (2002-2008) en The Sopranos (1999-2007) zijn inmiddels klassiekers en werden gevolgd door Breaking Bad (top-3-notering, op zijn minst) en publiekslievelingen als The Walking Dead en Game of Thrones. En voor kijkers die weinig op hebben met zombies en draken en liever wegmijmeren bij nostalgisch kringelende rook in een New Yorkse hotelbar is er Mad Men. En dan zijn we Homeland nog vergeten. Er is te veel. En er komt steeds meer bij. Het gouden tijdperk van de televisieserie, begonnen in 1999 toen gangster en familiemanTony Soprano de eenden uit zijn zwembad in New Jersey zag vertrekken en een paniekaanval kreeg, is nog lang niet voorbij.

Kijkers raken verwend en overvoerd, of ze nu kijken via Netflix, HBO, Amazon of (en dat kan natuurlijk ook) via NPO of RTL; de gemiddelde kwaliteit van series, het budget en het verzamelde talent is nooit groter geweest. Maar we zitten nog altijd op de volgende 'beste serie ooit' te wachten.

En op Game of Thrones 6 en Homeland 5 natuurlijk. Het is niet altijd prijs. Netflix, producent van topseries als House of Cards en Orange is the New Black, verslikte zich akelig in het historisch epos Marco Polo (heel veel paarden, dat wel) en Sense8, de esoterische thrillerserie van de Wachowski's, die Lost links wilden inhalen. En True Detective 2 van HBO bleek een suïcidaal geval overacteren dat voornamelijk op de lachspieren werkte. Afgelopen vrijdag lanceerde Netflix tien afleveringen van Narcos, de nieuwe prestigieuze serie van dit najaar.

Het vertelt het deels op ongelooflijke feiten berustende verhaal van de Colombiaanse drugskoning Pablo Escobar en de manier waarop hij vanaf de jaren zeventig de cocaïnehandel naar de VS opzette.De Braziliaanse regisseur Jose Padilha is vooral bekend door zijn twee Tropa de Elite-films, over de bloedige strijd om de macht in de favela's van Rio; voor Narcos heeft hij goed naar het werk van Martin Scorsese gekeken, Goodfellas voorop, schaamteloos zelfs.

Beeld anp

De wrange voice-over van DEA-agent Steve Murphy (Boyd Holbrook) contrasteert fraai met de snel gemonteerde (cocaïne immers) beelden van de opkomst van het Medellin-kartel, een staat binnen een staat. De serie ziet er schitterend uit, met een volkomen overtuigende jarenzeventig- en -tachtiglook, maar Narcos is vooral de aandacht waard vanwege de rol van de Braziliaanse acteur Wagner Maura als de charismatische en moordzuchtige Pablo Escobar.

Zijn entree in de serie, wanneer hij zich met vrachtwagens vol smokkelwaar langs een militaire blokkade praat, is te vergelijken met de manier waarop Christopher Waltz binnenkwam in Inglourious Basterds van Tarantino. Narcos op Netflix. Zeker gaan zien. Maar nog geen reden om de bordjes te verhangen bij Concerto in Amsterdam.

We wachten rustig op Vinyl (volgend jaar op HBO), geschreven door Terence Winter (The Sopranos, The Wolf of Wall Street) en geregisseerd door Martin Scorsese: over de rockscene in het New York van de jaren zeventig. Dat zou hem wel eens kunnen gaan worden.

Mark Moorman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden