Het nieuwe moderne kwaaltje: de smartphone-nek

Na de whatsappvinger, de blackberryduim, de wii-knie en de facebookdepressie wordt de moderne mens met een nieuwe kwaal bedreigd: de smartphone-rug. De gebogen houding die wordt aangenomen tijdens bijvoorbeeld het whatsappen, veroorzaakt een verhoogde druk op de nek en de rug, toonden Amerikaanse wetenschappers deze week aan. Het is de zoveelste kwaal die aan de technologie wordt geweten, en daarmee groeit het lijstje 'moderne kwaaltjes'. Een overzicht.

Beeld afp

Gemiddeld kijken we zo'n vier uur per dag naar beneden naar ons telefoonscherm. Deze beweging gaat ten koste van de nek en de rug en kan een extra belasting van ruim 27 kilo op de wervelkolom veroorzaken, vergelijkbaar met vier bowlingballen.

'Wanneer je je hoofd in een hoek van 15 graden naar voren buigt, ontstaat er een exra druk van 12 kilo op de wervelkolom. Het kantelen van het hoofd in een hoek van 30 graden staat gelijk aan 18 kilo, en een hoek van 60 graden leidt tot een overbelasting van 27 kilo', meldt onderzoeker Kenneth Hansraj in zijn onderzoek in het tijdschrift Surgical Technology International. 'De extra druk op de wervelkolom neemt drastisch toe wanneer het hoofd naar voren buigt. Dit kan leiden tot vroegtijdige slijtage, scheuren, achteruitgang en mogelijk operaties.'

Hansraj gebruikte een 3D-model van de wervelkolom om de effecten van een gebogen hoofd op het lichaam te meten. Het hoofd is zwaar - het weegt zo'n 5,5 kilo - als iemand vaak en voor langere tijd het hoofd laat hangen, trekt er aan de wervelkolom een behoorlijk gewicht. 'Het verliezen van de natuurlijke kromming van de wervelkolom, veroorzaakt een toenemende spanning op de rug', aldus Hansraj.

De juiste houding om te whatsappen volgens het onderzoek? De oren moeten op dezelfde hoogte zijn als de schouders en de schouderbladen ingeschoven.

Waar of niet, we hebben er weer een kwaal bij. En de smartphone-rug is niet het eerste moderne kwaaltje dat is te wijten aan overbelasting. Gaan we aan technitis ten onder? Leiden de technologische innovaties die ons leven makkelijker en leuker moeten maken in werkelijkheid ons fysieke en psychische waterloo in? De techniekgeschiedenis ontzenuwt die bezorgdheid. Iedere nieuwe uitvinding levert klachten op bij gebruikers, uit angst, onwennigheid, onkunde. Maar naarmate de mens zich aanpast en de innovatie in zijn leven integreert, verdwijnt ook het ongemak, constateerde Peter Paul Verbeek, hoogleraar filosofie van mens en techniek aan de Universiteit Twente eerder al in de Volkskrant.

Zo bracht de komst van de trein in de negentiende eeuw een heel scala van aandoeningen met zich mee, die in vakbladen uitputtend werden beschreven. Vooral de rug zou kwetsbaar zijn omdat het reizen per trein als 'een reeks van kleine en snelle stoten' werd gezien. Daaruit konden weer nerveuze klachten ontstaan.

Er werd, vooral in Groot-Brittannië, zelfs een serieus etiket op geplakt: railway spine. De reiziger, die zich tot dan toe hooguit met de snelheid van paard en wagen had voortbewogen, zag opeens het landschap in een streep aan zich voorbijtrekken terwijl tegelijkertijd in de coupé de sigarenrook van de overbuurman zijn neus beroerde. Logisch dat een gevoel van desoriëntatie ontstond. Maar ze wenden aan de snelheid en na verloop van tijd werd railway spine als diagnose afgeschreven.

En zo zijn er wel meer kwaaltjes die al dan niet bewezen in vakbladen terecht komen. Patiënten zijn er, zoals bij de smartphone-rug-, zelden. Een overzicht:

Beeld Surgical Technology International

Wii-knie - of wii-itis

In 2008 sloegen doktoren in Engeland alarm: zij verwachtten met de kersdagen veel nieuwe patiënten door overijverig gebruik van het populaire cadeau de Wii. Vooral mensen met een slechte conditie zouden slachtoffer worden; die raken makkelijk geblesseerd. Vooral de schouders en knieën zouden kwetsbaar zijn voor de gevaren van de Wii, en met name de spellen als golf en tennis zijn blessuregevoelig.

Tennisspelende Wii'ers. Beeld afp

Fomo

Door de komst van de social media lijden we aan fomo, fear of missing out, de angst om leuke dingen mis te lopen. En de paniek dat ons mogelijk een telefoontje ontgaat, veroorzaakt het fantoom-vibratiesyndroom - het idee dat je mobieltje afgaat of trilt terwijl dat niet zo is.

Gameboyrug

Vergelijkbaar met de smartphone-rug: de gameboyrug. Jongeren zouden zo vaak voorovergebogen zitten over hun smartphones en tablets dat ze een kromme rug ontwikkelen. Uit een groot Fins onderzoek bleek vorig jaar dat 40 procent van de kinderen tussen de 8 en 18 jaar van wie eigenlijk werd gedacht dat ze gezond zijn, al de rug heeft van een 50-jarige. Orthopedisch chirurg Piet van Loon vergeleek het vorig jaar in de Volkskrant met een bonsai-boompje. 'Bot reageert hetzelfde als hout in de natuur. Als je dat een bepaalde richting opduwt, groeit het ook die kant op.'

Beeld anp

Facebookdepressie

Te veel tijd doorbrengen op de vriendensite zou Facebookers ongelukkig maken. Facebook heeft vriendschappen veranderd, zei hoogleraar Peter Paul Verbeek eerder in de Volkskrant. 'Die kregen vroeger vorm met brieven, daarna kwam de telefoon en nu is het internet. Dat heeft lang wantrouwen gewekt: dat je vriendin vijftig likes heeft onder een foto en jij maar twee, betekent dat je weinig echte vrienden hebt. In die sfeer ontstaat makkelijk een term als facebookdepressie. Nu beginnen we ons te realiseren dat zo'n opgestoken duim helemaal geen graadmeter is voor echte vriendschap.'

Playstationduim en/of -vinger

In 2004 publiceerde vakblad The Lancet een brief mét foto van een 9-jarige jongen die melding maakt van zijn playstation-duim: een flinke blaar op de linkerduim, die hij had moeten aanspreken voor het vechtspel dat hij had gespeeld. Van zijn vader had hij een week niet mogen gamen, toen was de kwaal verdwenen. Een Amerikaans vakblad schrijft daarna over een playstation-vinger bij een 11-jarige jongen, een Brits blad over de nieuwe huidaandoening playstation palmar hidradenitis, beschadigde handpalmen door overmatig gamen.

De 'Playstationduim'. Beeld The Lancet

Nintendonitis

Het gerespecteerde vakblad New England Journal of Medicine beschreef de duimklachten van een jonge vrouw na overmatig gebruik van de Nintendo en introduceert een nieuwe ziekte: nintendonitis.

Blackberry-nagel

Een Amerikaans vakblad voor dermatologen publiceerde in 2009 over twee gevallen van een blackberry-nagel: die heeft de maandenlange druk op veel te kleine toetsen niet overleefd en vertoont vreemde afwijkingen.

Zie ook: Nintendonitis en andere moderne kwalen
En: Jongeren gamen zich letterlijk een bochel

Angela Merkel met een Blackberry. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden