recensieBack to Ballet – Classical | Back to Ballet – Contemporary

Het Nationale Ballet laat zien hoeveel mannelijke boegbeelden het in huis heeft ★★★★☆

Je oog zuigt zich vast aan de fenomenale dansers in William Forsyths choreografie.

Classical Symphony van Ted Brandsen door Jared Wright, Martin ten Kortenaar, Vito Mazzeo en Daniel Robert Silva van door Het Nationale Ballet.Beeld Hans Gerritsen

Mocht u besluiten het nieuwe programma Back to Ballet – Contemporary in november via een scherm te bekijken – Het Nationale Ballet biedt de afgelaste voorstellingen binnenkort online aan – misschien lukt het dan het tweede onderdeel, de herneming van Pas/Parts 2018 (★★★★☆), oneindig lang te herhalen. Je oog zuigt zich vast aan die fenomenale groep dansers, die de hondsmoeilijke choreografie van de grote balletvernieuwer William Forsythe (70) met verbazingwekkend veel lef, overtuiging en souplesse uitvoert.

 De negen vrouwen vertolken op spitzen subliem strakke twisten in het academisch balletmateriaal, met lichamen en ledematen die gestroomlijnd uit balans draaien. De zeven mannen bewegen dienstbaarder, vaak als steunpilaar, maar ook in die rol ogen ze geraffineerd. Hooguit raak je op den duur verzadigd door de weerbarstige elektronische muziek van Thom Willems, vol fluittonen, zoemers, rommeldonders, fluisterknallen en kokerecho’s. Maar ook in die ogenschijnlijke wispelturigheid zit indrukwekkend veel structuur. Dat wisten we al sinds Het Nationale Ballet in 2019 deze verloren gewaande en door Forsythe vernieuwde choreografie uit 1999 op het repertoire nam.

Manoeuvres van Juanjo Arqués door Rafael Valdez, Dingkai Bai, Sho Yamada, Timothy van Poucke en Michele Esposito van Het Nationale Ballet.Beeld Hans Gerritsen

Waar in Pas/Parts 2018 de vrouwen de blikvangers zijn, draait het in het nieuwe eerste deel van Back to Ballet - Contemporary om zeven mannen. Vaste gastchoreograaf Juanjo Arqués (43) neemt in zijn achtste ballet voor het gezelschap (waarin hij zelf acht jaar danste) het fenomeen mannelijkheid onder de loep. Manoeuvres (★★★☆☆) heet zijn nieuwe choreografie dan ook dubbelzinnig. Wel jammer dat hij daarbij een wat clichématige, verouderde visie op mannelijkheid becommentarieert. In de motoriek van de zeven zwartharige balletdansers op de moderne klassieker Shaker Loops van  componist John Adams zitten expliciete verwijzingen naar spierkracht, balsporten, legermarsen en onderdrukte emoties. Als een S-vormige scheidingswand als gordijncurve uitrolt, worden de bewegingen zachter en ontstaat er intiemere interactie. Arqués ziet in die sensitieve vrijheid een nieuw verworven mannelijkheid. Die thematische bedoeling verzwakt echter het verder sterke lijnenspel en ruimtegebruik. 

Vooral de canonvorm waarin de zeven dansers hun bewegingsvocabulaire net gewijzigd doorgeven of na elkaar uit de rijen losbreken, maakt Manoeuvres tot een sterk ballet. Dan vallen ook de individuele details meer op, zowel in fysieke uitstraling als in de doorschijnend grijze overhemden.

Manoeuvres van Juanjo Arqués door Nathan Brhane en Michele Esposito van Het Nationale Ballet.Beeld Hans Gerritsen

Mannelijke balletdansers staan ook centraal in Classical Symphony (★★★★☆), de nieuwe choreografie van Ted Brandsen (een uitbreiding van een eerdere galabijdrage) op drie delen uit Symphony nr. 1 in D majeur van Sergej Prokofjev. Vijfentwintig mannen doorkruisen het podium met een feest aan krachtige sprongen tijdens de opwindende finale. Deze nieuwe bijdrage aan het vijfdelige Back to Ballet – Classic biedt een bruisend scala aan verfijnde masculiniteit in alle vormen en maten, zoals tijdens het eerste kwartet, de solo van eerste solist Remi Wörtmeyer en de drukbevolkte finale. Waar bij Het Nationale Ballet doorgaans ballerina’s sneller in de schijnwerpers staan, is het goed dat Brandsen (61) in dit klassieke programma laat zien hoeveel potentieel aan mannelijke boegbeelden zijn gezelschap op dit moment in huis heeft. Met eerste solist Young Gyu Choi als neusje van de zalm in het beroemde pas de deux uit Le Corsaire.

DANS

Back to Ballet – Contemporary en Back to Ballet – Classic 

★★★★☆

Door Het Nationale Ballet. Met choreografieën van William Forsythe, Juanjo Arqués, Ted Brandsen en anderen.

Nationale Opera en Ballet, Amsterdam, 13 en 21/10. Online vanaf 31/10 en 7/11 op operaballet.nl.

Pas/Parts 2018 van William Forsythe door Young Gyu Choi en Floor Eimers van Het Nationale Ballet.Beeld Hans Gerritsen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden