Het moment waarop muziek vleugels krijgt

Met eigentijdse R & B heeft de 25-jarige zanger D'Angelo helemaal niets. Te strak, te steriel. 'Muziek is een brug naar het spirituele.'..

Zoon van een dominee, die de gospel verkondigde in de kerk in Richmond, Virginia, waar hij zelf ook voor het eerst op een podium stond: D'Angelo heeft de onberispelijke papieren van een echte soulzanger. Hij klinkt zelfs zoals zijn vader, toen die zo oud was, zeggen zijn moeder en grootmoeder altijd. En zelfs al heeft hij een wereldlijke carriere gekozen, zo heel erg anders dan zijn vader voelt hij zich niet: 'Muziek is een manier om het goddelijke iets dichterbij te brengen, een brug te slaan naar het spirituele.'

Daarvan ziet de 25-jarige zanger weinig terug in de muziek van dit moment: 'Die klinkt zo synthetisch en steriel.' En zeker de eigentijdse R & B, die dan wel de zwarte muzikale traditie voortzet, maar juist alles wat die zo bijzonder maakt, heeft gladgestreken in onderling inwisselbare popliedjes.

D'Angelo laat zich liever inspireren door de klassieke soul. Iemand als Curtis Mayfield ('Een revolutionair, en een profeet'), Prince in zijn beste jaren, of Jimi Hendrix. Voorafgaand aan de opnamen van zijn eerder dit jaar verschenen album Voodoo had hij veel oude Hendrix-platen gedraaid. Om vervolgens zijn eigen album op te nemen in dezelfde studio, Electric Ladyland in New York, waar Hendrix zijn laatste jaar had gewerkt: 'De eerste keer dat ik er binnenkwam, voelde het alsof ik een heiligdom binnenstapte.'

Voodoo was het resultaat van lange opname-sessies, waarin hij - net als Hendrix dertig jaar geleden - urenlang jamde met zijn band: 'Daaruit koos ik de beste momenten, die weer de basis vormden voor latere songs.' Hij wilde proberen de spontaniteit van eerste takes te vangen, het moment dat muzikanten elkaar even helemaal aanvoelen en de muziek vleugels krijgt: 'Dat was iets wat me altijd had dwarsgezeten aan mijn debuutalbum Brown Sugar. De oorspronkelijke demo's, die ik had gemaakt in Richmond, hadden meer sfeer dan de uiteindelijke versies, toen we het album in een grote studio opnamen. Die eerste momenten, dat een idee nog fris en nieuw is, kun je nooit meer terughalen.'

Het succes van Brown Sugar (1995), waarvan ruim twee miljoen exemplaren werden verkocht, zal hij met het uitmuntende Voodoo waarschijnlijk niet evenaren. D'Angelo's broeierige soul en funk klinkt ditmaal wel erg diep. De plaat werd razend enthousiast ontvangen in de media, maar de platenkoper hoorde er geen hits in van het kaliber van Brown Sugar: 'Ik maak ook geen muziek om een groot publiek te behagen', zegt hij met fluisterstem in het lome, relaxte ritme van de Zuidelijke Verenigde Staten: 'Verkoopcijfers zeggen me niets. Ik wil proberen een gevoel over te brengen.'

Daarom had hij voor de video van zijn single Untitled een opvallend sobere aankleding: zijn gespierde torso (tot net boven zijn kruis) stond naakt voor de camera. Het had alles van de macho presentatie van een sekssymbool, volgens d'Angelo ging het er juist om de essentie van zanger en song zo puur mogelijk te presenteren: 'Zonder hi-tech effecten, mooie fotomodellen of dure decors'.

Op een zelfde manier heeft hij ook de songs van Voodoo ('de titel verwijst naar de magische kracht van muziek') zo sober mogelijk gearrangeerd: 'Nu we de songs live spelen, merk ik pas echt wat een goede beslissing dat is geweest. De grooves klinken op het podium heel meeslepend.' Hoewel hij geniet van het werken in de studio, is hij blij nu weer op het podium te staan: 'Songs komen pas echt tot leven als je ze voor een publiek kunt spelen.'

Dit weekend geeft hij zijn enige Nederlandse concert, zondag op North Sea Jazz, waar hij met zangeres Angie Stone de soulafvaardiging vertegenwoordigt. Stone, die eerder dit jaar indruk maakte tijdens een optreden in Paradiso in Amsterdam, is medecomponiste van een aantal tracks op Voodoo. De relatie die ze had met d'Angelo (ze is de moeder van zijn zoon) is inmiddels verbroken, maar het is niet helemaal toevallig dat ze nu weer samen op het Haagse festival staan. Beiden behoren ze tot de nieuwe lichting zwarte vocalisten die zich afzetten tegen de gladgestreken R & B. Maar van de term 'New Classic Soul' moet d'Angelo weinig hebben: 'Ik maak muziek van het hier en nu, baseer me op de klassieke soul, omdat die meer inhoud heeft dan de meeste nieuwe platen.'

Daarom nam hij ook de tijd voor het maken van Voodoo, dat meer dan vier jaar na Brown Sugar verscheen: 'De platenmaatschappij wilde steeds maar dat ik haast maakte. Maar ik ben nu eenmaal geen machine, waar de muziek zo uit rolt. De songs op Brown Sugar waren het resultaat van een heel leven in Richmond, Virginia. Voordat ik aan Voodoo kon beginnen, moest ik eerst weer een stuk verder hebben geleefd. Music comes from life.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden