Het Moco toont vermakelijk werk

Een krakende parketvloer. Waar vind je die nog in een museum? Het Stedelijk Museum heeft 'm bij de verbouwing eruit gegooid. Te veel lawaai aan je oren om geconcentreerd te kijken, moet de toenmalige directeur Gijs van Tuyl hebben gedacht. Een krakende vloer ¿ het vandaag officieel geopende Moco Museum heeft er een. Parket met wisselende patronen. En ja, het klinkt heerlijk.

Foto Tessa Wassenberg

Zo'n ouderwets krakende vloer in het Moco, voluit Modern Contemporary Museum, vreemd is het niet. Het museum zetelt in de monumentale Villa Alsberg aan het Amsterdamse Museumplein, precies op de looproute van het Rijksmuseum naar het Van Gogh Museum en het Stedelijk. Een toplocatie. Wat ook vanuit het interieur te zien is: het uitzicht op het Rijks en de vijver ervoor is adembenemend. Begrijpelijk dat hier in 1904, naar een ontwerp van Eduard Cuypers, de neef van van de architect van het Rijksmuseum, een woonhuis werd neergezet.

Banksy/warhol in het Moco Museum, Honthorststraat 20, Amsterdam. T/m 30.9. mocomuseum.com

De rijk gedecoreerde fin-de-sièclestijl vormt nu het decor voor een dubbeltentoonstelling van de geheimzinnige straatkunstenaar Banksy en 'kunstdarling' Andy Warhol. Moco weet goed hoe het zijn eerste bezoekers moet strikken. Van Banksy zal menigeen gehoord hebben, zonder zijn werk te hebben gezien. Hoewel onlangs ontmaskerd, opereert de Brit het liefst buiten alle publiciteit. Zijn controversiële, maatschappijkritische tags duiken op op straat, terwijl hij ook 'indoor art' maakt waarvoor verzamelaars en handelaars in de rij staan. Van Warhol gaat altijd belangstelling uit. Zijn naam is synoniem voor ieders droom om 'voor vijftien minuten beroemd' te zijn.

Met de keuze voor deze twee kunstenaars geeft het Moco het motief voor dit nieuwe museuminitiatief makkelijk prijs: vraag en aanbod. De drommen toeristen die zich over het Museumplein bewegen van Rijks naar Stedelijk, en buiten in de rij moeten staan voor het Van Gogh, zijn een mooie prooi. Haal ze binnen en schotel ze een tentoonstelling voor van bekende namen en vermakelijk werk, zonder een al te groot appèl te doen op kennisoverdracht.

Foto Tessa Wassenberg

Wat er tegenin te brengen is? Op zich weinig. De opzet is als die van een kunsthal, wat het Moco op de keper beschouwd ook is, want zonder eigen collectie. Alleen: de uitwerking is navenant. Het gelegenheidsmuseum met eerste gelegenheidstentoonstelling oogt als los zand. De keuze is afkomstig uit een beperkt aantal privécollecties en daardoor niet breed. Eerder nattevingerwerk. Wat je merkt uit het gebrek aan samenhang. Een getekend bloemstilleven van Warhol, een paar van zijn vroege schoenenillustraties, schilderingen van een dozijn oude bekenden: Mao, Lenin, Mick Jagger, Beatrix, Grace Kelly - een onderling verband is ver te zoeken, of het moet dit zijn: dat de naamsbekendheid van Warhol alleen al garant moet staan voor een horde bezoekers.

Het geldt natuurlijk ook voor Banksy. Vergeten is dat het ondermijnende belang van zijn werk zich vooral op straat aftekent. In een villa komen zijn Britse Bobby met opgestoken middenvinger en ME'ers met smiley-gezichten minder tot hun recht. Komt bij dat de villa als expositielocatie een schrijnend upstairs-downstairs-onderscheid kent: de bedompte benedenverdieping waar Warhol hangt, steekt schril af tegen de riante Banksy-zalen.

Neemt niet weg dat het initiatief er een is om te blijven volgen. Hoe losjes de presentatie ook is, soms is de combinatie van werken verrassend. Als blijkt dat er tegenover de Campbell's (groente)soepblikschilderingen van Warhol een vergelijkbaar exemplaar van Banksy hangt: Tesco Tomatosoup. Of als bij Warhols beroemde portret van Marilyn Monroe een Banksy-variatie hangt: een ingekleurde Kate Moss. En ook als in de trappenhal, tussen het glas-in-lood, een schilderij van Banksy perfect op zijn plaats hangt: zijn beeltenis van een biddende jongen tegen een gotisch venster.

Artikel gaat verder onder de afbeelding

Villa Alsberg ligt precies op de looproute van het Rijks naar het Van Goghmuseum. Foto Tessa Wassenberg
Foto Tessa Wassenberg
Foto Tessa Wassenberg

Zesentwintig jaar geleden eindigde aan het Museumplein het laatste particuliere kunstinitiatief: Museum Overholland. In 1990 sloot het zijn deuren, na drie jaar een goed bezocht centrum te zijn geweest voor tekeningententoonstellingen, samengesteld door oprichter en verzamelaar Christiaan Braun. Aanleiding voor de vroegtijdige sluiting: de 'circusachtige toestanden' die er volgens Braun op het Museumplein plaatsvonden, en de onenigheid die hij daarover had met de Amsterdamse gemeente.

Dat het Moco Museum er nu zijn deuren opent, zegt iets over het imago en belang dat hetzelfde plein 26 jaar later inneemt. Als een van de belangrijkste toeristische attracties van Nederland; centrum voor zon- en feestdagen - uitbundige belangstelling waarvan de huidige vier musea het belang inmiddels wél inzien.

Foto Tessa Wassenberg

What's in a name?

Kort, krachtig, in diverse talen goed uit te spreken. MoMA is de ideale naam voor een museum. Maar ja, dat museum bestaat al, dus zoeken musea van Luxemburg tot Tasmanië naar andere krachtige afkortingen:

MoMA: Museum of Modern Art, New York

MOCA: Museum of Contemporary Art, Los Angeles

MACBA: Museu d'Art Contemporani de Barcelona

MoMu: ModeMuseum, Antwerpen

SFMoMA: San Francisco Museum of Modern Art

MOCAK: Museum of Contemporary Art, Krakau

MONA: Museum of Old and New Art, Hobart (Tasmanië)

MOBA: Museum of Bad Art, online

MUDAM: Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean, Luxemburg

MAMAC: Le Musée d'Art Moderne et d'Art Contemporain, Nice

MIMA: Millennium Iconoclast Museum of Art, Brussel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.