Het magnum opus van Björk. Als app

Björk heeft met Biophilia een magnum opus gemaakt waarvan de afzonderlijke songs ook als apps zijn te verkrijgen. De apps moeten een aanzet geven tot een alternatieve muziekeducatie.

(publiciteitsfoto van Björk)

Toen ze 10 jaar was, meende Björk de directeur van haar muziekschool te kunnen vertellen hoe hij zijn Barnamúsikskóli moest runnen. De goede man heeft Björks net verschenen album Biophilia nog niet gehoord en dat is jammer. Niet alleen omdat zijn voormalige pupil met Biophilia een magnum opus heeft gemaakt waarvan de afzonderlijke songs ook als apps voor iPad en iPhone zijn te verkrijgen, een unicum. Maar ook omdat deze apps technologische en creatieve hoogstandjes zijn, die een aanzetje geven tot een alternatieve muziekeducatie: Björks visie op hoe ze het zelf had gewild destijds. In het kort: minder Beethoven en meer beleving.

'Er werd zoveel aandacht besteed aan het werk van genieën van 300 jaar geleden dat je als kind niet eens de kans kreeg jezelf muzikaal uit te drukken. Als je de wereldwijde muziekbibliotheek in een grote doos zou stoppen, zou er volgens de opvattingen van muziekscholen geen plaats meer zijn voor iets anders dan het werk van die mannen. Opleiden was lopendebandwerk. Muziekscholen leveren volgens een versteende handleiding musici voor symfonieorkesten, terwijl maar 3 procent van die kinderen daar terechtkomt.'

Educatieve tak

Zes andere muziekleraren hebben het multimediaproject Biophilia wél gehoord en beleefd. Twee weken geleden was er een ontmoeting tussen de inmiddels 45-jarige zangeres en zes docenten van de universiteit van Reykjavik, die met haar samenwerken om de educatieve tak van Biophilia verder vorm te geven.

Björk: 'Ik was stiknerveus. Moest ik ten aanzien van die docenten die op een conventionele manier lesgeven, mijn ideeën uiteenzetten en verdedigen. Ik bedacht me opeens hoe arrogant en egoïstisch het is dat ik vanuit een particuliere frustratie een totaal ander concept van muziekonderwijs nastreef.'

Maar ze bleken heel ontvankelijk voor andere ideeën en waren het met de zangeres eens over een belangrijk aspect. 'Namelijk dat de apps niet meer zijn dan gereedschap.'

Moderne technologie

Maar wel het gedroomde gereedschap. In een knus theatertje in Reykjavik vertelt de zangeres dat ze voor haar meest ambitieuze project moest vertrouwen op moderne technologie. Björks Biophilia wilde én muziek zijn, én iets zeggen over natuurlijke fenomenen én een muzikaal didactisch tintje krijgen. En zo werd Biophilia uiteindelijk veel meer dan het zevende studioalbum van de zangeres die altijd al pionierde in muzikaal avontuur.

Elke app van Biophilia wil zowel een natuurwetenschappelijk fenomeen als een musicologisch aspect belichten. De apps nemen daarbij zo'n beetje elke vorm aan: van muziekinstrument tot videogame. Solstice bijvoorbeeld, gaat over het zonnestelsel. Terwijl Björk op de achtergrond zingt over het zonnestelsel, kan de luisteraar 'ons' stukje van het universum van alle kanten bekijken op het scherm. Door zelf planeten op diverse afstanden van de zon toe te voegen, wordt muziek gemaakt. Door de omloopsnelheid te variëren, verandert de toonhoogte. Een super hightech-doe-het-zelf-muziekdoosje met visuals.

Meer over Biophilia van Björk in de Volkskrant van vandaag.

Screenshots van de apps van Björk
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden