TaalgebruikLexicon

Het lexicon der onterecht vergeten woorden: knol

Afwisselend betuigen Stella Bergsma en Sylvia Witteman hun liefde voor Nederlandse woorden die je niet vaak genoeg meer hoort.

null Beeld null

Aangezien mijn vader nog steeds niet dood is, krijg ik hier regelmatig een sterk staaltje levend verleden over de vloer. Zo spreekt hij van een ‘grammofoon’ als hij een laptop bedoelt en heeft hij een voddig papiertje met telefoonnummers bij zich omdat hij niet begrijpt dat zijn telefoon die zelf kan onthouden.

Ook draagt hij, heel ouderwets, sokken met gaten. Dat schijnt míjn schuld te zijn: ‘Als jij niet zo’n trut was, zou je mijn sok even stoppen’, zei hij laatst. ‘Er zit zó’n knol in’.

Sokken stoppen. Een knol. ‘Dan moet je bij de moeder van Ot en Sien wezen’, voegde ik hem gemelijk toe, waarna ik hem een paar van mijn eigen sokken overhandigde. Schone. Nee, papa, ik hoef ze niet terug.

Ik dacht na over sokken stoppen. Ik heb het nog geleerd, indertijd, bij handwerkles, toen ik een jaar of 10 was. Er kwam een houten paddestoel aan te pas en een dikke, stompe naald. Daar moest je dan iets vervelends, frommeligs mee doen, net zolang tot die knol dicht was. Ik kreeg er een lamme arm van, net als die arme meisjes in Afkes tiental.

Erger nog dan een knol in een sok stoppen was het lopen op een gestopte sok. Het moet zowat een halve eeuw geleden zijn dat ik gestopte sokken heb gedragen, maar ik voel het nog. Die schurende, stugge verdikking tegen je voet. Op een mooie dag moet mijn moeder hebben besloten dat je kapotte sokken, in plaats van ze te stoppen, ook kunt weggooien. Ongetwijfeld was er samenhang met de dalende sokkenprijzen.

Blijft de vraag waar dat woord ‘knol’ vandaan komt. Lijken gaten in sokken op die grillig-ronde ondergrondse gewassen? Ik tikte ‘knol stoppen’ in op Google.

‘Stopt Enzo Knol met vloggen?’, las ik.

Ja, vroeger is lang geleden.

null Beeld null

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden