Het leven volgens Willem Jan Otten

Filosofen, theologen en neerlandici analyseren het verband tussen Willem Jan Ottens werk en zijn rooms-katholicisme

Een 'zwiepend bruggetje naar geloof'. Zo omschreef dichter, essayist, proza- en toneelschrijver Willem Jan Otten in 1997 de functie van zijn poëzie. Een uitdagende uitspraak die hij twee jaar later zou uitwerken tot een polemische rede 'tot de ontwikkelden onder de verachters van de christelijke religie', waarmee hij zijn bekering tot het rooms-katholicisme - zijn echtgenote, de schrijfster Vonne van der Meer, ging hem daarin voor - verdedigde.

Het bleek een bekering die, anders dan die van bijvoorbeeld Gerard Reve, geen esthetische keuze was. En wie daar openlijk aan twijfelde, zoals de journalist die hem tot de 'zelfkazende neo-katholieken' rekende - bekeerlingen die, aangetrokken door gregoriaans gezang en wierookgeur, uit het kerkelijke aanbod alleen dát selecteren wat in hun kraam te pas komt - kon op een pissig getoonzette repliek rekenen.

Zoveel was duidelijk: het was Otten om de héle santenkraam te doen, inclusief leerstelligheden en morele voorschriften. Het leverde hem veel onbegrip op bij genoemde 'ontwikkelden onder de verachters', onder wie met name Rudy Kousbroek, maar ook onder gekende verdedigers van het christendom, zoals de theoloog H.M. Kuitert, die de uitstraling van Ottens religiositeit kenschetste als 'de warmte van een uitgebrande krater'.

Wie wil weten hoe het geloof van de gedoodverfde P.C. Hooftprijs-winnaar zich verhoudt tot diens literaire missie, en dan met name zijn poëzie, schaffe zich de gedegen, onlangs verschenen essaybundel Het leven volgens Willem Jan Otten aan. Daarin pogen filosofen, theologen, neerlandici en een theatermaker het verband te analyseren tussen Ottens literaire werk en zijn geloof. Dat verband impliceert niet alleen een angstig en onzeker avontuur (een 'zwiepend bruggetje' dus) maar tegelijk een zoektocht naar wat Blaise Pascal 'de redenen van het hart' noemde. En dat zijn, zo blijkt, redenen van een geheel andere, intuïtievere aard dan die van het verstand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden