Drama

Het leven uit een dag

Fraaie onderdelen, overdadig geheel

In zijn roman Het leven uit een dag schiep A.F. Th. van der Heijden een wereld waarin een mensenleven zich voltrekt in één dag, en elke gebeurtenis eenmalig is. Wanneer twee jonge geliefden zich aan die universele wet van eenmaligheid willen onttrekken, rest ze slechts één keuze: een moord plegen en afdalen naar de hel. Die hel is nu eens geen brandend vuur, maar een bestaan zoals het onze: een wereld waarin elke handeling en gemoedstoestand zich eindeloos herhaalt, en elk gevoel vanzelf uitdooft.


Het is het filosofisch gedachtenexperiment waarvan je niet snel verwacht dat het een filmer zal verleiden tot een bioscoopbewerking. Want hoe toon je – alleen al – enigszins geloofwaardig dat de hoofdpersonages met de minuut ouder worden?



Dat Mark de Cloe, die tevens het scenario schreef, die eerste hordes als vanzelfsprekend neemt, zonder te hoeven leunen op trucage, bewijst zijn grote talent als filmer. Wanneer het mannelijke hoofdpersonage Benny, die in het eerste deel opgroeit en naar school gaat, in razend tempo vier, vijf keer van gedaante wisselt, vóór acteur Matthijs van de Sande Bakhuyzen instapt, vormt dat geen enkele belemmering.



De Cloe (1969), die naam maakte met zijn Boy Meets Girl Stories-project; 34 prachtige filmpjes over de liefde, en nu debuteert op speelfilmlengte, weet als geen ander hoe je een publiek vanaf de eerste minuut moet betoveren. Zijn cinema is opgetrokken uit een sensueel spel met licht en kleur, vol beeldwisselingen die haarscherp gesneden zijn, op fracties van secondes. Alles ademt romantiek, maar die liefde is ragfijn, nooit klef. Zoals in de barscène waarin Benny zijn Gini (Loïs Dols de Jong) ontmoet – De Cloe tilt de kijker op, gelijk met de elkaar indrinkende personages.



Op school wordt Benny en Gini ingestampt dat hun wederzijdse gevoelens na de liefdesdaad vanzelf verschrompelen, maar daar wil het stel niet op wachten. Een blinde ziener (een wat toneelmatige Tygo Gernandt) verschijnt en biedt uitkomst en een mes. Na de rechtszaak belandt het stel op de elektrische stoel. Iets gaat mis, waardoor Benny eerder dan Gini in de hel arriveert. Vanaf dat moment ontspint Het leven uit een dag zich als een zoektocht, en deelt De Cloe zijn scherm in tweeën op: links de door de stad dwalende Gini, rechts Benny die troost zoekt in lege seks. Dat die splitscreen-constructie werkt, is nog zo’n verdienste van De Cloe.



Maar hoe mooi de losse componenten ook zijn, als geheel is Het leven uit een dag zichtbaar het werk van een debutant – iemand die zich nog niet goed raad weet met de speelfilmlengte. De Cloe lijkt zichzelf, of zijn publiek, niet te vertrouwen. Begrijpen ze dit deel van het verhaal wel? Dan nóg maar eens benadrukken dat alles zich slechts één keer voordoet. Voelen ze hier wel genoeg? Dan wéér die galmende popmuziek waarmee hij alles dichtsmeert. De overdosis aan gestileerd gesmacht slaat gaandeweg dood. En verraadt een filmer die wat al te verliefd is geraakt op zijn eigen film.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden