Het leven is een boekenkast met zeven planken

In 1000 Books To Change Your Life vertellen Engelse auteurs welk boek hun leven op z’n kop zette. Het resultaat is een aardig allegaartje....

Het is een beetje een rommeltje, 1000 Books To Change Your Life, maar dan wel het hoogst eigenzinnige rommeltje dat iedere goed gevulde boekenkast vanzelf wordt naarmate de bijbehorende lezer ouder wordt. En met zo’n titel vraag je erom, want ze verwoordt niet alleen de bedoeling van de samenstellers, ze geeft ook de reikwijdte van het boek aan: het hele leven. Lezen van de baarmoeder tot het graf. Van Mary Kelly’s feministische Post-Partum Document tot en met Malone Dies van Samuel Beckett.

Het leven is een boekenkast, en die kast heeft zeven planken. Dat aantal is niet willekeurig gekozen, het is geleend van William Shakespeare, om precies te zijn uit As You Like It, de regels waarin het leven vergeleken wordt met een schouwtoneel waarop iedere mens zijn rol speelt: ‘His acts being seven ages’.

Zeven bedrijven dus, en evenveel levensfasen met bijbehorende lectuur: Geboorte, Kinderboeken, Liefde, Oorlog, Lekker eten, Ouderdom, Dood. De essays die elke fase inleiden verschillen nogal in benadering. ‘Kinderboeken’ wordt ingeleid met een weliswaar geanimeerde maar toch wat obligate chronologische rondleiding langs de Engelstalige klassieken.

Michael Hodges daarentegen, maakt met zijn essay over oorlogsboeken van de gelegenheid gebruik om de Britse militaire aanwezigheid in Irak te veroordelen aan de hand van klassiekers als Lawrence of Arabia en The Seven Pillars of Wisdom.

De beste inleiding vond ik die van Michael Bywater over de ouderdom. Hij toont aan dat ‘oud’ in de literatuur vaak een schijngestalte is. Koning Lear is pas ‘halverwege de vijftig’. Oedipus een veertiger. Gilgamesh wordt als een ‘oude wijze koning’ gepresenteerd maar kan hooguit 35 geweest zijn. Als er al echt heel oude mensen de hoofdrol spelen, dan zijn ze vrijwel altijd ‘grumpy’, zeg maar ‘nurks’. En dat hebben ze van ‘die nurkste en oudste van alle nurkse mannen, de hoofdpersoon van het bestverkochte boek aller tijden. U weet wel wie ik bedoel.’

De redactie heeft aan elke levensfase een keuze van twintig titels toegevoegd. Daarnaast zijn er kortere beschouwingen die op verwante thema’s ingaan, al dan niet aangevuld met lijstjes, en hebben eenentwintig Engelse auteurs ieder honderdvijftig woorden de ruimte gekregen om te vertellen welk boek hún leven heeft veranderd.

Soms heeft de drang naar volledigheid tot opmerkelijke kunstgrepen geleid. ‘De eeuwig jeugdige Kuifje’ vinden we in het hoofdstuk ouderdom, blijkbaar omdat in die levensfase de nostalgie begint op te spelen. Toch zijn zulke deelbeschouwingen het handigst voor wie zijn lezen wil veranderen. Ze noemen bijvoorbeeld titels van boeken over drugs, griezelige kinderen, dagboeken, politieke memoires, rock ’n’ roll, en ‘Kantoren’.

Wie reeds voldoende belezen is in ‘Love & Romance’ heeft wellicht baat bij de rubriek ‘Buitenechtelijk’. Daar had ik trouwens Gustave Flaubert en Madame Bovary wel verwacht, maar die staan, vreemd genoeg, op het plankje ‘Geboorte en moederschap’. Zulke dingen gebeuren, in een boekenkast die volgepropt is door gulzige lezers.

Nooit eerder dan in dit boek heb ik Emile Zola en Roald Dahl, bien étonnés, naast elkaar zien staan, De Buik van Parijs naast Sjakie en de chocoladefabriek. Het merkwaardigst is het lijstje met boeken die beroemde beginregels hebben. Ik bedoel: dan laat je je leven wel heel erg snel veranderen.Ed Schilders

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden