Het jubileumjaar van Crossing Border werd dit jaar nogal mager gevierd

Het literatuur- en muziekfestival heeft waarschijnlijk veel concurrentie

Een goed verhaal over postpunk in Schotland, dat is Crossing Border op z'n best. Maar echt feestelijk wordt het 25-jarige literatuur- en muziekfestival niet.

Crossing Border. Foto Gerrit-Jan Ek

Crossing Border, het festival dat de mooiste literatuur wil koppelen aan de interessantste muziek, beleefde dit jaar zijn 25ste editie. Sinds vorig jaar vindt het Haagse festival - dat ooit begon rond het Congresgebouw, later verkaste naar Amsterdam en toen terugkeerde naar de zalen in en rond de Koninklijke Schouwburg - plaats rond de Grote Markt. Popzaal het Paard was vrijdag en zaterdag het hart van Crossing Border, dat een wat moeizaam jubileum vierde.

Op vrijdag was het aanbod aan literatuur te mager, zaterdag ontbrak het aan muzikale hoogtepunten, die er vrijdag met optredens van Nick Mulvey in de Lutherse Kerk en Spoon in de Grote Zaal van het Paard wél waren. Spoon stond in 2010 op ditzelfde festival en trok toen moeiteloos het dubbele aantal mensen dat in de zaal paste. Ook dit jaar waren er beteuterde gezichten bij de ingang, al leek het binnen niet vol. Maar de band uit Austin gaf een fraai optreden en bood precies het soort avontuurlijke, soms schurende muziek waar je na een paar uur wat zoekend rondlopen zin in hebt.

Een pover jaar

Want het lukte vrijdag de meeste bands maar niet de aandacht vast te houden. Heroes Are Gangleaders is een bijzonder jazzcollectief, maar in de Lutherse Kerk produceerde het niet meer dan een amorfe geluidsbrij. De rauwe soul van Benjamin Booker klonk live vooral hard en rommelig. Booker nam te weinig rust om zijn stem de ruimte te geven.

Dus op naar een paar schrijvers. Helaas waren er op de eerste avond geen echt spraakmakende auteurs, ook al heeft het festival internationaal goede contacten. In het verleden werden onder meer Norman Mailer en Salman Rushdie gestrikt, terwijl ook de Nederlandse literatuur altijd goed was vertegenwoordigd.

Waarom was het dit jaar zo pover? Er verschijnt dit najaar alleen al voldoende werk van Nederlandse auteurs om Crossing Border glans te geven, maar de nieuwe boeken van Tommy Wieringa, Kees van Kooten, Charlotte Mutsaers en Auke Hulst bleven onbesproken.

Festivalconcurrentie

Waarschijnlijk heeft dat te maken met de festivalconcurrentie. Er waren dit weekend niet alleen meerdere literatuurfestivals, in veel grote steden vonden muziekfestivals plaats die voor een deel artiesten hadden die op Crossing Border niet zouden hebben misstaan. Jazz op So What's Next in Eindhoven, americana op Take Root in Groningen en dance en urban op Rec. in Rotterdam. Deze festivals zullen behalve artiesten, ook het nodige publiek van Crossing Border hebben afgesnoept want het was in Den Haag op beide avonden niet uitverkocht.

Gelukkig zaten de zalen bij de schrijvers zaterdag, dankzij een interessanter aanbod dan de dag ervoor, wel vol.

Cosey Fanni Tutti

Margo Jefferson had een boeiend verhaal naar aanleiding van haar onlangs verschenen boek Negroland en muzikant, artiest en ex-pornoactrice Cosey Fanni Tutti gaf inzicht in haar werk dat voor de jaren zeventig en tachtig toch behoorlijk extreem was. Fanni Tutti bracht destijds porno de musea in, wat haar in haar privéleven een levenslange breuk met haar familie heeft opgeleverd. 'Alle mannen die er toen bij betrokken waren, kregen geen ruzie. Maar vrouwen mogen zoiets blijkbaar niet doen', aldus de schrijver, die voorlas uit haar indrukwekkende autobiografie Art Sex Music.

Niet helemaal duidelijk werd waarom ze hierover aan de tand werd gevoeld werd door collega-muzikant John Grant. Hij was een fan van haar muziek (avant-garderockband Throbbing Gristle en Chris & Cosey) maar kon die bewondering maar moeilijk omzetten in heldere vragen.

Schrijver-muzikant en ex-pornoactrice Cosey Fanni Tutti in 2015.

Maar goed, hij was er toch, dus deed Grant later op de avond even mee met zijn vrienden van BNQT (spreek uit Banquet), een soort supergroep rond zangers van Midlake, Grandaddy, Travis en The Band Of Horses.

Nieuw gezamenlijk werk wisselden ze zaterdag af met hun bekendste 'eigen' liedjes. Leuk om Travis' Why Does It Always Rain On Me? weer eens te horen, maar een tikkeltje gezapig was het allemaal wel.

De gedachten gingen snel terug naar een uurtje eerder, toen de Schotse auteur David Keenan met veel flair voorlas uit en vertelde over zijn debuutroman This Is Memorial Device, over postpunk in een Schots dorpje. Een goed gesprek en een paar raak gekozen passages uit een boek waarin literatuur en popmuziek elkaar omarmen. Dat was Crossing Border op z'n best.