'Het Journaal gaat ten onder aan leut en luchtigheid'

Bij het 8 uur Journaal lijkt het buitenlands nieuws het definitief te hebben afgelegd tegen de lichte thema's in de marge. Dat schrijft Joachim Krapels, promovendus sociologie aan de Universiteit van Cambridge.

© ANP. Philip Freriks, nieuwslezer bij het NOS-journaal in 1995.

Op 26 januari, omstreeks 20.14 uur, deed Rob Trip met één zin bij mij een silo overlopen: 'Ja, heel andere problemen in Nederland'. En welke euvels werden hier door Rob Trip zo feestelijk verbonden? Religieus sektarisch geweld in Nigeria en een sluis in het Twentekanaal die dienst weigerde.

Een comité bestaande uit beroepsexperts als Maassen, Teeuwen en Van 't Hek had het niet beter, harder of vunziger kunnen brengen. De geroofde levens in Nigeria worden voor de retoriek gekoppeld aan een blok beton dat bij tijd en wijle het water in zakt. Toch is het niet sec deze zin die woede wekt. De overlopende silo getuigt van het verval van het NOS Journaal, een proces dat al enige tijd gaande is.

Wekelijks brengen Kees van Dam en Peer Ulijn, commissarissen van respectievelijk feest en vermaak, inspirerende reportages over het reilen en zeilen van burgerlijk Nederland. Amateurvoetbalclubs worden bezocht, musea aangedaan, ijsmeesters bevraagd. Dat dit wellicht ten koste gaat van stadsguerrilla's in Rio de Janeiro, bomaanslagen in Bagdad of het smelten van de polen, deert niet. Van Dam toont ons een eresaluut aan de strippenkaart door een groep senioren in een zaaltje in Laren. Daarna volgen onvermijdelijk de economen, experts op het gebied van... ja, alles eigenlijk.

Grijze haren
Deze monetair begaafde lieden leggen met speels gemak causale verbanden waarop echte wetenschappers (deze 'economen' zijn namelijk zelden academische economen) jaren ploeteren tot de grijze haren hun tonsuur gestalte geven. Alleen als het SCP een rapport schrijft, horen we een socioloog. Alleen wanneer er Kamervragen worden gesteld over een klimaatrapport komen klimaatexperts aan het woord. De val is compleet, de silo verzadigd, wanneer opnieuw de publieke opinie wordt gepeild middels vier willekeurige bezoekers aan een Blokkerfiliaal, wanneer de politiek wordt geanalyseerd aan de hand van louter tweets, wanneer het Journaal steevast besluit met een 'grappig' feitje. Zoiets als een Poolse generaal die niet al te goed gemikt een kogel door zijn wang jaagt. Smiley.

Het is mooi geweest, ik heb er geen fiducie meer in. Zelfs de lichtpuntjes van fatsoenlijke buitenlandse reportages vanuit Moskou of Nigeria zijn niet sterk genoeg om het donkere besef van vervlogen kwaliteit te verlichten. Misschien zijn de cultuurbarbaren van de PVV te porren voor een reeks geldverslindende Kamervragen over het Journaal. Want de stemmingmakerij van de NOS over Geerts tweets aangaande de fatsoensnormen van de koningin zal vast nog wel nasmeulen in het keizerrijk-Wilders.

En dan heb ik het nog niet eens gehad over het weer. Iedere dag ruimt het Journaal een tijdsspanne die aanvoelt als een half uur in voor het verkondigen van de laatste sneeuwstanden in verre Alpendorpen. Hoge- en lagedrukgebieden treffen elkaar dagelijks voor een emotioneel duel boven de Noordzee, terwijl ik alleen wil weten of het morgen regent of niet. Goed, met zoveel weer is een silo natuurlijk snel gevuld.

Ik ben geen activist en verwacht weinig van een enkeling. Dus, slaap zacht Nederland. Morgen staan Rob Trip en consorten wederom klaar om u te vermaken. Slaap zacht.

Joachim Krapels
is promovendus sociologie aan de Universiteit van Cambridge.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden