‘HET IS ZOIETS ALS EEN CADEAUTJE UITPAKKEN’

Via een wereldwijd netwerk zenden mail-art kunstenaars elkaar artistieke post. Piet Franzen (67) opent zondag een mail-art expositie in Leiden....

Anneke Stoffelen

Mail-art, dat is toch een hobby voor kunstenaars met te veel tijd?

‘Zelf ben ik er al veertig jaar mee bezig en ik neem het behoorlijk serieus, hoor. Maar ik doe het inderdaad naast mijn gewone werk in mijn galerie en als beeldend kunstenaar en dat geldt voor veel deelnemers. Je hebt allerlei mail-art tijdschriften waarin opdrachten staan waarvoor je kunt insturen, of je krijgt een thema thuis gestuurd. Daar ga ik dan een avondje aan zitten knutselen. Aan mijn gewone beeldend werk gaat een lang denkproces vooraf, maar mail-art is heel spontaan. Daardoor brengt het me soms juist weer op ideeën voor mijn atelierwerk. Achteraf krijg je altijd iets terug gestuurd van de opdrachtgever: een catalogus van de expositie of een foto van alle inzendingen. ’

Kan iedereen meedoen, of zijn er ook nog kwaliteitseisen?

‘Mail-art is heel vrij, iedereen kan insturen. Het heeft zijn oorsprong in de Fluxusbeweging en is dus toch ook een beetje anti-kunst. Ik heb zelf net een opdracht uitgeschreven met het thema My World – inmiddels zijn er vierhonderd A5-doosjes de deur uit, ik moet er nog driehonderd vouwen en versturen. Iedereen kan dan op dat thema door associëren, het mogen collages zijn, teksten, tekeningen of foto’s, als het maar in het doosje past, dat is de enige eis.’

Al in de jaren zestig begon Ray Johnson, geestelijk vader van de mail-art, met zijn New York Correspondence School. Is het na al die jaren niet een keer mooi geweest?

‘Het blijft leuk om postpakketjes te ontvangen, het is net zoiets als een cadeautje uitpakken. Dat spanningselement zit er nog altijd in. Je leert mensen kennen via de pakketten die ze sturen, het zijn vaak dezelfde kunstenaars die aan alle opdrachten meedoen. En juist in deze tijd is het fijn om een product te maken dat je ook echt in handen kunt nemen. Onze tastzin wordt toch al zo weinig gebruikt.’

Dus e-mail-art vindt u maar niks?

‘Nee, daar doe ik niet aan mee. Ik krijg ook steeds vaker de catalogus van een mail-art project op een cd-rom in plaats van in een boek. Dat vind ik toch jammer. Maar ik zal me er niet echt tegen afzetten, hoor. Ze mogen in het A5-doosje ook een schijfje met een filmpje doen als ze dat per se willen.’

Wat is er in de expositie te zien?

‘Mijn archief is gigantisch; het is een code dat je ontvangen mail-art post niet mag verkopen of weggooien. In kartonnen postdozen laat ik een selectie zien van inzendingen die ik door de jaren heen heb ontvangen, maar ook briefjes met opdrachten en foto’s van tentoonstellingen waar ik zelf werk voor heb ingestuurd. Het moet een informatieve expositie worden, want mail-art is in Nederland maar weinig bekend. In Italië bijvoorbeeld is er veel meer belangstelling en wordt het ook gezien als een serieuze kunststroming.’

Aan welke mail-art opdracht koestert u na veertig jaar knutselen de beste herinneringen?

‘Er was ooit een opdracht voor een Braziliaans stadje aan een rivier. Je moest iets maken dat op een vlot kon varen. Ik heb toen een installatie gemaakt met vissen en stokjes die meezwabberden over het water. Niet heel groot hoor, je moet ook rekening houden met de verzendkosten. Daarna kreeg ik een foto thuis met daarop al die kleine vlotjes die over de rivier voeren, schitterend was dat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden