'Het is geen gelikt theater, eerder rafelig toneel'

Jo Roets is dol op het klassieke repertoire. Hij bewerkte Shakespeare voor de feestdagen. Met muziek, een warwinkel aan gevoelens en abstracte discussies die zijn getransformeerd in lichamelijk liefdesgekronkel....

'Toen ik gravin Olivia voor het eerst zag, leek het alsof er na twintig jaren droogte een druppel water op mijn tong viel, alsof ik uit een zwarte, donkere tunnel kwam en eindelijk zonlicht zag. Plots zongen honderd nachtegalen hun mooiste lied, duizenden kaarsen verlichtten mijn hoofd, en door mijn buik trok een leger soldaten met luid trompetgeschal ten oorlog. Ooooh.'

Hier is sprake van liefde. En daar draait het ook om in De twaalfde nacht, de familievoorstelling waarmee het Ro Theater dit jaar de Kerstdagen opluistert. Na hoogtepunten als Ja zuster, nee zuster en Hondje komt nu Shakespeare aan bod: de Vlaamse theatermaker Jo Roets (41), artistiek leider van het succesvolle Antwerpse gezelschap Laika, maakte een bewerking van Shakespeare's Twelfth Night.

Roets: 'Alle varianten van verliefdheid krijg je te zien. Het wachten, het smeken, de machtswellust, het adoreren, de wanhoop en het zelfbedrog. Elk personage belichaamt een andere kant. Het is zo'n stuk waarin je uiteindelijk niet meer weet wie op wie verliefd is, een warwinkel van gevoelens.'

Een kleurrijke productie moet het worden voor jong en oud. Roets is dol op het klassieke repertoire en bewerkte al meer klassieke stukken voor kinderen. 'Het is zo'n muzikale, dansante tekst. Ik ontdekte het toen ik Cyrano maakte bij een jeugdtheatergezelschap in Amerika, in Seattle. Een van de acteurs was dol op deze Shakespeare.'

Roets las het en was meteen in de ban. Toen het Ro Theater hem voor de voorstelling vroeg is hij het gelijk gaan bewerken. 'Ik vertrek altijd vanuit de personages terwijl ik de grote lijn van het verhaal wel meeneem. Waar ik hierbij vooral heb ingegrepen is in de abstracte discussies bij Shakespeare over de liefde tussen mannen en vrouwen. Bij ons is dat in beelden vertaald. Je kijkt naar mensen en ziet wat ze doen. Hoe ze zich in kronkels draaien om de aandacht van hun geliefde te trekken.'

In Twelfth Night zien we een tweeling, een jongen en een meisje. Het meisje is als jongen verkleed en noemt zich Cesario, knecht van de hertog Orsino op wie ze stapelgek wordt. De hertog is op zijn beurt verliefd op Olivia, terwijl Olivia het te pakken heeft van Cesario die notabene niet de man is die hij lijkt, maar een vrouw. Gelukkig heeft zij een tweelingbroer, zodat alles aan het eind goed kan komen.

Meteen als het stuk begint heeft elke regisseur al te kampen met een probleem: hoe suggereer je een schipbreuk op een toneel? De schipbreuk waarbij de tweeling elkaarkwijt raakt is essentieel voor het verhaal. 'Daar hebben we een fraaie oplossing voor gevonden. Cesario alias Viola speelt na wat er is gebeurd; ze vertelt het al spelend aan de hertog bij wie ze in dienst treedt. Als een toneelstukje in een toneelstuk. Met een impliciete verwijzing naar Hamlet.'

Het decor is een fraai kasteel, een samensmelting van de twee kastelen waartussen het originele plot van Shakespeare heen en weer schiet. Hier spelen zich ook de dromen af waarin de verschillende figuren zich telkens verliezen. 'We hebben er wel voor gewaakt niet in de val te lopen van een visueel spektakel. In deze productie pakken we groter uit dan we met Laika ooit zouden kunnen doen, maar de vorm overheerst niet.'

Behalve de acteurs staan er ook drie zangers op het toneel, alter ego's van de belangrijkste personages. Componist Wim Selles heeft uit het klassieke operarepertoire een aantal bekende aria's gekozen. Van Händel, Glück en Verdi. 'Die aria's zijn op een heel natuurlijke manier in het stuk gevlochten. De muziek neemt het over zodra de belangrijkste personages niet meer uit hun woorden kunnen komen. Heel vanzelfsprekend, de handeling loopt gewoon door.'

De voorstelling is een mix tussen teksttoneel en muziektheater. Maar een musical wil Roets het niet noemen. 'Dat is zo'n beladen woord. Dat wordt meteen geassocieerd met glad en gelikt theater. Dat is dit niet, het blijft toch toneel. Rafelig en elke avond anders.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden