de week in boekenwilma de rek

Het is een kuttijd, inderdaad; je zou ook van ‘acediaanse’ tijden kunnen spreken

null Beeld
Wilma de Rek

‘Het is een kuttijd’, verzuchtte René van der Gijp in de eerste uitzending van VI Vandaag, de nieuwe talkshow van Johan Derksen. Hij citeerde de liefste Denker des Vaderlands aller tijden, de in 2015 overleden filosoof René Gude (door Van der Gijp abusievelijk ‘Gudde’ genoemd, vermoedelijk omdat de directeur betaald voetbal van de KNVB zo heet) die vlak voor zijn dood zei dat het leven best ‘een gedoetje’ was.

Gude wist net zo goed als Van der Gijp wat neerslachtigheid is. Via hem maakte ik ooit kennis met het begrip acedia. Acedia gold in de oudheid als een van de zeven ondeugden, het betekent zoiets als gemakzucht, luiheid, lusteloosheid maar ook: traagheid, ‘niet meer gaan’, tot stilstand komen. Eigenlijk wat we nu met zijn allen meemaken. Januari is al nooit een pretje – maandag ga je overal weer horen dat het ‘blue monday’ is, de zogenaamd mismoedigste dag van het jaar – en de nationale lamlegging maakt de stemming er niet beter op. Het is een kuttijd, inderdaad; je zou ook kunnen zeggen dat we in acediaanse tijden leven.

René Gude noemde acedia zijn grootste ondeugd; zijn neiging ‘niet meer te gaan’ kon zo sterk zijn dat hij er depressief van werd. Hij vertelde dat de Italiaanse theoloog Thomas van Aquino acedia in de dertiende eeuw onderverdeelde in zes verschijningsvormen en daar mooie namen opplakte als malitia (kwaadaardigheid), torpor (verlamming) en evagatio mentis, het afdwalen van de geest. Het toeval wil dat van deze Thomas van Aquino onlangs een verzameling teksten verscheen bij uitgeverij Damon, met de opwekkende titel Wat maakt gelukkig? Gretig sloeg ik aan het lezen maar wie niet in God gelooft, schiet er weinig mee op: volgens Thomas van Aquino zal de mens werkelijke gelukzaligheid pas ervaren als hij God aanschouwt, na de dood dus.

Thomas van Aquino, circa 1473-1475 Beeld Getty Images
Thomas van Aquino, circa 1473-1475Beeld Getty Images

In de boekenbranche lijkt het intussen met de acedia wel mee te vallen, voor wie geen boekhandelaar is althans: ook in de doorgaans dorre januarimaand gooien de uitgevers er volop nieuwe titels uit. En deze week druppelden de eerste cijfers over 2021 binnen. Overal is de boekverkoop gegroeid, schrijft Boekblad. In Groot-Brittannië werd beduidend meer fictie verkocht dan in 2020, in Duitsland steeg vooral de verkoop van kinderboeken en in de VS is de omzet in vrijwel alle literaire genres gegroeid. In Frankrijk boekten de boekhandels –die daar essentieel zijn verklaard – een plus van 20 procent. De Nederlandse cijfers worden over twee weken bekend. Dan is ook januari voorbij, en kan de champagne weer open.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden