De Vijfde Beatle Proloog

Het is belangrijk om vijftig jaar na het tragische einde van The Beatles stil te staan bij het culturele fenomeen van De Vijfde Beatle

He’s a real nowhere man
Sitting in his nowhere land
(uit Nowhere Man, 1965)

vijfde beatle

The Beatles waren nooit met zijn vieren. Behalve dat ze in het begin met zijn ­vijven waren, of zelfs met zijn zessen, was er altijd De Vijfde Beatle.

De Vijfde Beatle is, anders dan mensen misschien zullen denken, geen vijfde wiel aan de wagen, maar een man of vrouw die een zeer belangrijke rol speelde in het The Beatles-universum, dan wel een niet te negeren geestverwant, met alle karaktertrekken of uiterlijke kenmerken van een Beatle. Hij of zij was (is?) een Beatle zonder een Beatle te zijn, of een ex-Beatle, een bijna-Beatle, een Beatle-vriend, kortom, De Vijfde Beatle die een Beatle was.

Wie daarvoor in aanmerking kwam, is al jaren onderwerp van discussie. Sinds 1960 hebben talloze stervelingen de titel De Vijfde Beatle gekregen, soms terecht, soms niet, soms dik verdiend, soms niet. Soms was het alsof De Vijfde Beatle meer Beatle was dan The Beatles zelf als Beatle ­waren.

Elk land leek over De Vijfde Beatle te beschikken. Ook in Nederland en bijvoorbeeld Afrika of achter het IJzeren Gordijn werd De Vijfde Beatle om de haverklap ontdekt, in de muziek, het openbaar bestuur, de wetenschap, de sport en de literatuur. Wie alle De Vijfde Beatles bij elkaar ziet, zou er tureluurs van kunnen worden. Het is daarom belangrijk om op deze plek, vijftig jaar na het tragische einde van de belangrijkste band in de geschiedenis van de mensheid, stil te staan bij dit ­culturele fenomeen.

Dit is géén definitieve keuze van De Vijfde Beatle. Dit is verslag doen van een zoektocht naar De Vijfde Beatle. Het kan ook zomaar een mysterie blijven. Misschien bestaat hij alleen in Nergenshuizen.

Denk aan de drummer die in een advertentie in de Liverpool Echo in ­augustus 1960 zijn diensten aanbood: ‘Drummer – Jong – Beschikbaar’. The Beatles bestonden toen uit John ­Lennon, Paul McCartney, George Harrison en Stu Sutcliffe. Er werd nog een drummer gezocht. Op 12 augustus reageerde Paul met een handgeschreven brief op de advertentie.

De drummer liet niets van zich horen en bleef de rest van zijn leven naamloos. De man die De Vijfde Beatle kan kunnen worden, werd nooit De Vijfde Beatle.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden