DE GIDS 9 Aanraders van de Redactie

Het Holland Festival is dit jaar wel opwindend: dit zijn de beste voorstellingen

Nog niet eerder zag Volkskrant-theater-chef Herien Wensink het Holland festival, dat op 29 mei begint, als echt opwindend: “Nee, zo had ik het nooit gezien. Belangrijk ja, kwalitatief hoogwaardig: altijd, onmisbaar voor de liefhebber van internationale podiumkunsten - absoluut. Maar het Holland Festival, dat bleef toch altijd een beetje chic en keurig, en in zijn formule ook wel enigszins voorspelbaar. Tot dit jaar.’ 

James Baldwin in The Welcome Table. Beeld James Baldwin

Dit jaar werkt het festival voor het eerst met ‘associate artists’: een of twee kunstenaars die zich voor een editie aan het festival verbinden. Binnen de programmering staat hun werk centraal, maar ook dat van kunstenaars aan wie zij artistiek verwant zijn. Het festival was zo slim hiervoor nu twee Afrikaanse kunstenaars te vragen: de Zuid-Afrikaanse beeldend kunstenaar en muziektheatermaker William Kentridge en de Congolese choreograaf en storyteller Faustin Linyekula. Beide artiesten leiden in hun land van herkomst een kunstcentrum en opleidingsinstituut en brengen in hun gevolg een aantal interessante jonge makers mee. Politiek bevlogen makers ook, want vraag je kunstenaars uit deze landen, dan vraag je aandacht voor apartheid, racisme, onderdrukking en kolonisatie. Die thema’s staan centraal in onder meer Kentridges The Head & The Load

Dit zijn de meest memorabele producties volgens Merlijn Kerkhof, Anna van Leeuwen en Herien Wensink

William Kentridge, Ten Drawings for Projection,

In 2015 organiseerde EYE een grote en overweldigende tentoonstelling van William Kentridges video’s en installaties. Het leek of alle tentoonstellingszalen ritmisch door elkaar werden geschud door de muziek, tekeningen, collages en video’s. Duizelingwekkend en beladen met de geschiedenis van Zuid-Afrika. Nu is Kentridge terug in EYE. De tien video’s die de kunstenaar aan het museum schonk zijn te zien, maar ook de video-installatie O Sentimental Machine, op vijf schermen geprojecteerd. Bovendien presenteert EYE handgeweven wandtapijten. Kentridge is van alle markten thuis. Al knoopt en weeft hij niet zelf, hij werkt samen met een familiebedrijf in Johannesburg en Swaziland.

2/6 t/m 1/9,  EYE Film Instituut, Amsterdam

The Invisible Exhibition

Een rare aanbeveling, een ‘invisible exhibition’. Maar steeds meer kunstenaars experimenteren met virtuele kunst. Niet onzichtbaar dus, alleen zichtbaar voor wie een tablet pakt of een VR-bril opzet (wie dat niet doet, kan zich vergapen aan de brildragers). In Frascati is een kortlopende groepstentoonstelling van zulke kunst, door Zuid-Afrikaanse kunstenaars. Zo is er een ‘360-gradenfilm’ van William Kentridge te beleven waarbij de toeschouwer in een bewegende tekening van Kentridge staat.

7/6, 8/6 en 9/6 Frascati, Amsterdam

Virtual reality in The Invisible Exhibition. Beeld AFP

The Welcome Table

The Welcome Table is een nooit afgemaakte toneeltekst van de Amerikaanse schrijver James Baldwin (1924-1987), een prominent strijder tegen racisme in de VS. In het stuk discussiëren twee personages aan een gedekte tafel over het lot van de Afro-Amerikaanse bevolking. Het Holland Festival organiseert een hedendaagse variant van The Welcome Table: een reeks gesprekken rondom het werk en de thema’s van kunstenaars die te zien zijn op het festival. Over onder meer literaire en ideologische bewegingen als Négritude en de Harlem Renaissance, het werk van de Martinikaanse filosoof Édouard Glissant, en natuurlijk James Baldwin zelf.

3, 11, 12, 16, 16 en 22/6, Frascati, Amsterdam

Roughhouse

Choreograaf Richard Siegal laat tekst en beweging met elkaar botsen in deze Dadaëske voorstelling met elementen van slapstick. Negen dansers en acteurs in buitenissige kostuums buitelen over elkaar in een halsbrekende performance waarin ze de hedendaagse mediarealiteit onder de loep nemen. ‘Waarheid’ is fluïde geworden en geweld is een vorm van entertainment. De titel Roughhouse komt van het Engelse woord ‘roughhousing’: gecontroleerde agressie van kinderen tijdens het stoeien. In Roughhouse staan de dansers en acteurs allemaal op dezelfde onstabiele ondergrond, waardoor ze worden gedwongen om uit hun comfortzone te treden.

11 en 12/6, ITA, Amsterdam

Roughhouse in actie. Beeld Thomas Schermer

Le jeune noir à l’épée

De Franse dichter, rapper en theatermaker Abd al Malik gebruikt het doek Le jeune noir à l’épée uit 1848 voor een vertelling over een jonge zwarte man in het huidige Frankrijk. Al Malik liet zich inspireren door de expositie over zwarte modellen in de Franse kunst van het Musée d’Orsay in Parijs. Hij rapt zijn vlammende poëzie over identiteit en politiegeweld voor een projectie van foto’s van werken uit de tentoonstelling, geflankeerd door vier zwarte dansers in een choreografie van de Burkinees Salia Sanou.

12/6, Muziekgebouw Amsterdam

Cion: Requiem of Ravel’s Bolero

Met Ravels Bolero als inspiratiebron maakte de Zuid-Afrikaanse danser en choreograaf Gregory Maqoma de voorstelling Cion: Requiem of Ravel’s Bolero. Cion gaat over Toloki, rouwer van beroep, in een door geweld geteisterde stad in Zuid-Afrika. Tegen betaling biedt hij troost aan families die slachtoffer geworden zijn van geweld of rassenhaat. Toloki is de hoofdpersoon uit de romans Ways of Dying en Cion van schrijver Zakes Mda. Samen met acht dansers van zijn Vuyani Dance Theatre brengt Maqoma het verhaal van Toloki tot leven, tegen het decor van de gewelddadige geschiedenis van Zuid-Afrika.

Cion: Requiem of Ravel's Bolero. Beeld John Hogg

21 en 22/6, ITA Amsterdam

Turan Dokht

Turandot is een Chinese prinses die de er niet voor terugdeinst de mannen die naar haar hand dingen te onthoofden. Althans, zo kennen we haar uit de onvoltooide opera van Giacomo Puccini. Een historisch misverstand: eigenlijk is Turan Dokht (‘dochter van Turan’) Perzisch. Componist Aftab Darvishi en regisseur Miranda Lakerveld zetten dit recht met hun ‘interculturele herschrijving’ en brengen het titelpersonage terug naar haar geboortegrond. De opera wordt uitgevoerd door het Iraanse Nilper Orchestra, mezzosopraan Ekaterina Levental zingt de titelrol.

Turan Dokht. Beeld Ali Zamani

5/6 en 6/6, Muziekgebouw Amsterdam

Eight

Michel van der Aa is de componist die een nieuwe invulling geeft aan het woord Gesamtkunstwerk. Film en 3D zijn inmiddels vaste ingrediënten in zijn muziektheatrale producties, zijn nieuwe installatie Eight belooft een stap verder in de toepassing van ‘mixed reality’ te zijn. Voorzien van VR-bril en koptelefoon kunnen bezoekers fysieke en virtuele objecten manipuleren. We ontmoeten een vrouw (Kate Miller-Heidke, die dit jaar namens Australië meedeed aan het Eurovisie Songfestival) op cruciale momenten in haar leven – en wat er dan gebeurt zal je verbazen. Mensen met claustrofobie, hartkwalen, rugklachten en epilepsie kunnen volgens de bijsluiter beter thuisblijven.

4/6 t/m 23/6, Muziekgebouw Amsterdam 

Chronicle of Current Events

Toen in 1996 de Pools-Russisch-Joodse componist Mieczyslaw Weinberg overleed, was er maar nauwelijks aandacht voor hem. Violist Gidon Kremer leidt de beweging die Weinberg postuum zijn rechtmatige plek in de muziekgeschiedenis wil bezorgen. Kremer speelt Weinbergs muziek in de voorstelling Chronicle of Current Events, die het alledaagse Sovjetleven toont. De voorstelling, gemaakt door een groep Russische kunstenaars in samenwerking met regisseur Kirill Serebrennikov, bestaat verder uit performance en videobeelden.

7/6, Muziekgebouw, Amsterdam

Collages voor Cover V. Holland Festival HF19 Beeld Studio V
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden